Text follows in English
Το Γυναικείο Κίνημα ΠΟΓΟ χαιρετίζει την υιοθέτηση από την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (FEMM) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του σχεδίου ψηφίσματος για τις επιπτώσεις που είχαν τα γεγονότα του 1974 στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου, καθώς και την αναγνώριση των εγκλημάτων σεξουαλικής βίας που διαπράχθηκαν σε βάρος τους, με πρωτοβουλία των Ευρωβουλευτών Λουκά Φουρλά και Ελεονώρας Μελέτη. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα στην προσπάθεια αναγνώρισης των γυναικών που υπέστησαν σεξουαλική βία κατά τα γεγονότα του 1974 και στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης απέναντι σε εγκλήματα που για δεκαετίες παρέμεναν αποσιωπημένα.
Για εμάς, η ανάδειξη του ζητήματος δεν είναι σημερινή. Πρόκειται για μια υπόθεση που η οργάνωσή μας ανέδειξε εδώ και πολλά χρόνια, μέσα από συστηματικές προσπάθειες ώστε οι γυναίκες που βίωσαν τη φρίκη της σεξουαλικής βίας να σπάσουν τη σιωπή και να βρουν τον χώρο, τη στήριξη και την αναγνώριση που δικαιούνται.
Καθοριστική υπήρξε η συμβολή της πρώην Γενικής Γραμματέως της ΠΟΓΟ και πρώην Βουλεύτριας Σκεύης Κουκουμά, η οποία με δική της πρωτοβουλία έφερε το ζήτημα στο προσκήνιο, εδώ και χρόνια στέκεται με ευαισθησία, επιμονή και σεβασμό δίπλα στις γυναίκες αυτές, συνέβαλε στην ανάδειξη των βιωμάτων τους και μίλησε δημόσια για τους βιασμούς και τα άλλα εγκλήματα σεξουαλικής βίας που διαπράχθηκαν το 1974 σε βάρος Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων γυναικών από τον τουρκικό στρατό κατοχής, αλλά και από τις φασιστικές παραστρατιωτικές οργανώσεις της ΤΜΤ και της ΕΟΚΑ Β’.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, η ΠΟΓΟ διοργάνωσε εκδηλώσεις και συζητήσεις στην Κύπρο και στο εξωτερικό, έδωσε βήμα στις ίδιες τις γυναίκες να μιλήσουν για όσα βίωσαν και διεκδίκησε έμπρακτα μέτρα στήριξης και αναγνώρισης.
Αυτές οι πολύχρονες προσπάθειες συνέβαλαν ώστε η Πολιτεία, με τη συμβολή της τότε Υπουργού Εργασίας, μ. Ζετας Αιμιλιανιδου, να προχωρήσει στην παραχώρηση ειδικού επιδόματος προς τις επιζώσες. Παράλληλα, η οργάνωσή μας κατέθεσε δημόσια την εισήγηση για ανέγερση από το κράτος μνημείου αφιερωμένου στις γυναίκες που υπέστησαν σεξουαλική βία κατά τα γεγονότα του 1974 και εργάστηκε συστηματικά προς αυτή την κατεύθυνση μέσα από επαφές και συναντήσεις με τους αρμόδιους φορείς, συμβάλλοντας στην προώθηση και τροχοδρόμηση της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας.
Επί της ουσίας του περιεχομένου του ψηφίσματος, θεωρούμε σημαντικό η προσέγγιση τέτοιων ζητημάτων να στηρίζεται στις αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ιστορικής αλήθειας και της έμφυλης ισότητας. Τα εγκλήματα σεξουαλικής βίας που διαπράχθηκαν το 1974 δεν αφορούν μόνο τις Ελληνοκύπριες γυναίκες ούτε διαπράχθηκαν αποκλειστικά από τον τουρκικό στρατό.
Χωρίς να παραγνωρίζουμε ούτε στο ελάχιστο τη βαρβαρότητα της τουρκικής εισβολής και κατοχής, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι εγκλήματα σεξουαλικής βίας διαπράχθηκαν και από μέλη της ΕΟΚΑ Β’ σε βάρος Τουρκοκυπρίων γυναικών. Η σεξουαλική βία σε συνθήκες σύγκρουσης αποτελεί έγκλημα ανεξαρτήτως της ταυτότητας του θύματος ή του θύτη.
