Text follows in English
ΟΠΕΚ: Η ποινική δίωξη του Μ. Δρουσιώτη πλήττει την ερευνητική δημοσιογραφία και δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο / Η ΕΣΚ οφείλει να παρέμβει
Ο Όμιλος Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας μας (ΟΠΕΚ) εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την απόφαση τού Γενικού Εισαγγελέα να ασκήσει ποινική δίωξη εναντίον του δημοσιογράφου και ερευνητή, Μακάριου Δρουσιώτη, για την πολύκροτη υπόθεση «Σάντη», καταχωρίζοντας εναντίον του
συνολικά 101 ποινικές κατηγορίες που επισύρουν πολυετείς ποινές φυλάκισης.
Χωρίς να υπεισέρχεται στην ουσία της υπόθεσης και χωρίς να προδικάζει την ενοχή ή την αθωότητα οποιουδήποτε, ο ΟΠΕΚ θεωρεί ότι η συγκεκριμένη ποινική δίωξη εγείρει σοβαρά ζητήματα ως προς την τήρηση των αρχών της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας, οι οποίες, σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου,
οφείλουν να διέπουν κάθε περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης και του Τύπου σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Σύμφωνα με όσα ο ίδιος ο δημοσιογράφος υποστηρίζει, κατόπιν έρευνας και ενεργώντας καλόπιστα, δημοσιοποίησε σειρά μηνυμάτων που περιήλθαν στην κατοχή του και τα οποία, κατά τους ισχυρισμούς του, αποκαλύπτουν την ύπαρξη κυκλώματος διαφθοράς και συγκάλυψης στην Κύπρο.
Παρότι η Αστυνομία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα συγκεκριμένα μηνύματα ήταν πλαστά και κατασκευασμένα, η αξιοπιστία του σχετικού πορίσματος εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έντονης δημόσιας αμφισβήτησης, καθώς γνωστοί νομικοί και δημοσιογράφοι έχουν επισημάνει σοβαρά κενά, αντιφάσεις και αναπάντητα
ερωτήματα ως προς την τεκμηρίωσή του. Επιπρόσθετα, από τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα δεν προκύπτει ότι ο δημοσιογράφος ενήργησε με δόλο ή με πρόθεση να εξαπατήσει την κοινή γνώμη, δημοσιεύοντας στοιχεία που γνώριζε εκ των προτέρων ότι ήταν ψευδή.
Η έκταση της συγκεκριμένης ποινικής δίωξης προκαλεί εύλογο προβληματισμό για το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός ισχυρού chilling effect, δηλαδή ενός κλίματος φόβου που ενδέχεται να αποθαρρύνει δημοσιογράφους από το να ερευνούν και να δημοσιοποιούν υποθέσεις διαφθοράς και διαπλοκής, ακόμη και όταν ενεργούν
καλόπιστα. Ακριβώς για να αντιμετωπιστεί αυτός ο κίνδυνος, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει ειδικό θεσμικό πλαίσιο κατά των καταχρηστικών δικαστικών διαδικασιών (SLAPP) που στρέφονται εναντίον δημοσιογράφων, ερευνητών και υπερασπιστών του δημοσίου συμφέροντος.
Ο Τύπος, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, λειτουργεί ως «δημόσιος φύλακας» (public watchdog). Η νομολογία του ΕΔΔΑ αναγνωρίζει ιδιαίτερα αυξημένο επίπεδο προστασίας στην ερευνητική δημοσιογραφία κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης
Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ενώ το άρθρο 19 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης και της μετάδοσης πληροφοριών. Παράλληλα, ο περί της Προστασίας Προσώπων που Αναφέρουν Παραβάσεις του Ενωσιακού και Εθνικού Δικαίου Νόμος του 2022 (Ν. 6(Ι)/2022) ενθαρρύνει και προστατεύει την αποκάλυψη σοβαρών παρανομιών και φαινομένων διαφθοράς προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος.
