Text follows in English
Σήμερα η μεγάλη έκλειψη Ηλίου: Η πρώτη μετά από 27 χρόνια – Τι ισχύει για την Κύπρο – Όλες οι πληροφορίες από τον Γιώργο Δανό
Ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών βρίσκεται σήμερα (12/8), σε εξέλιξη, με την ολική έκλειψη Ηλίου να στρέφει τα βλέμματα εκατομμυρίων ανθρώπων στον ουρανό. Για την Κύπρο, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική, καθώς το φαινόμενο δεν θα είναι ορατό από το νησί. Μιλώντας στο philenews, ο πρόεδρος του Κυπριακού Οργανισμού Εξερεύνησης Διαστήματος, CSEO, Γιώργος Δανός, εξήγησε ότι η Κύπρος βρίσκεται εκτός της ζώνης από την οποία μπορεί να παρατηρηθεί ακόμη και η μερική φάση της έκλειψης.
«Δυστυχώς όχι», ήταν η απάντησή του για την Κύπρο. Χαριτολογώντας, είπε πως σήμερα θα προτιμούσε να βρίσκεται στην Ισπανία, αντί στην Κύπρο, εκεί όπου η έκλειψη θα προσφέρει ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό θέαμα. «Όσοι έχουν την τύχη να το δουν από κοντά, πραγματικά τους ζηλεύω».
Το κύριο φαινόμενο θα αρχίσει περίπου στις 7:08 μ.μ., ώρα Κύπρου, στο βορειότερο τμήμα της Ρωσίας, και στη συνέχεια η πορεία του θα περάσει από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και τον Ατλαντικό Ωκεανό. Θα διασχίσει τη βόρεια Ισπανία και ένα πολύ μικρό τμήμα της Πορτογαλίας, προτού ολοκληρωθεί στη Μεσόγειο Θάλασσα.
Στην υπόλοιπη Ευρώπη, στη βορειοδυτική Αφρική και σε τμήματα της Βόρειας Αμερικής, η Σελήνη θα καλύψει μόνο ένα μέρος του Ήλιου.
Τι είναι η ολική έκλειψη Ηλίου
Η σημερινή είναι η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που γίνεται ορατή από τμήματα της ηπειρωτικής Ευρώπης εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες. Η σκιά της Σελήνης περνά από τη Γροιλανδία και την Ισλανδία, διασχίζει τον Ατλαντικό και φτάνει στην Ισπανία και σε μικρό τμήμα της Πορτογαλίας, πριν καταλήξει στη Μεσόγειο.
Σε άλλες περιοχές της Ευρώπης το φαινόμενο θα είναι ορατό ως μερική έκλειψη, με τη Σελήνη να καλύπτει μόνο ένα μέρος του ηλιακού δίσκου.
Μια ολική έκλειψη Ηλίου συμβαίνει όταν η Σελήνη περάσει ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο για όσους βρίσκονται στην κατάλληλη περιοχή.
Η πλήρης σκιά της Σελήνης καλύπτει μια σχετικά στενή ζώνη πάνω στην επιφάνεια της Γης. Εκεί παρατηρείται η ολικότητα, με τον ουρανό να σκοτεινιάζει, το φως να μειώνεται απότομα και το ηλιακό στέμμα να γίνεται ορατό γύρω από τον σκοτεινό δίσκο της Σελήνης.
Σε μεγαλύτερη απόσταση από αυτή τη ζώνη παρατηρείται η μερική έκλειψη.
Η Κύπρος βρίσκεται εκτός της περιοχής από την οποία θα μπορούσε να παρατηρηθεί το σημερινό φαινόμενο.
Η σύμπτωση με τις Περσείδες
Η ημέρα παρουσιάζει ιδιαίτερο αστρονομικό ενδιαφέρον, καθώς η έκλειψη συμπίπτει με την περίοδο των Περσείδων. Όπως ανέφερε στο philenews ο κ. Δανός, τα δύο φαινόμενα δεν συνδέονται μεταξύ τους και η ταυτόχρονη εμφάνισή τους είναι καθαρά συμπτωματική.
Η νέα Σελήνη, ωστόσο, ευνοεί την παρατήρηση των Περσείδων, αφού η απουσία έντονου σεληνιακού φωτός αφήνει τον ουρανό πιο σκοτεινό. Οι συνθήκες θα είναι ακόμη καλύτερες σε περιοχές μακριά από τη φωτορύπανση.
