Οικονομική βοήθεια που φτάνει μέχρι τις €40.000 για αγορά ή ανέγερση κατοικίας και μέχρι τις €12.500 για επιδιόρθωση προβλέπουν τα στεγαστικά σχέδια της Υπηρεσίας Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων (ΥΜΑΠΕ). Τα εισοδηματικά όρια φτάνουν μέχρι τις €70.000, ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόνοια σύμφωνα με την οποία ακόμη και υπέρβαση του εισοδηματικού ορίου μέχρι 10% δεν οδηγεί αυτομάτως σε απόρριψη της αίτησης.
Τα σχέδια απευθύνονται σε δικαιούχους εκτοπισθέντες και παθόντες και αφορούν τρεις βασικές κατηγορίες: αγορά κατοικίας ή διαμερίσματος, ανέγερση κατοικίας σε ιδιόκτητο οικόπεδο και επιδιόρθωση υφιστάμενης κατοικίας ή διαμερίσματος.
Τα αναθεωρημένα κριτήρια εγκρίθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 18 Δεκεμβρίου 2024 και τέθηκαν σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2025.
Από €20.000 μέχρι €40.000 για αγορά ή ανέγερση
Το ύψος της οικονομικής βοήθειας δεν είναι ίδιο για όλους, αλλά εξαρτάται από τη σύνθεση της οικογένειας.
Για μονήρες άτομο, η οικονομική βοήθεια για αγορά ή ανέγερση κατοικίας μπορεί να φτάσει μέχρι τις €20.000.
Για ζεύγος, το ανώτατο ποσό αυξάνεται στις €30.000.
Για οικογένεια με ένα μέχρι τρία παιδιά, καθώς και για μονογονεϊκή οικογένεια, η βοήθεια μπορεί να φτάσει μέχρι τις €35.000.
Το μεγαλύτερο ποσό προβλέπεται για οικογένειες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, οι οποίες μπορούν να λάβουν μέχρι €40.000.
Πρόκειται για ανώτατα ποσά και όχι για αυτόματη καταβολή της μέγιστης χορηγίας σε κάθε αιτητή. Το τελικό ποσό εξαρτάται από τα δεδομένα της αίτησης και δεν μπορεί να υπερβαίνει το πραγματικό κόστος αγοράς ή ανέγερσης της κατοικίας.
Ποια είναι τα εισοδηματικά όρια
Παράλληλα με τη σύνθεση της οικογένειας εφαρμόζονται συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.
Λαμβάνεται υπόψη το ετήσιο ακαθάριστο οικογενειακό εισόδημα, με τα ανώτατα όρια να διαμορφώνονται ως εξής:
Μονήρες άτομο: μέχρι €30.000
Ζεύγος ή μονογονεϊκή οικογένεια: μέχρι €50.000
Οικογένεια με ένα παιδί: μέχρι €55.000
Οικογένεια με δύο παιδιά: μέχρι €60.000
Οικογένεια με τρία ή περισσότερα παιδιά: μέχρι €70.000
Με την αναθεώρηση των κριτηρίων, τα εισοδηματικά όρια για τα σχέδια αγοράς και ανέγερσης αυξήθηκαν οριζόντια κατά €5.000 για κάθε κατηγορία.
Ξεπέρασες το όριο μέχρι 10%; Δεν χάνεις απαραίτητα τη χορηγία
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αλλαγή που αφορά οικογένειες των οποίων το εισόδημα βρίσκεται λίγο πάνω από το προβλεπόμενο όριο.
Η υπέρβαση του εισοδηματικού κριτηρίου μέχρι 10% δεν συνεπάγεται αυτομάτως απόρριψη της αίτησης.
Εφόσον πληρούνται όλοι οι υπόλοιποι όροι και προϋποθέσεις, η αίτηση μπορεί να εγκριθεί και το ποσό της υπέρβασης αφαιρείται από τη στεγαστική βοήθεια.
