Text follows in English
Από τα σχολικά λεωφορεία που ελέγχθηκαν παγκύπρια σε Δημόσια Κέντρα Τεχνικού Ελέγχου (ΚΕΜΟ), το 35% κρίθηκε ακατάλληλο, παρά το γεγονός ότι το 19% από αυτά είχαν πρόσφατα επιτύχει σε έλεγχο από Ιδιωτικά Κέντρα Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων (ΙΚΤΕΟ), αναφέρει σε έκθεσή της η Ελεγκτική Υπηρεσία.
Στην Επαρχία Λευκωσίας, το ποσοστό των λεωφορείων που κρίθηκαν ακατάλληλα είναι ιδιαίτερα χαμηλό. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει καλύτερη συντήρηση των οχημάτων ή αποτελεσματικότερη προετοιμασία πριν τον τεχνικό έλεγχο, σύμφωνα με την Υπηρεσία. Ιδιαίτερα στην Αμμόχωστο, παρατηρείται υψηλό ποσοστό αποτυχίας (76%), παρότι ο αριθμός των ελεγμένων λεωφορείων ήταν περιορισμένος οπότε η εικόνα βαθμού αποτυχίας ενδεχομένως να μην είναι τόσο αντιπροσωπευτική. Αντίστοιχα, στις επαρχίες Λάρνακας και Πάφου, τα ποσοστά αποτυχίας ανέρχονται σε 47% και στην Επαρχία Λεμεσού στο 39% επί του συνόλου των ελεγμένων οχημάτων, γεγονός που καταδεικνύει ότι η τεχνική καταλληλότητα των λεωφορείων αποτελεί ζήτημα που χρήζει περαιτέρω προσοχής και λήψης κατάλληλων μέτρων.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι δημόσιες επιβατικές μεταφορές με τακτικές γραμμές λεωφορείων στην Κύπρο ανατέθηκαν, μετά από διαγωνισμό, σε έξι Αναδόχους, οι οποίοι εξυπηρετούν, αντίστοιχα, τις πέντε επαρχίες καθώς και τις διαστικές διαδρομές. Για την κάλυψη των αναγκών της μαθητικής υπηρεσίας απασχολούνται πέραν των 600 λεωφορείων παγκύπρια, γεγονός που, σύμφωνα με την ΕΥ, καθιστά αναγκαία τη συνεχή εποπτεία και τον συστηματικό έλεγχο της τεχνικής κατάστασης των μαθητικών λεωφορείων.
Σημειώνεται ότι, για αρκετά λεωφορεία που απέτυχαν στον πρώτο τεχνικό έλεγχο, οι Ανάδοχοι προέβησαν στις απαιτούμενες επιδιορθώσεις και τα λεωφορεία επανυποβλήθηκαν σε έλεγχο στα Επαρχιακά Γραφεία του ΤΟΜ, όπου και κρίθηκαν πλέον κατάλληλα.
“Η ασφάλεια των μαθητών κατά τη μεταφορά τους με σχολικά λεωφορεία δεν αποτελεί απλώς διοικητική ή συμβατική υποχρέωση, αλλά θεμελιώδη ευθύνη του κράτους, άρρηκτα συνδεδεμένη με την προστασία της ανθρώπινης ζωής και τη διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος”, αναφέρει στον πρόλογο της έκθεσης ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, σημειώνοντας ότι τα ευρήματα της ΕΥ “δεν αναδεικνύουν μεμονωμένες αστοχίες, αλλά ανησυχητικές ενδείξεις συστημικής μη συμμόρφωσης”.
Παράλληλα, σημειώνει ότι το 53% του συνόλου των σχολικών λεωφορείων δεν προσήλθε στον υποχρεωτικό έκτακτο τεχνικό έλεγχο στα ΚΕΜΟ μέχρι την προβλεπόμενη ημερομηνία, κατά παράβαση ρητών οδηγιών του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων και από το 47% των σχολικών λεωφορείων που προσήλθαν για έλεγχο, το 14% δεν διέθετε πιστοποιητικά ΙΚΤΕΟ (όχι παλαιότερα των τριών μηνών) σύμφωνα με τις οδηγίες του ΥΜΕΕ.
