Η Δημόσια Ραδιοτηλεόραση της Ισπανίας RTVE αποσύρθηκε από την Γιουροβιζιον και δεν συμμετέχει για πρώτη φορά από το 1961, ούτε μεταδίδει τον τελικό.
Μέχρι τον Απρίλιο του 2026, περισσότεροι από 72.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον πόλεμο του Ισραήλ κατά της Γάζας, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.
«Η Eurovision είναι ένας διαγωνισμός, τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι. Δεν υπάρχει χώρος για αδιαφορία. Ειρήνη και δικαιοσύνη για την Παλαιστίνη». Αυτό είναι το μήνυμα που εξέπεμψε η RTVE στα ισπανικά και στα αγγλικά κανάλια της την ώρα που ξεκινούσε ο τελικός της 70ής διοργάνωσης του μουσικού αυτού διαγωνισμού της Γιουροβιζιον της πιο αμφιλεγόμενης μέχρι σήμερα λόγω της συμμετοχής του Ισραήλ, μετά από περισσότερα από δύο χρόνια πολέμου στη Γάζα και μετά την επίθεσή του μαζί με τις ΗΠΑ στο Ιράν.
Η δημόσια ραδιοτηλεόραση της Ισπανίας απέσυρε την συμμετοχή της από τη Eurovision τον περασμένο Δεκέμβριο, με πρωτοφανή τρόπο από το 1961, λόγω της άρνησης της διοργάνωσης να αποκλείσει το Ισραήλ. Άλλες τέσσερις χώρες επίσης αρνήθηκαν να συμμετάσχουν για τον ίδιο λόγο (Ισλανδία, Ολλανδία, Σλοβενία και Ιρλανδία), αλλά μόνο η Ισπανία ανήκει στο γκρουπ των «big five», δηλαδή των χωρών που συνεισφέρουν περισσότερο στον διαγωνισμό και έχουν πάντα εγγυημένη θέση στον τελικό.
Παρότι η RTVE έχει αποσυρθεί από τον διαγωνισμό, δεν μένει αδιάφορη απέναντι στην πολιτική διάσταση και την πόλωση γύρω από τη Eurovision λόγω της συμμετοχής μιας χώρας της οποίας η επίθεση στη Γάζα έχει αφήσει πάνω από 72.000 νεκρούς, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές. Το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Eurovision απέκλεισε τη Ρωσία από τον διαγωνισμό, αλλά δεν έκανε το ίδιο με το Ισραήλ, παρά τις πιέσεις των προαναφερθεισών χωρών. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο βασικός χορηγός της Eurovision είναι μια εταιρεία ισραηλινής προέλευσης: η Moroccanoil.
Έτσι έφτασε η Eurovision στην πιο τεταμένη διοργάνωσή της: πέντε χώρες αποσύρθηκαν, μείωση τηλεθέασης και διαμαρτυρίες κατά του φεστιβάλ.
Την ώρα που επρόκειτο να ξεκινήσει η Eurovision, ο πρόεδρος της RTVE, Χοσέ Πάμπλο Λόπες, μοιράστηκε στο προφίλ του στο X το μήνυμα της ισπανικής δημόσιας ραδιοτηλεόρασης γράφοντας:
«Την ώρα αυτή, όπως και τα τελευταία 64 χρόνια, θα έπρεπε να ξεκινά η μουσική. Αλλά σήμερα η μελωδία μας είναι άλλη».
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο διευθυντής του φεστιβάλ, Μάρτιν Γκριν, εξέφρασε τη διαφωνία του με τις χώρες που αποσύρθηκαν από τη Eurovision, λέγοντας όμως ότι σέβεται την απόφασή τους. Σε δηλώσεις του στον δημοσιογράφο Πάμπλο Ο’Χάνα υποστήριξε ότι «η εισβολή μιας άλλης χώρας δεν αποτελεί λόγο αποκλεισμού από τη Eurovision», κάτι που ορισμένα μέσα ερμήνευσαν ως άνοιγμα επιστροφής της Ρωσίας στον διαγωνισμό.
Τα λόγια του επικρίθηκαν έντονα από τον πρόεδρο της RTVE, ο οποίος τα χαρακτήρισε στο X «κατάφωρη προσβολή των ευρωπαϊκών αξιών» και ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ραδιοτηλεόρασης να απορρίψει επίσημα αυτές τις δηλώσεις, «οι οποίες καταστρέφουν την εικόνα του διαγωνισμού και δυσκολεύουν την επιστροφή της Ισπανίας». Πρόσθεσε επίσης: «Ήρθε η ώρα για μια νέα εποχή στη Eurovision».