Για παράδειγμα, εάν για μια κατηγορία το εισοδηματικό όριο είναι €50.000 και το οικογενειακό εισόδημα είναι €52.000, η υπέρβαση είναι €2.000. Εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις, τα €2.000 μπορούν να αφαιρεθούν από το ποσό της βοήθειας που διαφορετικά θα δικαιούταν ο αιτητής.
Με αυτόν τον τρόπο, μια σχετικά μικρή αύξηση του εισοδήματος δεν οδηγεί στην απώλεια ολόκληρης της στεγαστικής βοήθειας.
Τρία διαφορετικά σχέδια
Η ΥΜΑΠΕ εφαρμόζει τρεις βασικούς άξονες στεγαστικής βοήθειας.
Ο πρώτος αφορά την αγορά κατοικίας ή διαμερίσματος.
Ο δεύτερος αφορά την ανέγερση οικιστικής μονάδας σε ιδιόκτητο οικόπεδο.
Ο τρίτος αφορά την επιδιόρθωση υφιστάμενης κατοικίας ή διαμερίσματος.
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να πληρούν όχι μόνο τα εισοδηματικά κριτήρια αλλά και τις ειδικότερες προϋποθέσεις του σχεδίου στο οποίο υποβάλλουν αίτηση.
Μέχρι €12.500 για επιδιόρθωση κατοικίας
Ξεχωριστή οικονομική βοήθεια προβλέπεται για όσους χρειάζονται να επιδιορθώσουν την κατοικία ή το διαμέρισμά τους.
Για μονήρες άτομο, το ανώτατο ποσό φτάνει τις €10.000.
Για οργανική οικογένεια, το ποσό μπορεί να ανέλθει μέχρι τις €12.500.
Και σε αυτή την περίπτωση, η χορηγία δεν μπορεί να ξεπερνά το πραγματικό κόστος των επιδιορθώσεων.
Από τα 20 στα 15 χρόνια για τις επιδιορθώσεις
Με τα αναθεωρημένα κριτήρια έγινε σημαντική αλλαγή και στην ηλικία που πρέπει να έχει μια οικιστική μονάδα για να μπορεί να ενταχθεί στο σχέδιο επιδιόρθωσης.
Το σχετικό όριο μειώθηκε από τα 20 στα 15 χρόνια.
Αυτό διευρύνει την περίμετρο των κατοικιών που μπορούν να εξεταστούν για οικονομική βοήθεια στο πλαίσιο του συγκεκριμένου σχεδίου.
Παράλληλα, το εισοδηματικό κριτήριο του σχεδίου επιδιόρθωσης εναρμονίστηκε με εκείνα των σχεδίων αγοράς και ανέγερσης.
Αλλάζει ο τρόπος που εξετάζεται η αγορά κατοικίας
Μία ακόμη ουσιαστική αλλαγή αφορά το σχέδιο αγοράς.
Για την εξέταση της αίτησης και τον υπολογισμό του ύψους της χορηγίας λαμβάνεται πλέον υπόψη η ημερομηνία σύνδεσης της κατοικίας με το δίκτυο της ΑΗΚ.
Προηγουμένως χρησιμοποιείτο η ημερομηνία σύναψης του αγοραπωλητηρίου εγγράφου.
Η διαφοροποίηση αυτή μπορεί να είναι καθοριστική για αιτήσεις που αφορούν νεότερες ή υπό αποπεράτωση κατοικίες.
Τι γίνεται εάν υπήρχε προηγούμενη κατοικία
Τα κριτήρια εξετάζουν επίσης περιπτώσεις στις οποίες ο αιτητής ή μέλος της οικογένειας κατείχε στο παρελθόν άλλη οικιστική μονάδα.
Με τις αλλαγές προβλέπεται δυνατότητα έγκρισης αίτησης για το ποσό που αντιστοιχεί σε μονήρες άτομο σε περιπτώσεις αποξένωσης οικιστικής μονάδας η οποία δεν καλύπτει τις σημερινές στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας.
Υπάρχει επίσης ειδική ρύθμιση για ζευγάρια στα οποία το ένα μέλος δεν είναι εκτοπισθέν και κατείχε οικιστική μονάδα.
Εφόσον η συγκεκριμένη κατοικία είχε αποξενωθεί τουλάχιστον πέντε χρόνια πριν από τη σύναψη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης με τον δικαιούχο, μπορεί να εγκριθεί η αίτηση και να παραχωρηθεί ολόκληρο το ποσό της στεγαστικής βοήθειας, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Τι γίνεται με κατοικία που αποκτήθηκε με δωρεά
Ειδικές πρόνοιες υπάρχουν και για κατοικίες που μεταβιβάστηκαν μέσω δωρεάς από συγγενικά πρόσωπα.
Στις περιπτώσεις μεταβίβασης ολόκληρης κατοικίας με δωρεά, δεν γίνεται αποκοπή από το ποσό της στεγαστικής βοήθειας όταν αποδεικνύεται ότι υπήρχε μη εξυπηρετούμενο δάνειο ή/και καταναγκαστική πώληση.
Τα κριτήρια αντιμετωπίζουν επίσης ειδικά την αγορά ή δωρεά οικιστικής μονάδας μεταξύ συγκεκριμένων συγγενικών προσώπων.
Μέχρι 280 τετραγωνικά σε ειδικές περιπτώσεις
Σημαντικός παράγοντας για την εξέταση μιας αίτησης είναι και το εμβαδόν της κατοικίας.
Στα κριτήρια υπάρχουν ειδικές περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπεται εμβαδόν μέχρι 280 τετραγωνικά μέτρα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται περιπτώσεις αγοράς έτοιμης κατοικίας μέσω πλειστηριασμού, καθώς και συγκεκριμένες περιπτώσεις αγοράς ή δωρεάς κατοικίας μεταξύ συγγενικών προσώπων.
Επειδή όμως οι περιορισμοί στο εμβαδόν διαφοροποιούνται ανάλογα με την περίπτωση και το είδος της αίτησης, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εξετάζουν τα ειδικότερα κριτήρια πριν προχωρήσουν σε αγορά ή άλλη πράξη θεωρώντας δεδομένη την επιλεξιμότητα.
Τι μετρά ως εμβαδόν
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στον τρόπο υπολογισμού του εμβαδού.
Δεν λαμβάνονται κατ’ ανάγκη υπόψη μόνο τα δωμάτια και οι κύριοι εσωτερικοί χώροι της κατοικίας.
Στον υπολογισμό εξετάζονται, σύμφωνα με τα κριτήρια, καλυμμένοι χώροι και άλλες επιφάνειες της οικοδομής, με τις εξαιρέσεις και τους ειδικότερους κανόνες που προβλέπει το σχέδιο.
Αυτό σημαίνει ότι ένας ενδιαφερόμενος δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στο εσωτερικό εμβαδόν που αναγράφεται, για παράδειγμα, σε μια αγγελία πώλησης.
Αλλαγές για φοιτητές στο εξωτερικό
Τα αναθεωρημένα κριτήρια περιλαμβάνουν επίσης αλλαγή στο ηλικιακό όριο για φοιτητές που σπουδάζουν στο εξωτερικό.
Το όριο αυξήθηκε μέχρι την ηλικία των 25 ετών για γυναίκες και των 26 ετών για άνδρες, στην περίπτωση που έχει προηγηθεί η ολοκλήρωση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας.
Η οικογενειακή σύνθεση έχει σημασία τόσο για το εισοδηματικό όριο όσο και για το ύψος της οικονομικής βοήθειας.
Μονογονεϊκές οικογένειες: Μέχρι €35.000
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταχείριση των μονογονεϊκών οικογενειών.
Για σκοπούς εισοδηματικών κριτηρίων, το ανώτατο όριο για μονογονεϊκή οικογένεια είναι €50.000.
