Text follows in English
Ο ανασχηματισμός δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή προσώπων. Είναι το ισχυρότερο πολιτικό εργαλείο που διαθέτει ένας Πρόεδρος για να επανεκκινήσει την κυβέρνησή του, να διορθώσει αδυναμίες και να στείλει μήνυμα προς την κοινωνία ότι αντιλαμβάνεται τις νέες πολιτικές συνθήκες. Στην περίπτωση του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, η συγκυρία φαίνεται να καθιστά έναν ουσιαστικό ανασχηματισμό περισσότερο αναγκαίο από ποτέ, καθώς το πολιτικό περιβάλλον έχει μεταβληθεί σημαντικά μετά τις βουλευτικές εκλογές και η δημόσια συζήτηση για βελτιωτικές αλλαγές έχει ενταθεί. Η πίεση προς τον Πρόεδρο δεν είναι μόνο πολιτική αλλά και χρονική, αφού οι κανονισμοί περί συνταξιοδότησης υπουργών, επιβάλλουν να γίνει ο ανασχηματισμός 18 μήνες πριν τη λήξη της θητείας του, δηλαδή έως και τις 15 Ιουλίου. Βεβαίως ο Πρόεδρος μπορεί να κάνει τον ανασχηματισμό του όποτε θέλει, απλώς μετά από αυτή την ημερομηνία θα έχει πολύ περιορισμένες επιλογές.
Γιατί τώρα;
Πρώτον, η κυβέρνηση έχει διανύσει τα δύο τρίτα της θητείας της. Το αρχικό πολιτικό κεφάλαιο που συνοδεύει κάθε νέα διακυβέρνηση έχει σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί. Οι πολίτες δεν αξιολογούν πλέον τις προθέσεις, αλλά τα αποτελέσματα. Ένας ανασχηματισμός αυτή τη στιγμή σύμφωνα με μέλος της κυβέρνησης «είναι αναγκαίος και πρέπει να σχεδιασθεί με κριτήριο τις Προεδρικές του 2028. Ο ανασχηματισμός μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία μιας δεύτερης φάσης διακυβέρνησης, με έμφαση στην αποτελεσματικότητα και την παραγωγή έργου στο εσωτερικό, αφού ‘έξω πάμε καλά’».
Δεύτερον, οι βουλευτικές εκλογές δημιούργησαν νέα πολιτικά δεδομένα. Οι ισορροπίες μεταξύ των κομμάτων που στήριξαν τον Πρόεδρο διαφοροποιήθηκαν, γεγονός που αναπόφευκτα επηρεάζει και την πολιτική βάση της κυβέρνησης. Ο Πρόεδρος καλείται να προσαρμόσει το κυβερνητικό σχήμα στις νέες πραγματικότητες, αφού ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ και Οικολόγοι που σε γενικές γραμμές τον στήριζαν, έχουν μείνει εκτός Βουλής λόγω σοβαρής συρρίκνωσης των ποσοστών τους. Στη νέα Βουλή, η μόνη δεδομένη στήριξη που μπορεί να έχει είναι από το ΔΗΚΟ ενώ αλά καρτ, κάποια στήριξη μπορεί να αναμένει από ΔΗΣΥ και ΕΛΑΜ. Με λίγα λόγια η άνεση να ψηφίζονται κυβερνητικά νομοσχέδια τους τελευταίους 18 μήνες της διακυβέρνησης Χριστοδουλίδη θα περιοριστεί ίσως και δραστικά.
Τρίτον, υπάρχουν υπουργοί που έχουν φθαρεί πολιτικά είτε λόγω χειρισμών, είτε επειδή έχουν παραμείνει στο επίκεντρο της δημόσιας κριτικής για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ανεξάρτητα από το κατά πόσο οι ευθύνες είναι προσωπικές ή συλλογικές, η εικόνα μιας κυβέρνησης επηρεάζεται από την εικόνα κάθε υπουργού. Όταν η δημόσια συζήτηση στρέφεται γύρω από πρόσωπα και όχι γύρω από το κυβερνητικό έργο, τότε η αλλαγή προσώπων μπορεί να μετατοπίσει το ενδιαφέρον στην ουσία της πολιτικής. Ήδη η υπουργός Γεωργίας η οποία δέχθηκε διορισμό στη Μέση Εκπαίδευση θεωρείται υπό αντικατάσταση, ενώ και κάποιοι υπουργοί περισσότερο τεχνοκράτες και λιγότερο πολιτικοί, βρίσκονται υπό σκέψη. Τα χέρια του Προέδρου θα ήταν λυμένα αν το πρέσινγκ προς τον ΔΗΣΥ να μπει στην κυβέρνηση απέδιδε. Αυτό δεν κατέστη δυνατόν για δύο λόγους. Πρώτον η ενίσχυση του κόμματος στις βουλευτικές (27,2%) έδωσε μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στην ηγεσία του για αυτόνομες αποφάσεις. Δεύτερον, ακόμα και πιο χαμηλό ποσοστό να έπαιρνε ο ΔΗΣΥ, λίγα θα άλλαζαν στις σκέψεις και τις διαθέσεις της μεγάλης πλειοψηφίας των Συναγερμικών που θεωρούν ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης «πλήγωσε το κόμμα στις Προεδρικές του 2023».