Ως εκ τούτου, θεωρούμε ότι η πλήρης καταγραφή της ιστορικής μνήμης οφείλει να περιλαμβάνει όλες τις γυναίκες που υπήρξαν θύματα σεξουαλικής βίας κατά την τραγική εκείνη περίοδο. Η αναγνώριση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν σε βάρος Ελληνοκυπρίων γυναικών αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας και της κοινωνίας μας. Το ίδιο όμως ισχύει και για τις Τουρκοκύπριες γυναίκες που υπέστησαν αντίστοιχα εγκλήματα κατά την ίδια περίοδο και των οποίων ο πόνος δεν μπορεί να παραμένει εκτός της συλλογικής μας μνήμης.
Η αναγνώριση όλων των θυμάτων δεν αποδυναμώνει καμία διεκδίκηση. Αντίθετα, ενισχύει την αξιοπιστία της ιστορικής αλήθειας και της κοινής μας προσπάθειας για δικαιοσύνη. Γιατί η αλληλεγγύη προς τα θύματα δεν μπορεί να είναι επιλεκτική, ούτε η ιστορική μνήμη να φωτίζει μόνο ένα μέρος των γεγονότων. Η καταδίκη της σεξουαλικής βίας οφείλει να είναι καθολική, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς διαχωρισμούς.
Το Γυναικείο Κίνημα ΠΟΓΟ θα συνεχίσει να αγωνίζεται ώστε οι εμπειρίες των γυναικών να μην αποσιωπούνται, να καταγράφονται στην ιστορία του τόπου μας και να αποτελούν υπενθύμιση της ανάγκης για μια Κύπρο επανενωμένη, ειρηνική και απαλλαγμένη από κάθε μορφή βίας κατά των γυναικών.
17 Ιουνίου 2026
POGO: We welcome the recognition of sexual violence crimes in Cyprus in 1974 – Historical truth must include all victims
The Women’s Movement POGO Women’s Movement welcomes the adoption by the Committee on Women’s Rights and Gender Equality (FEMM) of the European Parliament of the draft resolution on the impact of the 1974 events on the women and girls of Cyprus, as well as the recognition of sexual violence crimes committed against them, following an initiative by MEPs Loukas Fourlas and Eleonora Meleti. This development represents another important step in the effort to acknowledge women who suffered sexual violence during the events of 1974 and to preserve historical memory in the face of crimes that for decades remained silenced.
For us, the highlighting of this issue is not new. It is a matter our organisation has raised for many years, through systematic efforts so that women who experienced the horror of sexual violence could break their silence and find the space, support, and recognition they deserve.
A decisive contribution was made by the former Secretary General of POGO Women’s Movement and former MP Skevi Koukouma, who, through her own initiative, brought the issue to the forefront. For years she has stood with sensitivity, persistence, and respect beside these women, contributed to the recognition of their experiences, and spoke publicly about the rapes and other sexual violence crimes committed in 1974 against both Greek Cypriot and Turkish Cypriot women by the Turkish occupying army, as well as by the fascist paramilitary organizations TMT and EOKA B’.
As part of this effort, POGO Women’s Movement organised events and discussions in Cyprus and abroad, gave the women themselves a platform to speak about what they experienced, and actively demanded support measures and official recognition.
These long-standing efforts contributed to the State, with the support of the then Minister of Labour, the late Zeta Emilianidou, granting a special allowance to survivors. At the same time, our organisation submitted a public proposal for the erection of a state memorial dedicated to the women who suffered sexual violence during the events of 1974, and worked systematically towards this goal through contacts and meetings with the relevant authorities, contributing to the advancement of this initiative.
Regarding the substance of the resolution, we believe it is important that such issues are approached on the basis of human rights, historical truth, and gender equality. The sexual violence crimes committed in 1974 do not concern only Greek Cypriot women, nor were they committed exclusively by the Turkish army.
Without in any way diminishing the brutality of the Turkish invasion and occupation, we must acknowledge that sexual violence crimes were also committed by members of EOKA B’ against Turkish Cypriot women. Sexual violence in conflict situations is a crime regardless of the identity of the victim or the perpetrator.
Therefore, we believe that the full recording of historical memory must include all women who were victims of sexual violence during that tragic period. The recognition of crimes committed against Greek Cypriot women is an obligation of the State and of our society. The same applies, however, to Turkish Cypriot women who suffered similar crimes during the same period, whose pain cannot remain outside our collective memory.
The recognition of all victims does not weaken any claim. On the contrary, it strengthens the credibility of historical truth and our shared pursuit of justice. Solidarity with victims cannot be selective, nor can historical memory illuminate only part of the events. The condemnation of sexual violence must be universal, without exceptions or distinctions.
The Women’s Movement POGO Women’s Movement will continue to fight so that women’s experiences are not silenced, are recorded in the history of our country, and serve as a reminder of the need for a reunified, peaceful Cyprus free from all forms of violence against women.
17 June 2026