Στη συνέχεια, ο Γκριν διευκρίνισε: «Ας είμαι απολύτως σαφής: δεν υπάρχουν σε εξέλιξη συζητήσεις για την επιστροφή του ρωσικού φορέα στη Eurovision. Δεν υπάρχουν σχέδια να συμβεί κάτι τέτοιο».
Την Παρασκευή, μέσω του λογαριασμού του στο X, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, επιβεβαίωσε τη στήριξή του στην απόφαση της RTVE να αποσυρθεί από τον διαγωνισμό: «Φέτος δεν θα είμαστε στη Eurovision, αλλά θα το κάνουμε με τη βεβαιότητα ότι βρισκόμαστε στη σωστή πλευρά της ιστορίας. Από συνέπεια, ευθύνη και ανθρωπιά».
Η RTVE δεν μεταδίδει τον τελικό της Eurovision
Πέρυσι, η ισπανική δημόσια ραδιοτηλεόραση είχε επίσης εκπέμψει παρόμοιο μήνυμα πριν από τη μετάδοση του διαγωνισμού στη Βασιλεία (Ελβετία):
«Απέναντι στα ανθρώπινα δικαιώματα, η σιωπή δεν είναι επιλογή. Ειρήνη και δικαιοσύνη για την Παλαιστίνη».
Φέτος, αντιθέτως, η δημόσια τηλεόραση δεν μεταδίδει τον τελικό της Eurovision, ο οποίος ξεκίνησε στις 21:00, ως πράξη διαμαρτυρίας για τη συμμετοχή του Ισραήλ. Αυτό σημαίνει για τον διαγωνισμό την απώλεια της τρίτης μεγαλύτερης τηλεοπτικής του αγοράς. Στην Ισπανία μπορεί κανείς να τον παρακολουθήσει μέσω του καναλιού YouTube της Eurovision και να ψηφίσει διαδικτυακά, αλλά μόνο στο μπλοκ «Υπόλοιπος κόσμος», που λειτουργεί ως μία ενιαία «χώρα».
Πέρυσι, η διοργάνωση προκάλεσε αντιδράσεις όχι μόνο λόγω της συμμετοχής του Ισραήλ, αλλά και λόγω της σαρωτικής νίκης του στο televoting, γεγονός που προκάλεσε ανησυχίες σε αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και η ισπανική αποστολή, η οποία ζήτησε να μάθει πώς κατανεμήθηκε η ισπανική ψήφος. Έρευνα των New York Times αποκάλυψε ότι το Ισραήλ έλαβε το 33,34% της ψήφου από την Ισπανία, με 47.570 ψήφους, πολύ μπροστά από την Ουκρανία (6,74% και 9.620 ψήφοι) και την Πολωνία (5,66% και 8.080 ψήφοι).
Μετά την αντιπαράθεση, η EBU αποφάσισε τον Νοέμβριο να επιβάλει όριο 10 ψήφων ανά συσκευή (αντί για 20), ώστε να αποθαρρυνθούν «δυσανάλογες καμπάνιες προώθησης», όπως αυτές που, σύμφωνα με τους New York Times, έκανε το Ισραήλ με δημόσιο χρήμα.
Αυτή την εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση Ραδιοτηλεόρασης (EBU) επέπληξε τον Ισραηλινό τραγουδιστή και την ισραηλινή δημόσια τηλεόραση Kan, επειδή σε βίντεο κάλεσαν το κοινό να τον ψηφίσει δέκα φορές μέσω televoting.
Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν, οι διαμαρτυρίες κατά της συμμετοχής του Ισραήλ συνεχίζονται μέσα στο φεστιβάλ (όπως φάνηκε στον πρώτο ημιτελικό της εβδομάδας, όταν ακούστηκαν από το κοινό συνθήματα «σταματήστε τη γενοκτονία!» και η διοργάνωση απέβαλε φιλοπαλαιστίνιους ακτιβιστές), αλλά και έξω από αυτό.
Στη Βιέννη, λίγες ώρες πριν από τον μεγάλο τελικό, αρκετές εκατοντάδες άτομα από ομάδες και διεθνείς οργανώσεις συμμετείχαν υπό βροχή σε πορεία υπέρ της Παλαιστίνης και κατά της συμμετοχής του Ισραήλ στη Eurovision.
Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε μετά από δύο ακόμη διαδηλώσεις την ίδια μέρα στη Βιέννη — μία υπέρ και μία κατά της παρουσίας του Ισραήλ — γεγονός που δείχνει πόσο αυτή η διοργάνωση έχει επηρεαστεί από γεωπολιτικές εντάσεις και δεν περιορίζεται πλέον σε έναν απλό μουσικό διαγωνισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, η RTVE για ακόμη μια φορά τοποθετείται υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Πηγή κειμένου: https://www.rtve.es/noticias/20260516/mensaje-rtve-eurovision-concurso-derechos-humanos-paz-justicia-gaza/17072112.shtml