Η Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η έκλειψη θα είναι ορατή μόνο σε πολύ μικρό βαθμό και ως μερική. Το φαινόμενο θα μπορεί να παρατηρηθεί κυρίως στα βορειοδυτικά, σε περιοχές όπως η Κέρκυρα, όπου η κάλυψη θα φτάσει το 2,34%, η Ηγουμενίτσα με 1,29%, καθώς και η Κόνιτσα, η Καστοριά και η Φλώρινα. Η κάλυψη του Ήλιου θα είναι πάντως ελάχιστη και, επειδή θα συμβεί κοντά στην ώρα της δύσης, γύρω στις 8:30 το βράδυ, δύσκολα θα γίνει αισθητή.
Τι γίνεται με τα φωτοβολταϊκά
Η έκλειψη έχει θέσει σε ετοιμότητα τους διαχειριστές ηλεκτρικών δικτύων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς στις περιοχές όπου ο Ήλιος θα καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό αναμένεται προσωρινή πτώση της παραγωγής από φωτοβολταϊκά.
Η μείωση αυτή θα διαρκέσει για μικρό χρονικό διάστημα και η παραγωγή θα επανέλθει σταδιακά καθώς η Σελήνη απομακρύνεται από τον ηλιακό δίσκο.
Ο πρόεδρος του CSEO, Γιώργος Δανός, σημείωσε ότι ακόμη και στις περιοχές όπου η έκλειψη θα είναι ολική, η πιο έντονη φάση του φαινομένου κρατά μόλις λίγα λεπτά.
«Αν σκεφτούμε τη διάρκεια μιας έκλειψης, η ολικότητα είναι ελάχιστα λεπτά», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η επίδραση στην ηλιακή παραγωγή είναι περιορισμένη χρονικά.
Το μεγάλο ραντεβού το 2027
Η σημερινή έκλειψη μπορεί να μην είναι ορατή από την Κύπρο, όμως η επόμενη μεγάλη ευκαιρία δεν αργεί. Όπως ανέφερε ο Γιώργος Δανός, στις 2 Αυγούστου 2027 θα σημειωθεί νέα έκλειψη Ηλίου, η οποία από την Κύπρο θα είναι ορατή ως μερική, ενώ η ζώνη της ολικότητας θα περάσει από την Αίγυπτο.
«Αυτή είναι μια έκλειψη που κατά έναν τρόπο δεν πρέπει να χάσουμε», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, από την Κύπρο θα καλυφθεί περίπου το 70% του ηλιακού δίσκου, κάτι που θα κάνει το φαινόμενο αρκετά εντυπωσιακό και εύκολα αντιληπτό.
Η πιο εντυπωσιακή εικόνα, ωστόσο, αναμένεται στην Αίγυπτο και ιδιαίτερα στην περιοχή του Λούξορ, η οποία θα βρίσκεται μέσα στη ζώνη της ολικότητας. Εκεί, για λίγα λεπτά μέσα στο μεσημέρι του Αυγούστου, ο Ήλιος θα καλυφθεί πλήρως, το φως θα μειωθεί απότομα και ο ουρανός θα σκοτεινιάσει σαν να έχει πέσει πρόωρα το σούρουπο.
Προσοχή στην παρατήρηση
Η παρατήρηση μιας ηλιακής έκλειψης απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Σε μια μερική έκλειψη, όπως αυτή που θα είναι ορατή από την Κύπρο το 2027, δεν είναι ασφαλές να κοιτάζει κανείς απευθείας τον Ήλιο με γυμνό μάτι.
Σύμφωνα με την ΝΑSA, απαιτούνται ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά έκλειψης ή κατάλληλα ηλιακά φίλτρα. Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν επαρκή προστασία, ενώ ειδικά φίλτρα χρειάζονται και για τηλεσκόπια, κιάλια και φωτογραφικές μηχανές.
Για την ώρα, η σημερινή έκλειψη θα παρακολουθηθεί από την Κύπρο μέσα από εικόνες και ζωντανές μεταδόσεις από το εξωτερικό. Το καλοκαίρι του 2027, όμως, το φαινόμενο θα είναι ορατό και από το νησί.
