ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ*
Το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (Υ.Π.Α.Ν.) έθεσε σήμερα σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο με τίτλο «ο περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026» και το σχέδιο τροποποιητικών Κανονισμών με τίτλο «οι περί Γραπτών Εξετάσεων για Εγγραφή και Κατάταξη στους Πίνακες Διορισίμων Κανονισμοί του 2017 και 2026».
Θεωρώ απαράδεκτο ένα νομοσχέδιο τέτοιας σοβαρότητας να δίνεται σε δημόσια διαβούλευση χωρίς πρώτα να έχει τεθεί ενώπιον των εκπαιδευτικών οργανώσεων και χωρίς να έχει γίνει αντικείμενο ουσιαστικού διαλόγου μαζί τους. Η δημόσια διαβούλευση είναι χρήσιμη διαδικασία, δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει τον διάλογο με τους θεσμικούς εκπροσώπους εκείνων που θα κληθούν να ζήσουν με τις αλλαγές. Οι εκπαιδευτικοί δεν είναι απλώς «ενδιαφερόμενοι» που καλούνται να σχολιάσουν ένα έτοιμο κείμενο. Είναι οι άμεσα επηρεαζόμενοι, και οι οργανώσεις τους έπρεπε να βρίσκονται στο τραπέζι πριν διαμορφωθεί η πρόταση και όχι μετά.
Πιο κάτω αναφέρω τα βασικά σημεία των δύο κειμένων. Η κεντρική αλλαγή είναι ότι από την 1η Σεπτεμβρίου 2027 καταργούνται οι πίνακες διοριστέων και οι διορισμοί περνούν σταδιακά αποκλειστικά στους πίνακες διορισίμων. Για τη μεταβατική περίοδο θεσμοθετείται «κλειστό μητρώο» εκπαιδευτικών, στο οποίο εντάσσονται όσοι ήδη υπηρετούν στα δημόσια σχολεία με σύμβαση ή ως αντικαταστάτες, ενώ οι τροποποιητικοί Κανονισμοί προσαρμόζουν το πλαίσιο των γραπτών εξετάσεων στα νέα δεδομένα.
Το κλειστό μητρώο καταρτίζεται από την Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας την 1η Σεπτεμβρίου 2027, ανά κλάδο ή ειδικότητα, στη βάση των αναθεωρημένων πινάκων διοριστέων και διορισίμων του 2027. Σε αυτό περιλαμβάνονται οι εκπαιδευτικοί που εργάστηκαν με σύμβαση σε δημόσιο σχολείο δημοτικής ή μέσης εκπαίδευσης τις σχολικές χρονιές 2025-2026 ή/και 2026-2027 και συμπλήρωσαν τουλάχιστον δέκα μήνες υπηρεσίας με σύμβαση μέχρι τις 31 Αυγούστου 2027, καθώς και όσοι εργάστηκαν με σύμβαση μερικής απασχόλησης τις ίδιες χρονιές. Περιλαμβάνονται επίσης όσοι λάβουν σύμβαση για τη σχολική χρονιά 2027-2028 μέχρι τις 31 Αυγούστου 2027. Όσοι όμως λαμβάνουν σύμβαση για πρώτη φορά εκείνη τη χρονιά παραμένουν στο μητρώο μόνο εφόσον συμπληρώσουν δέκα μήνες προϋπηρεσίας μέχρι την ολοκλήρωσή της. Στο μητρώο εντάσσονται, τέλος, οι αντικαταστάτες που μέχρι τις 31 Αυγούστου 2027 θα έχουν συμπληρώσει αθροιστικά 24 μήνες προϋπηρεσίας σε δημόσιο σχολείο, από τη σχολική χρονιά 2022-2023 μέχρι και τη σχολική χρονιά 2026-2027.
Η κατάταξη στο κλειστό μητρώο γίνεται με εναλλάξ επιλογή από τους αναθεωρημένους πίνακες διοριστέων και διορισίμων του 2027, με τον πρώτο εκπαιδευτικό να επιλέγεται από τον πίνακα διοριστέων. Εκπαιδευτικός διαγράφεται από όλους τους κλάδους του μητρώου όταν του προσφερθεί μόνιμος επί δοκιμασία διορισμός, όταν η σύμβασή του μετατραπεί σε αορίστου χρόνου, όταν αρνηθεί, δεν αναλάβει ή διακόψει σύμβαση πέραν των τριών μηνών (με εξαίρεση σοβαρά θέματα υγείας, ασθένεια λόγω εγκυμοσύνης και άδεια μητρότητας), όταν η σύμβασή του τερματιστεί λόγω ανεπάρκειας ή όταν δεν υποβάλει αίτηση για διορισμό για δύο διαδοχικές σχολικές χρονιές. Μέχρι να εξαντληθεί και να καταργηθεί αυτόματα το μητρώο, οι κενές θέσεις σύμβασης και αντικατάστασης θα καλύπτονται κατά 50% από αυτό και κατά 50% από τον πίνακα διορισίμων, με τον πρώτο διορισμό από το κλειστό μητρώο. Μόνο για τη σχολική χρονιά 2027-2028, αν σε κάποιον κλάδο εξαντληθούν και οι δύο κατάλογοι, η Επιτροπή μπορεί να καλέσει για έκτακτες ανάγκες υποψηφίους που εκδήλωσαν ενδιαφέρον για εγγραφή στον πίνακα διορισίμων.
Σημαντικές είναι και οι αλλαγές στις γραπτές εξετάσεις. Οι εξετάσεις θα διεξάγονται ετήσια μέχρι και το 2027 και στη συνέχεια ανά τριετία. Η μοριοδότηση από εξετάσεις μέχρι και το 2025 ισχύει για δέκα χρόνια, ενώ από το 2027 και μετά η ισχύς της μειώνεται στα έξι χρόνια, με εξαίρεση την εξέταση του 2033, της οποίας η μοριοδότηση θα ισχύει μόνο για τρία χρόνια. Για να παραμείνει στον πίνακα διορισίμων, ο υποψήφιος θα πρέπει να ξαναγράψει πριν λήξει η προηγούμενη μοριοδότησή του, ενώ όταν λήγει η μεγαλύτερη βαθμολογία του προσμετρά η αμέσως επόμενη που ισχύει ακόμη. Με τους τροποποιητικούς Κανονισμούς, στον πίνακα διορισίμων θα εγγράφονται όσοι συμμετείχαν στη γραπτή εξέταση και όχι μόνο όσοι πέτυχαν, ενώ η στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων θα εφαρμόζεται μέχρι και τις εξετάσεις του 2033 και θα καταργηθεί από την εξέταση του 2036.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη ότι οι μεταθέσεις συμβασιούχων αορίστου χρόνου θα διενεργούνται από την Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας με τους ίδιους, κατ’ αναλογία, όρους και κριτήρια που ισχύουν για τους εκπαιδευτικούς λειτουργούς, νοουμένου ότι δεν επηρεάζονται οι μεταθέσεις των τελευταίων.
Οι ρυθμίσεις αυτές καθορίζουν το επαγγελματικό μέλλον πολλών συναδέλφων και δεν μπορούν να αποφασιστούν χωρίς τους εκπροσώπους τους. Τα συλλογικά όργανα της Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών θα συνέλθουν άμεσα για να αποφασίσουν τα επόμενα βήματα.
*Πρόεδρος Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών
