Της συντακτικής ομάδας του SkalaTimes
Όταν συζητούμε για την ανάπτυξη μιας πόλης, συνήθως η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από μεγάλες επενδύσεις, έργα υποδομής, τουρισμό και οικονομικούς δείκτες. Ωστόσο, το πραγματικό μέτρο επιτυχίας μιας τοπικής αρχής δεν είναι μόνο η οικονομική ανάπτυξη, αλλά η ποιότητα ζωής των ανθρώπων που ζουν καθημερινά στην πόλη. Η ευημερία των πολιτών πρέπει να αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητα κάθε Δήμου.
Η καθαριότητα, η προστασία από την ηχορύπανση, η αντιμετώπιση της οπτικής ρύπανσης, η επαρκής παρουσία χώρων πρασίνου, οι ασφαλείς δημόσιοι χώροι και η προστασία της δημόσιας υγείας δεν είναι δευτερεύοντα ζητήματα. Είναι παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα τη σωματική και ψυχική υγεία των κατοίκων, την κοινωνική συνοχή και την αίσθηση ότι μια πόλη σέβεται τους ανθρώπους της.
Τα τελευταία χρόνια, αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις έχουν υιοθετήσει πολιτικές που τοποθετούν την ευημερία των πολιτών στο επίκεντρο. Η Κοπεγχάγη επενδύει διαχρονικά σε ποδηλατόδρομους, πάρκα και δημόσιους χώρους που ενθαρρύνουν την άσκηση και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Η Βιέννη θεωρείται διεθνώς πρότυπο ποιότητας ζωής χάρη στους μεγάλους χώρους πρασίνου, τις προσβάσιμες δημόσιες υπηρεσίες και την έμφαση στην καθημερινότητα των πολιτών. Η Βαρκελώνη προχώρησε στη δημιουργία των λεγόμενων «Superblocks», περιοχών όπου περιορίζεται η κυκλοφορία οχημάτων για να δοθεί περισσότερος χώρος σε πεζούς, παιδιά και ποδηλάτες. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, το ζητούμενο δεν ήταν μόνο η ανάπτυξη αλλά η βελτίωση της καθημερινής ζωής των κατοίκων.
Η συζήτηση αυτή είναι ιδιαίτερα επίκαιρη και για τη Λάρνακα. Η πόλη βρίσκεται σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών και αναπτυξιακών σχεδιασμών. Παράλληλα όμως, υπάρχουν ζητήματα που απασχολούν εδώ και χρόνια συγκεκριμένες γειτονιές και κοινότητες. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση κατοίκων που διαμένουν στις περιοχές γύρω από το λιμάνι της Λάρνακας. Κατά καιρούς, πολίτες και οργανωμένα σύνολα έχουν εκφράσει ανησυχίες και παράπονα σχετικά με την ηχορύπανση που προέρχεται από λιμενικές δραστηριότητες, τη σκόνη που δημιουργείται από τη διακίνηση υλικών και οχημάτων, καθώς και ζητήματα που αφορούν την καθαριότητα και τη γενικότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση της περιοχής. Κάτοικος μάλιστα είχε δηλώσει -σε πρόσφατη συνάντηση που διοργανώσουμε για να ακούσουμε τους κατοίκους λιμανιού- ότι έχει πάθει βλάβη στους πνεύμονες λόγω της σκόνη από λιμάνι.
Ανεξάρτητα από το πώς αξιολογούνται ή επιλύονται αυτά τα ζητήματα από τις αρμόδιες αρχές, η ουσία παραμένει η ίδια: όταν μια ομάδα πολιτών εκφράζει ανησυχίες για την υγεία, την ποιότητα ζωής και το περιβάλλον στο οποίο ζει, η πολιτεία οφείλει να ακούει και να διερευνά με σοβαρότητα τα αιτήματα αυτά. Η ευημερία των πολιτών δεν μπορεί να αποτελεί παράπλευρη απώλεια της ανάπτυξης.
Εδώ προκύπτει και ένα σημαντικό ερώτημα: πού αρχίζει και πού τελειώνει η ευθύνη ενός Δήμου;
Οι Δήμοι έχουν ευθύνη για τη διαχείριση και καθαριότητα δημόσιων χώρων, τη συντήρηση πάρκων και πεζοδρομίων, την αισθητική εικόνα της πόλης, τον φωτισμό, την τοπική κυκλοφοριακή οργάνωση, τη διαχείριση αποβλήτων και τη διαμόρφωση πολιτικών που ενισχύουν την ποιότητα ζωής. Μπορούν επίσης να ασκούν πίεση, να υποβάλλουν εισηγήσεις και να διεκδικούν λύσεις από την κεντρική διοίκηση όταν προκύπτουν προβλήματα που επηρεάζουν τους δημότες τους.
Από την άλλη πλευρά, θέματα που αφορούν τη λειτουργία λιμανιών, τη βιομηχανική δραστηριότητα, τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, τους ελέγχους ατμοσφαιρικής ρύπανσης και τη χάραξη εθνικής περιβαλλοντικής πολιτικής ανήκουν κυρίως στην αρμοδιότητα του κράτους και των αρμόδιων κυβερνητικών υπηρεσιών. Εκεί όπου σταματά η άμεση διοικητική ευθύνη του Δήμου, αρχίζει η ευθύνη της κεντρικής κυβέρνησης.
Ωστόσο, ακόμη και όταν ένα πρόβλημα δεν εμπίπτει αποκλειστικά στις αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι δημότες δικαιολογημένα περιμένουν από τον Δήμο τους να λειτουργεί ως η φωνή τους. Ένας σύγχρονος Δήμος δεν περιορίζεται στη διαχείριση των απορριμμάτων ή στην έκδοση αδειών. Οφείλει να υπερασπίζεται το δικαίωμα των κατοίκων σε ένα καθαρό, ασφαλές και ανθρώπινο περιβάλλον.
Η Λάρνακα έχει κάθε δυνατότητα να εξελιχθεί σε μια πόλη-πρότυπο για την Κύπρο. Η πραγματική πρόοδος όμως δεν θα μετρηθεί μόνο από τους γερανούς, τα νέα κτίρια ή τις επενδύσεις. Θα μετρηθεί από το κατά πόσο οι άνθρωποι που ζουν στις γειτονιές της αισθάνονται ότι η πόλη τους προσφέρει καθαρό αέρα, ησυχία, πράσινο, ασφάλεια και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης.
Γιατί τελικά, η μεγαλύτερη επένδυση που μπορεί να κάνει ένας Δήμος είναι η επένδυση στην ευημερία των πολιτών του.
Υ.Γ Το πιο πάνω άρθρο γράφτηκε με αφορμή τηλεφώνημα που δεχθήκαμε σήμερα από την κυρία Χρυστάλλα, 80 ετών, κάτοικο της περιοχής του λιμανιού της Λάρνακας. Η ίδια περιέγραψε μια καθημερινότητα που, όπως υποστηρίζει, χαρακτηρίζεται από έντονη όχληση, ακαθαρσίες και συνεχή φασαρία σε γειτονικό υποστατικό, εκφράζοντας την αγανάκτησή της για τις συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή.
«Είναι σαν να ζούμε σε τριτοκοσμική χώρα», ανέφερε χαρακτηριστικά στο SkalaTimes, ζητώντας την παρέμβαση των αρμόδιων αρχών. Το θέμα θα διερευνηθεί περαιτέρω και θα ακολουθήσει αναλυτικό ρεπορτάζ από το SkalaTimes.
