Article follows in English
ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ*
Το εκπαιδευτικό μας σύστημα βρίσκεται μπροστά σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι, αντιμέτωπο με τον απόλυτο κίνδυνο της κατάρρευσης εξαιτίας της συνεχιζόμενης αβεβαιότητας γύρω από το καθεστώς στελέχωσης των Δημόσιων Σχολείων. Ο χρόνος τελειώνει ασφυκτικά και η παρατεταμένη αδράνεια των αρμοδίων, απειλεί να βυθίσει την παιδεία σε έναν κυκεώνα χωρίς προηγούμενο. Η Εκτελεστική Εξουσία, το Υπουργείο Παιδείας και η Βουλή των Αντιπροσώπων έχουν την ύψιστη υποχρέωση να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων και να λάβουν γενναίες αποφάσεις μέσα στους επόμενους κρίσιμους μήνες. Παλαιότεροι λανθασμένοι σχεδιασμοί και επιπόλαιοι χειρισμοί έχουν ήδη προκαλέσει ανυπολόγιστες πληγές στη διαδικασία των διορισμών. Οποιοδήποτε νέο σφάλμα, οποιαδήποτε επιμονή σε δογματικές προσεγγίσεις, θα αποτελέσει τη χαριστική βολή για το ίδιο το Δημόσιο Σχολείο και την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Φτάνοντας στο κομβικό σχολικό έτος 2027 – 2028, η Δημόσια Εκπαίδευση θα δεχτεί ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα εφόσον η Πολιτεία συνεχίσει να εθελοτυφλεί. Εκατοντάδες ικανότατοι και αφοσιωμένοι συνάδελφοι, οι οποίοι σήμερα κρατούν όρθια τη Δημόσια Εκπαίδευση υπηρετώντας με συμβάσεις ή ως αντικαταστάτες, θα βρεθούν βίαια και άδικα εκτός επαγγέλματος ή μετέωροι ως εκπαιδευτικοί αορίστου χωρίς προοπτική μονιμοποίησης. Παράλληλα, τα σχολεία θα αδειάσουν από έμπειρο διδακτικό προσωπικό, δημιουργώντας ένα πρωτοφανές και άκρως τραγικό παράδοξο. Μια χώρα με υπερπληθώρα καταρτισμένων επιστημόνων να κινδυνεύει, λόγω ολιγωρίας και κακών υπολογισμών, να βιώσει ελλείψεις προσωπικού, μιμούμενη τα χειρότερα παραδείγματα πολλών χωρών που αδυνατούν να στελεχώσουν τα σχολεία τους.
Προκαλεί πολύ κακή εντύπωση και ξενίζει αφάνταστα το γεγονός, ότι ενώ υπάρχει ρητή δημόσια εξαγγελία για κατάθεση σχετικού νομοσχεδίου μέσα στο φθινόπωρο, απουσιάζει παντελώς το οποιοδήποτε χειροπιαστό στοιχείο ή ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για το όποιο νέο σύστημα ή μετεξέλιξη του υφιστάμενου. Το Υπουργείο Παιδείας απλώς ροκανίζει επικίνδυνα τον πολύτιμο χρόνο, μεταβαίνοντας με χαρακτηριστική ευκολία από τη μία καθυστέρηση στην άλλη και από υποσχέσεις για γραπτή πρόταση σε νέες αόριστες δεσμεύσεις. Ο ορισμός δε συναντήσεων για φιλολογική ή θεωρητική συζήτηση χωρίς κάποιο έγγραφο εργασίας, με μορφή ιδεοθύελλας ή παρουσίασης σεναρίων χωρίς εις βάθος μελέτη, προφανώς δεν οδηγεί πουθενά. Την ίδια ακριβώς στιγμή, χιλιάδες εργαζόμενοι εκπαιδευτικοί και οι οικογένειές τους βιώνουν τον απόλυτο εφιάλτη, ζώντας καθημερινά με μια πρωτοφανή αγωνία, τεράστιο ψυχολογικό φόρτο και μια ανυπόφορη εργασιακή ανασφάλεια για το αύριο.
Η πλήρης απαξίωση της πολύτιμης εμπειρίας των μάχιμων εκπαιδευτικών και η εμμονή σε ένα αποδεδειγμένα προβληματικό σύστημα, οδηγούν μαθηματικά στον γκρεμό. Απαιτείται απόλυτος σεβασμός και έμπρακτη αναγνώριση της προσφοράς όλων αυτών των ανθρώπων που στηρίζουν τις σχολικές μονάδες εδώ και πολλά χρόνια, καλύπτοντας πάγιες και διαρκείς ανάγκες κάτω από αντίξοες συνθήκες. Το υφιστάμενο πλαίσιο των εξετάσεων έχει αναδείξει τεράστιες αδυναμίες, στρεβλώσεις και αδικίες, αποτυγχάνοντας παταγωδώς να αξιολογήσει την πραγματική παιδαγωγική επάρκεια. Οι ιθύνοντες καλούνται να αφουγκραστούν τις ξεκάθαρες και απόλυτα ρεαλιστικές προτάσεις της συνδικαλιστικής πλευράς, αποφεύγοντας τις επικίνδυνες νομικές ακροβασίες που απλώς παρατείνουν την ομηρία χιλιάδων εργαζομένων.