Συγκεκριμένα, το μεγαλύτερο ποσοστό λεωφορείων με πιστοποιητικό τεχνικού ελέγχου πέραν του τριμήνου καταγράφεται στη Λεμεσό (22%). Στις Επαρχίες Αμμοχώστου και Πάφου, παρόλο που σε απόλυτους αριθμούς οι περιπτώσεις είναι λίγες, τα αντίστοιχα ποσοστά ανέρχονται σε 19% και 13% επί του συνόλου των λεωφορείων που προσήλθαν για έλεγχο, ποσοστά τα οποία δεν μπορούν να θεωρηθούν αμελητέα.
Σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι σχολικά λεωφορεία, τα οποία είχαν προηγουμένως κριθεί ως ακατάλληλα, συνέχισαν να εκτελούν δρομολόγια μεταφοράς μαθητών, χωρίς να διαθέτουν σε ισχύ το απαιτούμενο πιστοποιητικό καταλληλότητας.
“Η επιλεκτική ή πλημμελής εφαρμογή των όρων, προδιαγραφών και υποχρεώσεων που θέτει το κράτος υπονομεύει την αξιοπιστία του κράτους δικαίου, αποδυναμώνει τον αποτρεπτικό χαρακτήρα της νομοθεσίας και δημιουργεί περιβάλλον ατιμωρησίας, όπου η συμμόρφωση τείνει να καθίσταται προαιρετική”, υπογραμμίζει ο Γενικός Ελεγκτής, σημειώνοντας ότι η αποτελεσματική εποπτεία προϋποθέτει όχι μόνο τη θέσπιση κανόνων, αλλά και την αυστηρή και αδιαπραγμάτευτη εφαρμογή τους, με άμεσες και ουσιαστικές συνέπειες σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται μη συμμόρφωση.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία συστήνει την άμεση και συντονισμένη λήψη διορθωτικών μέτρων, τόσο σε επίπεδο ελέγχου και επιβολής της νομοθεσίας, όσο και ως προς την αυστηροποίηση των διαδικασιών παρακολούθησης της τεχνικής καταλληλότητας των οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη σχολική μεταφορά.
Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται αναγκαίο να μελετηθεί και να υλοποιηθεί η επιβολή ουσιαστικών και αποτρεπτικών κυρώσεων στα ΙΚΤΕΟ, στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται ότι ο διενεργούμενος τεχνικός έλεγχος δεν είναι αποτελεσματικός ή δεν ανταποκρίνεται στα καθορισμένα πρότυπα ποιότητας και αξιοπιστίας, καθώς και η επιβολή αντίστοιχων συνεπειών στις εταιρείες αναδόχους, λόγω μη συμμόρφωσής τους με τις οδηγίες του ΥΜΕΕ αναφορικά με την έγκαιρη προσέλευση των λεωφορείων για επιθεώρηση εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Συστήνεται, επίσης, η διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης των αναδόχων εταιρειών όσον αφορά στον άμεσο τερματισμό της χρήσης σχολικών λεωφορείων που έχουν χαρακτηριστεί ως ακατάλληλα, καθώς και η απαγόρευση της επανακυκλοφορίας τους μέχρι την εξασφάλιση νέου, έγκυρου πιστοποιητικού καταλληλότητας.
Παράλληλα, συστήνεται να προβλέπεται η άμεση ενημέρωση από τον Ανάδοχο, για την αντικατάσταση του ακατάλληλου λεωφορείου, τόσο του ΤΟΜ όσο και του οικείου σχολείου που εξυπηρετείται από το εν λόγω όχημα. Επιπλέον, να εφαρμόζονται αυστηρές κυρώσεις σε περιπτώσεις κυκλοφορίας οχημάτων χωρίς έγκυρο πιστοποιητικό καταλληλότητας, περιλαμβανομένης της αναστολής ή/και ακύρωσης των σχετικών συμβάσεων μεταφοράς.
Τέλος, η ΕΥ συστήνει την εντατικοποίηση των ελέγχων από τους αρμόδιους Επόπτες επί των σχολικών λεωφορείων, ιδιαίτερα κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, ώστε να διασφαλίζεται ότι οχήματα με εκκρεμότητες ή χωρίς έγκυρο πιστοποιητικό καταλληλότητας δεν συνεχίζουν να εκτελούν δρομολόγια.
