Text follows in English
Γράφει ο γνωστός Καθηγητής της Κυπριακής Παροικίας του Λονδίνου Ζαννέτος Τοφαλλής
Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 52 χρόνων από τις μαύρες επετείους του 1974 και τη γιορτή του Προφήτη Ηλία, του προστάτη αγίου του χωριού μου, σε θυμάμαι και κλαίω…
Επιτρέψτε μου, πρώτα απ’ όλα, να σας καλωσορίσω στη γιορτή του προστάτη αγίου του χωριού μας, του Προφήτη Ηλία, όπως τον τιμούσαμε κάθε χρόνο στις 20 Ιουλίου.
Σήμερα, εμείς οι απόδημοι Στυλλιώτες θυμόμαστε και ονειρευόμαστε εκείνες τις όμορφες ημέρες, όταν γιορτάζαμε τη γιορτή του Προφήτη Ηλία. Εδώ και 52 χρόνια, το χωριό μας – όπως και οι άλλες κατεχόμενες περιοχές του νησιού μας – βρίσκεται υπό ξένη κατοχή και το όνειρο και η επιθυμία μας είναι να το δούμε ξανά ελεύθερο.
Οι Στύλλοι, για όσους δεν γνωρίζουν, βρίσκονται περίπου 8 μίλια βορειοδυτικά της Αμμοχώστου. Τα γειτονικά μας χωριά είναι: ο Άγιος Σέργιος, η Λίμνια, η Έγκωμη, οι Γαϊδουράδες, το Πραστειό, η Περιστερωνοπηγή, η Αχερίτου και η Καλοψίδα. Βρίσκεται πολύ κοντά στην προϊστορική Αλάσια, τη δοξασμένη και ιστορική Σαλαμίνα και το μοναστήρι του Αποστόλου Βαρνάβα, του ιδρυτή της Κυπριακής Εκκλησίας.
Ο πληθυσμός του χωριού μας, το 1974, ήταν περίπου 800 κάτοικοι. Η εκκλησία του χωριού ήταν αφιερωμένη στον Προφήτη Ηλία. Υπήρχαν επίσης ξωκλήσια αφιερωμένα στον Άγιο Αναστάσιο, στον Άγιο Ιάκωβο ή Ακούφο και στην Αγία Μαρίνα. Οι κάτοικοι των Στύλλων ήταν γνωστοί για την καλοσύνη, τη φιλοξενία και τη φιλήσυχη ζωή τους.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ αυτή την ημέρα του Αγίου Ηλία – ήταν η πιο χαρούμενη ημέρα του χρόνου για τους ανθρώπους των Στύλλων. Προσκυνητές από τα γύρω χωριά έφταναν για να τιμήσουν τον Άγιο της βροχής. Οι γεωργοί είχαν ολοκληρώσει τις αγροτικές τους εργασίες. Μετά τη θεία λειτουργία, την οποία τελούσε ο αγαπημένος ιερέας του χωριού μας, ο παπα-Γεώργιος Νικόλας, ακολουθούσε η φιλοξενία. Όλοι ήταν καλεσμένοι στα φιλόξενα σπίτια του χωριού μας.
Οι πανηγυριώτες διαφήμιζαν και πουλούσαν τα προϊόντα τους. Οι νέοι και οι νέες περπατούσαν στον κεντρικό δρόμο του χωριού, ντυμένοι με τα καινούργια τους ρούχα, προβάλλοντας την ομορφιά της νιότης. Και το απόγευμα συγκεντρώνονταν στην πλατεία του χωριού, όπου χόρευαν τους όμορφους παραδοσιακούς μας χορούς.
Θυμάμαι τον καταπράσινο κάμπο την άνοιξη, στολισμένο με τα μυρωδάτα ματσικόριδα (τα γνωστά κυπριακά νάρκισσα του κάμπου). Και το καλοκαίρι ο κάμπος γινόταν χρυσαφένιος από τα πλούσια στάχυα του σιταριού. Ένα παλάτι σιτοφόρου Μεσαορίας.
Και ήταν ακριβώς την ημέρα του Αγίου Ηλία, το 1974, που ακούστηκαν τα τουρκικά αεροπλάνα να εισβάλλουν στην πατρίδα μας, προκαλώντας τη μεγαλύτερη συμφορά και την πιο καταστροφική τραγωδία στη μακραίωνη ιστορία της Κύπρου.
Η τραγωδία αυτή ακολούθησε του πραξικοπήματος της μισητής στρατιωτικής χούντας των Αθηνών, με τη συνεργασία της ΕΟΚΑ Β΄.
Το σαράντα τοις εκατό της πατρίδας μας πέρασε υπό τουρκική κατοχή. Χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν, εκατοντάδες αγνοούνται, ενώ 180.000 έγιναν πρόσφυγες μέσα στην ίδια τους την πατρίδα.