Ως προς το ύψος της οικονομικής βοήθειας για αγορά ή ανέγερση, η μονογονεϊκή οικογένεια μπορεί να λάβει μέχρι €35.000, εφόσον φυσικά πληροί το σύνολο των προϋποθέσεων του σχεδίου.
Το ποσό δεν είναι «λεφτά στο χέρι» ανεξάρτητα από το κόστος
Ένα σημείο που χρειάζεται ιδιαίτερη διευκρίνιση είναι ότι τα €20.000, €30.000, €35.000 και €40.000 αποτελούν ανώτατα ποσά οικονομικής βοήθειας.
Η στεγαστική βοήθεια δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από το πραγματικό κόστος αγοράς ή ανέγερσης της κατοικίας ή του διαμερίσματος.
Αντίστοιχα, στο σχέδιο επιδιόρθωσης δεν μπορεί να ξεπεράσει το πραγματικό κόστος των εργασιών.
Επομένως, δεν αρκεί κάποιος να εμπίπτει σε μια οικογενειακή κατηγορία για να θεωρήσει ότι θα λάβει αυτομάτως ολόκληρο το ανώτατο ποσό.
Τι γίνεται με τις αιτήσεις που είχαν ήδη κατατεθεί
Τα αναθεωρημένα κριτήρια καλύπτουν και αιτήσεις που είχαν υποβληθεί πριν από την εφαρμογή των αλλαγών αλλά εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα.
Οι συγκεκριμένες αιτήσεις εξετάζονται με βάση τα αναθεωρημένα κριτήρια.
Διαφορετική μεταχείριση προβλέπεται για τις ιεραρχικές προσφυγές. Αυτές εξετάζονται σύμφωνα με τα κριτήρια που ίσχυαν κατά την εξέταση της αρχικής αίτησης.
Το εισόδημα από μόνο του δεν αρκεί
Το γεγονός ότι κάποιος βρίσκεται κάτω από το προβλεπόμενο εισοδηματικό όριο δεν σημαίνει από μόνο του ότι εγκρίνεται για στεγαστική βοήθεια.
Η ΥΜΑΠΕ εξετάζει σειρά άλλων προϋποθέσεων που αφορούν την ιδιότητα του αιτητή, τη σύνθεση της οικογένειας, την προηγούμενη ή υφιστάμενη ακίνητη περιουσία, τον τρόπο απόκτησης ή ανέγερσης της κατοικίας, το εμβαδόν και άλλα δεδομένα της συγκεκριμένης περίπτωσης.
Γι’ αυτό και πριν από αγορά, ανέγερση ή έναρξη εργασιών επιδιόρθωσης είναι σημαντικό ο ενδιαφερόμενος να εξετάζει αναλυτικά τους όρους του σχεδίου στο οποίο προτίθεται να υποβάλει αίτηση.
Τα ποσά με μια ματιά
Για αγορά ή ανέγερση κατοικίας:
Μονήρες άτομο – μέχρι €20.000
Ζεύγος – μέχρι €30.000
Οικογένεια με 1-3 παιδιά ή μονογονεϊκή – μέχρι €35.000
Οικογένεια με 4+ παιδιά – μέχρι €40.000
Για επιδιόρθωση κατοικίας:
Μονήρες άτομο – μέχρι €10.000
Οργανική οικογένεια – μέχρι €12.500
Τα εισοδηματικά όρια ξεκινούν από τις €30.000 για μονήρες άτομο και φτάνουν μέχρι τις €70.000 για οικογένεια με τρία ή περισσότερα παιδιά.
Και το σημαντικότερο για όσους βρίσκονται οριακά εκτός των εισοδηματικών κριτηρίων: υπέρβαση μέχρι 10% μπορεί να γίνει αποδεκτή, με αφαίρεση του ποσού της υπέρβασης από τη στεγαστική βοήθεια, εφόσον πληρούνται όλες οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμβουλεύονται τα αναλυτικά κριτήρια και τα έντυπα αιτήσεων που δημοσιεύει η Υπηρεσία Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων.
Πηγή: dialogos.com.cy