Η διέξοδος από αυτό το αδιέξοδο βρίσκεται μπροστά μας, είναι νομικά απολύτως ασφαλής, εκπαιδευτικά ορθή και έχει δοκιμαστεί με απόλυτη επιτυχία κατά την τελευταία δεκαετία. Αποτελεί επιτακτική και αδήριτη ανάγκη η παράλληλη διατήρηση αμφοτέρων των συστημάτων εισδοχής, δηλαδή του καταλόγου διοριστέων και του καταλόγου διορισίμων. Ταυτόχρονα, επιβάλλεται η άμεση εξυγίανση και η ριζική διόρθωση των εξόφθαλμων αδυναμιών που παρουσιάζουν οι γραπτές εξετάσεις. Η ισόποση απορρόφηση προσωπικού, έχει δοκιμαστεί, έχει βοηθήσει το σύστημα να λειτουργήσει χωρίς προβλήματα και διασφαλίζει την απρόσκοπτη στελέχωση των σχολείων.
Ο διδασκαλικός κόσμος οφείλει να παρακολουθεί τις τρέχουσες εξελίξεις με απόλυτη εγρήγορση, σοβαρότητα και κρυστάλλινη αποφασιστικότητα. Κανείς δεν μπορεί να είναι συνένοχος μέσω της σιωπής του, σε αποφάσεις που υποθηκεύουν το αύριο των μαθητών και ισοπεδώνουν εργασιακά δικαιώματα. Οφείλουμε συλλογικά να προστατεύσουμε το μέλλον της παιδείας με κάθε θεμιτό μέσο. Είναι η ώρα να εγκαταλειφθούν οριστικά οι πειραματισμοί, να μπουν στο περιθώριο οι προσωπικές εμμονές και να επικρατήσει επιτέλους η κοινή λογική προς όφελος του συνόλου της κυπριακής κοινωνίας.
*Γενικός Γραμματέας Α.Κί.ΔΑ., Β. Γενικός Γραμματέας ΠΟΕΔ
Appointments System: The Ministry of Education’s Delay and the Predetermined Deadlock in School Staffing
By Michalis Alexopoulos
Our education system stands at a historic crossroads, facing the very real risk of collapse due to the ongoing uncertainty surrounding the staffing framework of public schools. Time is running out, and the prolonged inaction of the competent authorities threatens to plunge education into an unprecedented crisis. The Executive Branch, the Ministry of Education, and the House of Representatives have a paramount duty to rise to the occasion and take bold decisions within the next critical months. Past flawed planning and careless handling have already inflicted incalculable damage on the teacher appointment process. Any further mistakes or insistence on dogmatic approaches will amount to the final blow to public education itself and to the quality of the education provided.
As we approach the pivotal 2027–2028 school year, public education will suffer irreparable damage if the State continues to turn a blind eye. Hundreds of highly capable and dedicated colleagues who currently sustain public education by serving on fixed-term contracts or as substitute teachers will find themselves unfairly and abruptly forced out of the profession or left in limbo as indefinite-term teachers with no prospect of permanent appointment. At the same time, schools will be deprived of experienced teaching staff, creating an unprecedented and deeply tragic paradox: a country with an abundance of highly qualified professionals may, through negligence and poor planning, face teacher shortages, mirroring the worst examples of countries struggling to staff their schools.
It is both disappointing and astonishing that, despite an explicit public commitment to submit the relevant bill in the autumn, there is still a complete absence of any tangible evidence or a comprehensive plan for a new system or the evolution of the existing one. The Ministry of Education is simply wasting valuable time, moving with alarming ease from one delay to another and replacing promises of a written proposal with new vague commitments. Scheduling meetings for purely theoretical or philosophical discussions, without any working document, in the form of brainstorming sessions or the presentation of scenarios lacking in-depth study, is clearly leading nowhere. Meanwhile, thousands of teachers and their families are living through a nightmare, facing daily anxiety, immense psychological pressure, and unbearable job insecurity about their future.
The complete disregard for the invaluable experience of frontline teachers and the insistence on a demonstrably problematic system are leading us inevitably towards disaster. Absolute respect and tangible recognition must be shown for the contribution of all those who have supported our schools for many years, meeting permanent and ongoing needs under difficult circumstances. The current examination framework has exposed significant weaknesses, distortions, and injustices, failing miserably to assess genuine pedagogical competence. Policymakers are called upon to heed the clear and entirely realistic proposals put forward by the trade union side and to avoid dangerous legal manoeuvres that merely prolong the uncertainty and professional limbo faced by thousands of educators.
The solution to this deadlock lies before us. It is legally sound, educationally appropriate, and has been successfully implemented over the past decade. There is an urgent and undeniable need to maintain both teacher entry systems in parallel—namely, the Register of Appointees and the Register of Eligible Candidates for Appointment. At the same time, the glaring weaknesses of the written examinations must be addressed immediately and fundamentally reformed. The equal allocation of appointments between the two systems has been tested, has enabled the system to function smoothly, and ensures the uninterrupted staffing of schools.
The teaching community must closely monitor current developments with vigilance, seriousness, and unwavering determination. No one can remain complicit through silence in decisions that mortgage the future of our students and undermine labour rights. Collectively, we have a duty to safeguard the future of education by every legitimate means. The time has come to abandon experimentation once and for all, to set aside personal agendas and entrenched positions, and to allow common sense to prevail for the benefit of Cypriot society as a whole.
*Michalis Alexopoulos is General Secretary of A.Ki.DA. and Deputy General Secretary of POED.
