Text follows in English
Νέα ευρήματα ενισχύουν τη μελέτη της ξύλινης πολιτιστικής κληρονομιάς και της περιβαλλοντικής ιστορίας της Κύπρου μέσα από διεθνή επιστημονική συνεργασία.
Τον περασμένο μήνα, το Εργαστήριο Δενδροχρονολογίας Κύπρου (Cyprus Dendrochronology Laboratory, CDL) των APAC Labs ολοκλήρωσε με επιτυχία την ερευνητική περίοδο υπαίθρου για το 2026, φέρνοντας κοντά ερευνητές και φοιτητές σε μια κοινή προσπάθεια για τη μελέτη της πλούσιας ξύλινης πολιτιστικής κληρονομιάς και της περιβαλλοντικής ιστορίας της Κύπρου. Σε συνεργασία με το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, το Τμήμα Δασών και το Εργαστήριο Δενδροχρονολογίας του Πανεπιστημίου Cornell, το πρόγραμμα επικεντρώθηκε στην τεκμηρίωση και ανάλυση στοιχείων από τους ετήσιους δακτυλίους των δέντρων, προερχόμενων τόσο από ιστορικές κατασκευές όσο και από ζωντανά δάση σε ολόκληρο το νησί. Φοιτητές από το Πανεπιστήμιο Cornell, υπό την καθοδήγηση του Διευθυντή του Εργαστηρίου Δενδροχρονολογίας του Cornell και συνεργάτη των APAC Labs, καθηγητή Sturt Manning, συμμετείχαν για αρκετές εβδομάδες στην εντατική εργασία πεδίου μαζί με την ερευνητική ομάδα που εδρεύει στην Κύπρο. Μέσω προσεκτικής δειγματοληψίας και ανάλυσης, οι συμμετέχοντες εφάρμοσαν δενδροχρονολογικές μεθόδους για τη μελέτη των ετήσιων δακτυλίων των δέντρων, οι οποίοι παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τη χρονολόγηση ξύλινων αντικειμένων, την κατανόηση της οικοδομικής ιστορίας μνημείων και την ανασύσταση των περιβαλλοντικών συνθηκών του παρελθόντος.
Η φετινή εργασία πεδίου επικεντρώθηκε κυρίως στα δασικά τοπία που περιβάλλουν τις εκκλησίες του Τροόδους, μια ομάδα μνημείων που είναι εγγεγραμμένη στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Ενώ προηγούμενα έργα του CDL είχαν ως κύριο στόχο τη χρονολόγηση των ξύλινων στοιχείων των ίδιων των εκκλησιών, η ερευνητική περίοδος του 2026 έστρεψε το ενδιαφέρον της στο ευρύτερο περιβαλλοντικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτά τα αξιόλογα μνημεία οικοδομήθηκαν και διατηρήθηκαν. Μέσα από τη μελέτη των γειτονικών δασών και μακρόβιων ειδών δέντρων, οι ερευνητές επιδίωξαν να κατανοήσουν καλύτερα τα ιστορικά τοπία που στήριξαν τις τοπικές κοινότητες και παρείχαν την ξυλεία για την ανέγερση των μνημείων ανά τους αιώνες.
Τα αποτελέσματα της φετινής ερευνητικής εκστρατείας συμβάλλουν σημαντικά στην επέκταση των δενδροχρονολογικών σειρών για ορισμένα σημαντικά είδη δέντρων της Κύπρου, όπως ο άρκευθος, η μαύρη πεύκη και ο κέδρος. Οι διευρυμένες αυτές χρονολογικές σειρές ενισχύουν το επιστημονικό υπόβαθρο που απαιτείται για την ακριβή χρονολόγηση αρχαιολογικής και ιστορικής ξυλείας, ενώ παράλληλα προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τις διακυμάνσεις του κλίματος και την εξέλιξη των δασικών οικοσυστημάτων στο παρελθόν. Συνδυάζοντας τη μελέτη της ξύλινης πολιτιστικής κληρονομιάς των μνημείων με τη διερεύνηση του φυσικού τους περιβάλλοντος, το CDL συνεχίζει να εμπλουτίζει τη γνώση μας για τα πολιτιστικά τοπία της Κύπρου, υποστηρίζοντας τόσο τη μελλοντική έρευνα όσο και τη διατήρηση και προστασία της μοναδικής ιστορικής και φυσικής κληρονομιάς του νησιού.
Πηγή: https://parathyro.politis.com.cy/
Dendrochronology sheds light on the history of Cyprus’s monuments and forests
New findings are advancing the study of Cyprus’s wooden cultural heritage and environmental history through international scientific collaboration.
Last month, the Cyprus Dendrochronology Laboratory (CDL) of APAC Labs successfully completed its 2026 field research season, bringing together researchers and students in a joint effort to study Cyprus’s rich wooden cultural heritage and environmental history. In collaboration with the Department of Antiquities of Cyprus, the Department of Forests, and the Cornell University Dendrochronology Laboratory, the programme focused on documenting and analysing tree-ring evidence from both historical structures and living forests across the island.
Students from Cornell University, under the guidance of the Director of the Cornell Dendrochronology Laboratory and APAC Labs collaborator, Professor Sturt Manning, participated for several weeks in intensive fieldwork alongside the Cyprus-based research team. Through careful sampling and analysis, participants applied dendrochronological methods to study tree rings, which provide valuable information for dating wooden objects, understanding the construction history of monuments, and reconstructing past environmental conditions.
This year’s fieldwork focused primarily on the forest landscapes surrounding the churches of the Troodos region, a group of monuments inscribed on the UNESCO World Heritage List. While previous CDL projects mainly aimed to date the wooden elements of the churches themselves, the 2026 research season shifted its focus to the broader environmental context in which these remarkable monuments were built and preserved. By studying the surrounding forests and long-lived tree species, researchers sought to better understand the historical landscapes that supported local communities and provided the timber used for the construction of monuments over the centuries.
The results of this year’s research campaign make a significant contribution to extending dendrochronological records for several important tree species in Cyprus, including juniper, black pine, and cedar. These expanded chronological sequences strengthen the scientific foundation required for the accurate dating of archaeological and historical timber, while also providing valuable insights into past climate variations and the development of forest ecosystems over time.
By combining the study of the wooden cultural heritage of monuments with research into their natural environment, the CDL continues to enrich our understanding of Cyprus’s cultural landscapes, supporting both future research and the preservation and protection of the island’s unique historical and natural heritage.