Shock report on school buses: 1 in 3 deemed unfit – yet continued transporting students
Of the school buses inspected nationwide at Public Technical Inspection Centres (KEMO), 35% were deemed unfit, despite the fact that 19% of them had recently passed an inspection at Private Vehicle Technical Inspection Centres (IKTEO), according to a report by the Audit Service of the Republic of Cyprus.
In the Nicosia District, the percentage of buses deemed unfit is particularly low. This suggests better vehicle maintenance or more effective preparation prior to technical inspection, according to the Service. In Famagusta, a high failure rate is observed (76%), although the number of buses inspected was limited, meaning the failure rate may not be fully representative. Similarly, in the districts of Larnaca and Paphos, failure rates reach 47%, while in Limassol the rate stands at 39% of the total vehicles inspected. These figures indicate that the technical suitability of school buses remains an issue requiring further attention and appropriate measures.
According to the report, public passenger transport on regular bus routes in Cyprus was awarded, following a tender process, to six contractors, who respectively serve the five districts as well as interurban routes. To cover the needs of the student transport service, more than 600 buses are employed island-wide, which, according to the Audit Service, makes continuous supervision and systematic inspection of the technical condition of school buses essential.
It is noted that, for several buses which failed the initial technical inspection, contractors carried out the necessary repairs and the buses were resubmitted for inspection at District Offices of the Department of Road Transport, where they were subsequently deemed fit for service.
“Student safety during transport by school buses is not merely an administrative or contractual obligation, but a fundamental responsibility of the state, inextricably linked to the protection of human life and the safeguarding of the public interest,” states the Auditor General, Andreas Papaconstantinou, in the introduction to the report, noting that the findings of the Audit Service “do not highlight isolated failures, but worrying indications of systemic non-compliance.”
He also notes that 53% of all school buses did not attend the mandatory extraordinary technical inspection at KEMO by the required deadline, in violation of explicit instructions from the Ministry of Transport, Communications and Works, and that out of the 47% of school buses that did attend inspection, 14% did not hold valid IKTEO certificates (not older than three months), in accordance with ministry guidelines.
Specifically, the highest proportion of buses with technical inspection certificates older than three months is recorded in Limassol (22%). In Famagusta and Paphos, although the absolute numbers are small, the corresponding rates amount to 19% and 13% of all buses that presented for inspection—figures which cannot be considered negligible.
According to the Auditor General, particular concern arises from the fact that school buses previously deemed unfit continued to operate student transport routes without holding a valid fitness certificate.
“The selective or inadequate implementation of the terms, specifications, and obligations set by the state undermines the credibility of the rule of law, weakens the deterrent effect of legislation, and creates an environment of impunity, where compliance tends to become optional,” he underlines, noting that effective supervision requires not only the establishment of rules, but also their strict and non-negotiable enforcement, with immediate and substantive consequences in cases of non-compliance.
The Audit Service recommends the immediate and coordinated adoption of corrective measures, both in terms of enforcement and implementation of legislation, as well as the strengthening of procedures for monitoring the technical suitability of vehicles used for school transport.
In this context, it is deemed necessary to examine and implement the imposition of substantial and deterrent sanctions on IKTEO centres in cases where technical inspections are found to be ineffective or not in line with defined quality and reliability standards, as well as corresponding penalties for contractor companies due to non-compliance with Ministry of Transport instructions regarding the timely presentation of buses for inspection within the prescribed deadlines.
It is also recommended to ensure full compliance by contractor companies regarding the immediate withdrawal from service of school buses deemed unfit, and to prohibit their return to circulation until a new valid fitness certificate is obtained.
At the same time, it is recommended that contractors be required to immediately notify both the Department of Road Transport and the relevant school served by the vehicle when an unfit bus is replaced. Furthermore, strict penalties should be applied in cases where vehicles operate without a valid fitness certificate, including suspension and/or termination of transport contracts.
Finally, the Audit Service recommends intensifying inspections by the relevant school bus supervisors, especially at the beginning of the school year, to ensure that vehicles with pending issues or without valid fitness certificates do not continue operating routes.