Και οι άνθρωποι των Στύλλων – σαν τα καλάμια στον κάμπο – πήραν κι αυτοί τη σειρά τους και γνώρισαν τις κακουχίες σε κάθε γωνιά της Κύπρου ή αναγκάστηκαν να φύγουν σε ξένες χώρες.
Και πέρασαν 52 ολόκληρα χρόνια. Οι μεγάλες δυνάμεις δεν έχουν ακόμη καταφέρει να δώσουν λύση στο πρόβλημα του μαρτυρικού λαού μας. Η Κύπρος εντάχθηκε επίσημα στην οικογένεια της Ευρώπης χωρίς να έχει επιλυθεί το Κυπριακό πρόβλημα.
Πριν από μερικά χρόνια, η τουρκική πλευρά άνοιξε μερικώς τα οδοφράγματα, ώστε οι δύο πλευρές να μπορούν να επισκέπτονται τα χωριά και τις περιουσίες τους. Χιλιάδες συμπατριώτες μας – Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι – πέρασαν τα οδοφράγματα για να επισκεφθούν τις πατρογονικές τους εστίες.
Αυτό απέδειξε ότι οι δύο κοινότητες μπορούν να ζήσουν ειρηνικά, όπως συνέβαινε και παλαιότερα. Ο μύθος κάποιων ότι οι Τουρκοκύπριοι και οι Ελληνοκύπριοι δεν μπορούν να ζήσουν μαζί κατέρρευσε σαν πύργος από τραπουλόχαρτα.
Η δίψα για επανένωση παραμένει ζωντανή!
July 20, 1974 – July 20, 2026 …..
My village, my Cyprus, I remember you and cry…
Memories of an expatriate
By Professor Zannetos Tofallis
On the occasion of the completion of 52 years since the black anniversaries of ’74 and the feast of Prophet Elias, the patron saint of my village, I remember and cry…
Please allow me, first of all, to welcome you to the Feast of the patron saint of our village, Prophet Elias, as we celebrated him every year on July 20.
Today, we expatriate Stylliotes remember and dream of those beautiful days when we celebrated the day of Prophet Elias. For 52 years, our village – like the other enslaved parts of our island – has been under foreign occupation and our dream and aspiration is to see ourselves free again.
Stylloi, for those who do not know, is located about 8 miles Northwest of Famagusta.
Our neighboring villages are: Agios Sergios, Limnia, Engomi, Gaidouras, Prastio, Peristeronopigi, Acheritou and Kalopsida. It is very close to prehistoric Alasia, the glorious and historical Salamis and the monastery of Apostle Barnabas, the founder of the Cypriot Church.
The population of our village, in 1974, was approximately 800 inhabitants. The village church was dedicated to the Prophet Elias. There are also chapels dedicated to Agios Anastasios, Agios Iakovos or Akoufos and Agia Marina. The inhabitants of Stylli were known for their kindness, hospitality and settlement.
I will never forget this day of Agios Ilias – it was the happiest day of the year for the people of Stylli. Pilgrims from the surrounding villages would arrive to honour the Saint of Rain. The farmers would finish their agricultural work. After the service,
which was conducted by the beloved priest of the village, Papa-Georgios Nikolas, hospitality followed. Everyone was invited to the hospitable houses of our village.
The Panayrkotes would advertise their products. The young men and women would walk along the village street dressed in their new clothes, displaying the beauty of youth. And in the afternoon, they would gather in the village square, dancing their beautiful dances.
I remember the verdant plain in spring adorned with the fragrant daffodils (the well- known ‘matsikorida’) of the Cypriot plain). And in summer the plain was golden from the rich wheat. A palace of wheat-bearing Mesaria.
And it was on the day of Agios Ilias, in 1974, that the Turkish planes were heard invading our homeland, and were destined to bring the greatest calamity, the worst destruction in the long history of our homeland. And the tragedy followed the coup of the much-hated military Junta of Athens with the collaboration of EOKA B.
Forty per cent were of our homeland fell under Turkish occupation. Thousands killed, hundreds missing, 180,000 refugees in their own homeland. And the people of St- like reeds in the plain – took their turn – and found hardship in all the lengths and breadths of the of Cyprus or by fleeing to foreign lands.
And 52 whole years have passed. And the great powers have still not been able to provide a solution to the problem of our martyred people. Cyprus officially joined the family of Europe without the Cyprus problem being resolved.
A few years ago, the Turkish side partially opened the roadblocks so that the two sides could visit their villages and properties. Thousands of our compatriots – Greeks and Turks – crossed the roadblocks to make their ancestral homes. This proved that the two communities can live peacefully as in the old days. The myth of some that
Turkish Cypriots and Greek Cypriots cannot live together collapsed like a tower of cards. The thirst for reunification is alive.