Τέταρτον, η κυβέρνηση χρειάζεται μια νέα επικοινωνιακή δυναμική. Ένα από τα βασικά προβλήματα που επισημαίνουν ακόμη και στελέχη της συμπολίτευσης είναι ότι αρκετές κυβερνητικές πρωτοβουλίες δεν φτάνουν αποτελεσματικά στην κοινωνία. Ένας ανασχηματισμός μπορεί να φέρει υπουργούς με μεγαλύτερη πολιτική εμπειρία, καλύτερες επικοινωνιακές δεξιότητες και μεγαλύτερη ικανότητα διαχείρισης κρίσεων. Βέβαια, προς αυτή την κατεύθυνση, θα πρέπει να αλλάξουν πολλά και στην επικοινωνιακή ομάδα του προεδρικού η οποία ζει υπό τη σκιά του, αφού μόνον ο Πρόεδρος μιλά. Την ίδια στιγμή, παραμένει ενεργή η ομάδα των ΜΚΔ την οποία στελεχώνουν παλιομοδίτες του είδους, οι οποίοι (όπως έκαναν και το 2023) επικεντρώνονται στους αντιπάλους του κ. Χριστοδουλίδη και με ποταπά μέσα επιχειρούν να τους διαπομπεύσουν. Δεν είναι λίγοι αυτοί που ισχυρίζονται ότι γύρω από τον Νίκο Χριστοδουλίδη «λειτουργεί ένα μικρό παρακράτος το οποίο δεν διστάζει να καταφύγει ακόμα και σε ανίερες μεθοδεύσεις για να πετύχει αυτό που συμφέρει τον κ. Πρόεδρο».
Πέμπτον, ο χρονικός ορίζοντας μέχρι τις Προεδρικές εκλογές του 2028 καθιστά την παρούσα περίοδο ιδανική για διορθωτικές κινήσεις. Όσοι υπουργοί αναλάβουν τώρα θα έχουν αρκετό χρόνο για να παρουσιάσουν απτό έργο, χωρίς να θεωρηθεί ότι πρόκειται για καθαρά προεκλογική επιλογή. Αναλυτές εκτιμούν ότι ο στόχος είναι η συγκρότηση ενός κυβερνητικού σχήματος με ορίζοντα το 2028 και όχι απλώς μια βραχυπρόθεσμη διαχείριση.
Ολόκληρο το ρεπορτάζ στον ΠΟΛΙΤΗ: https://www.politis.com.cy/politis-news/politiki/1015334/giati-o-nikos-xristodoylidis-skeftetai-anaskhimatismo
A reshuffle is not merely a change of faces. It is the most powerful political tool a President has to restart his government, correct weaknesses, and send a message to society that he understands the new political conditions. In the case of President Nikos Christodoulides, the current circumstances make a substantial cabinet reshuffle more necessary than ever, as the political environment has changed significantly after the parliamentary elections and public debate about corrective changes has intensified. The pressure on the President is not only political but also temporal, since the regulations concerning ministerial retirement require a reshuffle to take place 18 months before the end of his term, that is, by July 15. Of course, the President can carry out a reshuffle whenever he wishes; however, after that date his options will be very limited.
Why now?
First, the government has completed two-thirds of its term. The initial political capital that accompanies every new administration has largely been exhausted. Citizens no longer evaluate intentions, but results. A reshuffle at this point, according to a government official, “is necessary and should be designed with the 2028 presidential elections in mind. The reshuffle can serve as the starting point of a second phase of governance, with emphasis on efficiency and domestic policy delivery, since ‘abroad things are going well.’”
Second, the parliamentary elections have created new political realities. The balance among the parties that supported the President has shifted, inevitably affecting the government’s political base. The President is called to adjust the cabinet to the new conditions, as EDEK, DIPA, and the Greens, who generally supported him, have now fallen out of Parliament due to a significant decline in their vote share. In the new House of Representatives, the only stable support he can expect is from DIKO, while ad hoc support may occasionally come from DISY and ELAM. In simple terms, the ease with which government bills were passed during the first period of Christodoulides’ governance will likely be significantly reduced over the final 18 months.
Third, there are ministers who have become politically worn down, either due to their handling of issues or because they have remained under sustained public criticism for a long time. Regardless of whether responsibility is personal or collective, the image of a government is shaped by the image of each minister. When public discourse focuses on individuals rather than government policy, then changing faces can shift attention back to substance. The Minister of Agriculture, who was appointed to Secondary Education, is already considered likely to be replaced, while some more technocratic and less political ministers are also under consideration. The President’s hands would be freer if pressure to bring DISY into the government had succeeded. This did not materialize for two reasons. First, the party’s strengthened result in the parliamentary elections (27.2%) gave its leadership greater confidence in autonomous decision-making. Second, even with a lower percentage, little would have changed in the mindset and attitudes of the vast majority of DISY supporters, who believe that Nikos Christodoulides “hurt the party in the 2023 presidential elections.”
Fourth, the government needs a new communication dynamic. One of the key problems highlighted even by government supporters is that several governmental initiatives do not effectively reach society. A reshuffle could bring in ministers with greater political experience, better communication skills, and stronger crisis-management capacity. Of course, in this direction, much would also need to change within the Presidential communication team, which operates under his shadow, since only the President speaks. At the same time, the social media team remains active, staffed by old-school operators who, as in 2023, focus on the President’s opponents and attempt to publicly discredit them through questionable methods. Many argue that around Nikos Christodoulides “a small para-state operates, which does not hesitate to resort to even unethical practices to achieve what benefits the President.”
Fifth, the time horizon until the 2028 presidential elections makes the current period ideal for corrective actions. Ministers appointed now will have sufficient time to produce tangible results, without it being perceived as a purely pre-election move. Analysts estimate that the goal is the formation of a governing team with a horizon up to 2028, rather than a short-term management approach.
Full report here: https://www.politis.com.cy/politis-news/politiki/1015334/giati-o-nikos-xristodoylidis-skeftetai-anaskhimatismo