Ο ΟΠΕΚ εκφράζει, επίσης, έντονο προβληματισμό για το γεγονός ότι στις δημόσιες καταγγελίες του Μακάριου Δρουσιώτη περιλαμβάνονταν αναφορές που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, και τον Γενικό καθώς και τον Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα. Υπό τις περιστάσεις αυτές, δημιουργείται αντικειμενικά ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, το
οποίο θα έπρεπε να είχε εξεταστεί σοβαρά, ακόμη και ως προς το ενδεχόμενοαυτοεξαίρεσης από τον χειρισμό της υπόθεσης, ώστε να διαφυλαχθεί πλήρως η εμπιστοσύνη των πολιτών στην αμεροληψία της διαδικασίας.
Προβληματισμό προκαλεί και το γεγονός ότι ο Μακάριος Δρουσιώτης είναι ο βασικός μάρτυρας στην υπόθεση «Κράτος Μαφία», στην οποία οι καταγγελίες του κρίθηκαν από την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς επαρκώς αξιόπιστες ώστε να αποτελέσουν τη βάση πολύμηνης έρευνας, η οποία κατέληξε στον εντοπισμό
πιθανών ποινικών αδικημάτων που αφορούν δεκαπέντε πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ανώτατοι πολιτειακοί, κυβερνητικοί και δικαστικοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους και ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης. Εύλογα γεννάται η ανησυχία ότι η συγκεκριμένη ποινική δίωξη μπορεί να έχει ως πρακτικό αποτέλεσμα την υπονόμευση της αξιοπιστίας του, τη δημιουργία μιας εικόνας ηθικού ή πολιτικού
συμψηφισμού στη δημόσια συζήτηση και, τελικά, τη μετατόπιση του δημόσιου ενδιαφέροντος από την ουσία των καταγγελιών στην αξιοπιστία του ίδιου του καταγγέλλοντος.
Ερωτηματικά εγείρει και η ιδιαίτερα μεγάλη ταχύτητα με την οποία ολοκληρώθηκε η διερεύνηση της συγκεκριμένης υπόθεσης και ασκήθηκε ποινική δίωξη, όταν άλλες σοβαρές ποινικές υποθέσεις που απασχολούν τη δημόσια ζωή παραμένουν για χρόνια σε εκκρεμότητα.
Ο ΟΠΕΚ εκφράζει, τέλος, την απογοήτευσή του για την έως σήμερα απουσία ουσιαστικής αντίδρασης από τον δημοσιογραφικό κόσμο και καλεί την Ένωση Συντακτών Κύπρου, ως τον κατεξοχήν θεσμικό εκφραστή των δημοσιογράφων, να τοποθετηθεί δημόσια και να υπερασπιστεί τις θεμελιώδεις αρχές της ελευθερίας του
Τύπου και της ερευνητικής δημοσιογραφίας.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Κύπρος καταγράφει συνεχή επιδείνωση στους διεθνείς δείκτες ελευθερίας του Τύπου, κάθε ενέργεια που εύλογα μπορεί να εκληφθεί ως ποινικοποίηση της ερευνητικής δημοσιογραφίας ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τη θέση της χώρας και να ενισχύσει την αρνητική διεθνή
εικόνα της.
Η ελευθερία του Τύπου δεν προστατεύει μόνο τους δημοσιογράφους. Προστατεύει πρωτίστως το δικαίωμα των πολιτών να ενημερώνονται για ζητήματα δημοσίου συμφέροντος. Εάν ένας δημοσιογράφος διώκεται ποινικά επειδή δημοσιοποίησε πληροφορίες δημοσίου ενδιαφέροντος, χωρίς να αποδεικνύεται ότι συμμετείχε ο
ίδιος στην παράνομη απόκτησή τους ή ότι ενήργησε με δόλο, τότε εγείρονται σοβαρά ζητήματα ως προς την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης, της ερευνητικής δημοσιογραφίας και, τελικά, του δικαιώματος των πολιτών στην ενημέρωση.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΠΕΚ
28 Ιουλίου 2026
OPEK: The Criminal Prosecution of M. Drousiotis Undermines Investigative Journalism and Sets a Dangerous Precedent / The Cyprus Journalists’ Union Must Intervene
The Cyprus Society for the Modernisation of Our Society (OPEK) expresses its deep concern over the decision of the Attorney General to initiate criminal proceedings against journalist and researcher Makarios Drousiotis in connection with the high-profile “Santis” case, filing a total of 101 criminal charges against him, carrying potentially lengthy prison sentences.