Πηγή: Φιλελεύθερος
Today’s Great Solar Eclipse: The First in 27 Years – What It Means for Cyprus – All the Information from George Danos
One of the most significant astronomical events of recent years is taking place today (12/8), with the total solar eclipse turning the eyes of millions of people toward the sky. For Cyprus, however, the picture is different, as the phenomenon will not be visible from the island. Speaking to Philenews, George Danos, President of the Cyprus Space Exploration Organisation (CSEO), explained that Cyprus lies outside the zone from which even the partial phase of the eclipse can be observed.
“Unfortunately, no,” was his answer regarding Cyprus. Jokingly, he said that today he would rather be in Spain than Cyprus, where the eclipse will offer a particularly spectacular sight. “Those who are lucky enough to see it up close, I really envy them.”
The main event will begin at approximately 7:08 p.m. Cyprus time in the northernmost part of Russia, before its path continues across Greenland, Iceland and the Atlantic Ocean. It will cross northern Spain and a very small part of Portugal before ending in the Mediterranean Sea.
In the rest of Europe, northwestern Africa and parts of North America, the Moon will cover only part of the Sun.
What is a total solar eclipse?
Today’s event is the first total solar eclipse visible from parts of mainland Europe in almost three decades. The Moon’s shadow will pass over Greenland and Iceland, cross the Atlantic and reach Spain and a small part of Portugal before ending in the Mediterranean.
In other parts of Europe, the phenomenon will be visible as a partial eclipse, with the Moon covering only part of the solar disk.
A total solar eclipse occurs when the Moon passes between the Earth and the Sun and completely covers the solar disk for observers located in the appropriate area.
The Moon’s full shadow covers a relatively narrow strip across the Earth’s surface. Within this zone, totality occurs: the sky darkens, daylight diminishes abruptly and the solar corona becomes visible around the Moon’s dark disk.
At greater distances from this zone, a partial eclipse can be observed.
Cyprus lies outside the area from which today’s phenomenon can be observed.
The coincidence with the Perseids
The day is of particular astronomical interest, as the eclipse coincides with the Perseid meteor shower. As Mr. Danos told Philenews, the two phenomena are not connected and their simultaneous occurrence is purely coincidental.
The New Moon, however, provides favourable conditions for observing the Perseids, as the absence of strong moonlight leaves the sky darker. Conditions will be even better in areas away from light pollution.
Greece
In Greece, the eclipse will be visible only to a very small extent and as a partial eclipse. The phenomenon will be observable mainly in the northwest, in areas such as Corfu, where coverage will reach 2.34%, Igoumenitsa at 1.29%, as well as Konitsa, Kastoria and Florina. The Sun’s coverage will nevertheless be minimal and, because it will occur close to sunset, around 8:30 p.m., it will be difficult to notice.
What about solar photovoltaics?
The eclipse has put electricity grid operators in several European countries on alert, as a temporary drop in photovoltaic power generation is expected in areas where the Sun will be significantly obscured.
The reduction will last for only a short period, with generation gradually returning as the Moon moves away from the solar disk.
CSEO President George Danos noted that even in areas where the eclipse will be total, the most intense phase of the phenomenon lasts only a few minutes.
“If we consider the duration of an eclipse, totality lasts just a few minutes,” he said, pointing out that the impact on solar power generation is limited in duration.
The big date in 2027
Today’s eclipse may not be visible from Cyprus, but the next major opportunity is not far away. As George Danos explained, a new solar eclipse will occur on August 2, 2027. From Cyprus, it will be visible as a partial eclipse, while the path of totality will pass through Egypt.
“This is an eclipse that, in a way, we should not miss,” he said.
According to him, approximately 70% of the solar disk will be covered as seen from Cyprus, making the phenomenon quite spectacular and easily noticeable.
The most impressive view, however, is expected in Egypt, particularly in the Luxor area, which will lie within the path of totality. There, for a few minutes around midday in August, the Sun will be completely covered, daylight will diminish abruptly and the sky will darken as if dusk had arrived prematurely.
Caution when observing
Observing a solar eclipse requires particular care. During a partial eclipse, such as the one that will be visible from Cyprus in 2027, it is not safe to look directly at the Sun with the naked eye.
According to NASA, specially certified eclipse glasses or appropriate solar filters are required. Ordinary sunglasses do not provide sufficient protection, while specialised filters are also necessary for telescopes, binoculars and cameras.
For now, today’s eclipse will be followed from Cyprus through images and live broadcasts from abroad. In the summer of 2027, however, the phenomenon will also be visible from the island.
Source: Phileleftheros
