Ο Δρ. Μάριος Παναγιώτης Ευθυμιόπουλος συγκαταλέγεται στους γνωστούς ακαδημαϊκούς στον τομέα της διεθνούς ασφάλειας και της γεωπολιτικής, με έντονη παρουσία τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Στην πορεία του έχει συνεργαστεί με σημαντικά διεθνή ιδρύματα, όπως το Woodrow Wilson Center, το Columbia University και το Johns Hopkins University, μεταξύ άλλων. Με αφορμή τη σημαντική ημερίδα που πραγματοποιείται σήμερα στη Λάρνακα, με τίτλο «Γεωπολιτικές δυναμικές Ελλάδας – Κύπρου: Ο Ευρωατλαντικός διάλογος στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή», στην οποία ο Δρ. Ευθυμιόπουλος συμμετέχει ως ένας εκ των ομιλητών, το SkalaTimes συνομίλησε μαζί του.
Πώς επηρεάζουν οι διεθνείς συγκρούσεις και κρίσεις τη στρατηγική θέση της Κύπρου;
Οι διεθνείς συγκρούσεις και κρίσεις επηρεάζουν την Κύπρο πρωτίστως επειδή την τοποθετούν στο σημείο όπου συναντώνται η ευρωπαϊκή ασφάλεια, η Μέση Ανατολή, οι θαλάσσιες οδοί ενέργειας και οι περιφερειακές ισορροπίες ισχύος. Η Κύπρος δεν λειτουργεί πλέον ως περιφερειακός παρατηρητής, αλλά ως κράτος πρώτης γραμμής σε ένα δυναμικό και ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή, η ένταση μεταξύ Ιράν–Ισραήλ, η αστάθεια στη Συρία, αλλά και ο πόλεμος στην Ουκρανία δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η Κύπρος αποκτά αυξημένη στρατηγική σημασία. Αυτό αποτυπώνεται και στον ενισχυμένο ρόλο της εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Προεδρίας του Συμβουλίου το 2026.
Σε πρακτικό επίπεδο, η στρατηγική αναβάθμιση της Κύπρου μεταφράζεται σε τρεις βασικούς άξονες: γεωπολιτική αναβάθμιση, αυξημένη έκθεση σε κινδύνους και ανάγκη στρατηγικής προσαρμογής. Η γεωγραφία της Κύπρου μετατρέπεται σε πλεονέκτημα μόνο εφόσον συνοδεύεται από στρατηγική αξιοποίηση.
Ποιες νέες μορφές απειλών πρέπει να απασχολούν σήμερα τα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου;
Το σύγχρονο περιβάλλον ασφάλειας έχει αλλάξει ριζικά. Οι απειλές δεν είναι πλέον μόνο στρατιωτικές, αλλά πολυεπίπεδες και διαρκείς.
Η πρώτη και σημαντικότερη κατηγορία είναι οι υβριδικές απειλές, οι οποίες περιλαμβάνουν κυβερνοεπιθέσεις, εκστρατείες παραπληροφόρησης, πολιτική και οικονομική πίεση, καθώς και απόπειρες αποσταθεροποίησης θεσμών και κοινωνιών.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά τη θαλάσσια ασφάλεια και τις κρίσιμες υποδομές, όπως ενεργειακές εγκαταστάσεις, υποθαλάσσια καλώδια, λιμάνια και εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η τρίτη κατηγορία είναι οι ασύμμετρες απειλές και η διάχυση τεχνολογίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη χρήση drones και άλλων χαμηλού κόστους μέσων.
Ποιος είναι ο ρόλος των διεθνών οργανισμών στη διασφάλιση της σταθερότητας στην περιοχή;
Οι διεθνείς οργανισμοί αποτελούν βασικούς πυλώνες σταθερότητας, αλλά η ποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από τη συνεργασία των κρατών. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών διατηρεί τον ρόλο της νομιμοποίησης και της ειρηνευτικής παρουσίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος, παρέχοντας εργαλεία, χρηματοδότηση και στρατηγικό πλαίσιο.
Το ΝΑΤΟ ενισχύει την αποτροπή, την κυβερνοασφάλεια και τη διαχείριση υβριδικών απειλών.
Καταληκτική τοποθέτηση: Η Κύπρος βρίσκεται σε ένα στρατηγικό σταυροδρόμι που της προσφέρει ευκαιρίες και κινδύνους. Η πρόκληση είναι να μετατραπεί σε παράγοντα σταθερότητας μέσω στρατηγικής πρόβλεψης, ενίσχυσης ανθεκτικότητας και ενεργής διπλωματίας.