Without entering into the substance of the case or prejudging anyone’s guilt or innocence, OPEK considers that this criminal prosecution raises serious questions regarding compliance with the principles of necessity and proportionality, which, in accordance with the fundamental principles of the rule of law, must govern any restriction on freedom of expression and freedom of the press in a democratic society.
According to the journalist’s own account, following an investigation and acting in good faith, he published a series of messages that came into his possession and which, he claims, reveal the existence of a network of corruption and cover-ups in Cyprus.
Although the Police concluded that the messages in question were fabricated and forged, the credibility of the relevant report remains the subject of considerable public controversy, as prominent legal experts and journalists have pointed out serious omissions, contradictions and unanswered questions concerning its substantiation. Furthermore, the information made public to date does not indicate that the journalist acted maliciously or with the intention of deceiving the public by publishing material that he knew in advance to be false.
The scope of this criminal prosecution gives rise to legitimate concerns about the creation of a powerful chilling effect, namely a climate of fear that may discourage journalists from investigating and publishing cases involving corruption and collusion, even when acting in good faith. It is precisely to address this risk that the European Union has adopted a specific legal framework against abusive legal proceedings (SLAPPs) directed against journalists, researchers and defenders of the public interest.
According to the established case law of the European Court of Human Rights, the press functions as a “public watchdog”. The Court’s jurisprudence recognises a particularly high level of protection for investigative journalism under Article 10 of the European Convention on Human Rights, while Article 19 of the Constitution of the Republic of Cyprus guarantees freedom of expression and the dissemination of information. At the same time, the Protection of Persons Reporting Breaches of Union and National Law Act of 2022 (Law 6(I)/2022) encourages and protects the disclosure of serious wrongdoing and corruption in the public interest.
OPEK also expresses serious concern over the fact that Makarios Drousiotis’ public allegations included references concerning, among others, both the Attorney General and the Assistant Attorney General. Under these circumstances, an objective issue of conflict of interest arises, which ought to have been seriously considered, including the possibility of recusal from handling the case, in order to fully safeguard public confidence in the impartiality of the proceedings.
Concern is also raised by the fact that Makarios Drousiotis is the principal witness in the “Mafia State” case, in which his allegations were considered by the Independent Authority Against Corruption to be sufficiently credible to form the basis of a months-long investigation. That investigation led to the identification of possible criminal offences involving fifteen individuals, including senior state, government and judicial officials, among them former President of the Republic, Nicos Anastasiades. It is therefore reasonable to fear that this criminal prosecution may have the practical effect of undermining his credibility, creating the impression of moral or political equivalence in public discourse and, ultimately, shifting public attention away from the substance of the allegations and towards the credibility of the whistleblower himself.
Questions are also raised by the particularly swift manner in which the investigation of this case was completed and criminal proceedings were initiated, while other serious criminal cases affecting public life have remained pending for years.
Finally, OPEK expresses its disappointment at the absence, to date, of any substantive reaction from the journalistic community and calls upon the Cyprus Journalists’ Union, as the principal institutional representative of journalists, to take a public position and defend the fundamental principles of press freedom and investigative journalism.
At a time when Cyprus continues to register a decline in international press freedom rankings, any action that may reasonably be perceived as the criminalisation of investigative journalism risks further damaging the country’s standing and reinforcing its negative international image.
Freedom of the press protects not only journalists. Above all, it safeguards citizens’ right to be informed about matters of public interest. If a journalist is criminally prosecuted for publishing information of public interest, without any proof that he participated in its unlawful acquisition or acted with malicious intent, then serious questions arise concerning the protection of freedom of expression, investigative journalism and, ultimately, citizens’ right to information.
The Board of Directors of OPEK
28 July 2026
