Text Follows in English
Текст следует на русском языке
Μια άκρως ενδιαφέρουσα συνέντευξη παραχώρησε στην εφημερίδα “Χ” ο αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Γιώργος Χαραλάμπους, αναλύοντας το σημερινό πολιτικό τοπίο στην Κύπρο ενόψει των εκλογών του 2026. Το SkalaTimes κατέγραψε και παρουσιάζει ορισμένα από τα σημαντικότερα σημεία της τοποθέτησής του.
«Ένα κεντρικό χαρακτηριστικό της πρόσφατης εκλογικής συμπεριφοράς στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι η ρευστότητα, δηλαδή η μετακίνηση ψηφοφόρων μεταξύ κομματικών χώρων σε σχέση με τις αμέσως προηγούμενες εκλογές. Ο αριθμός των κομμάτων και των καινούργιων κομμάτων επίσης αυξάνεται στις τελευταίες αναμετρήσεις, και αυτό διασπά τους ψηφοφόρους περαιτέρω, αλλά σε κάθε περίπτωση οι κομματικές ταυτότητες σήμερα είναι πιο επιφανειακές ανάμεσα στους ψηφοφόρους. Παρ’ όλο που ταυτόχρονα η διαιρετική τομή αριστερά-δεξιά και εκείνη που αφορά το Κυπριακό και την επαναπροσέγγιση παραμένουν αρκετά ισχυρές, έτσι ώστε ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ να παραμένουν ως τα δύο πιο ισχυρά κόμματα. Αυτό συμβαίνει λόγω της σημασίας της ιστορικής μνήμης και της δυνατής οργανωτικής δομής των μεγάλων κομμάτων, που με τη σειρά τους αναπαράγουν τις διαιρετικές τομές στην πολιτική. Ταυτόχρονα, το 2026 θα ολοκληρωθούν 13 χρόνια με τη δεξιά στην κυβέρνηση, κάτι που ενισχύει το διπολισμό και δύναται να ωθήσει ψηφοφόρους της Αριστεράς να επιστρέψουν από την αποχή ή αλλού στο ΑΚΕΛ και ψηφοφόρους της Δεξιάς να συγκεντρωθούν γύρω από λιγότερα δεξιά κόμματα απ’ ό,τι προηγουμένως. Θεωρώ πως η όποια διαφοροποίηση στις επόμενες βουλευτικές εκλογές θα εξαρτηθεί από την ένταση με την οποία θα εκδηλωθούν οι δύο πιο πάνω εκφάνσεις του πολιτικού ανταγωνισμού στην Κύπρο, τόσο στις επιμέρους μεριές του κομματικού συστήματος, δηλαδή στην Αριστερά και στη Δεξιά, όσο και διακομματικά».
Για την αποχή και τη ψήφος σε αντιδραστικά κόμματα ή πρόσωπα ο κ. Χαραλάμπους είπε:
«Ας πάρουμε κάθε τάση ξεχωριστά. Πρώτον, η αύξηση της εκλογικής αποχής στη Δύση έχει μελετηθεί εκτενώς στις κοινωνικές επιστήμες. Οι μελετητές εντοπίζουν μια συνδυαστική επίδραση δομικών, θεσμικών και ατομικών παραγόντων που εξηγούν την τάση αυτή. Οι βασικές εξηγήσεις περιλαμβάνουν τη μείωση της εμπιστοσύνης και της αποτελεσματικότητας της πολιτικής, τη διάβρωση της κομματικής πίστης και, λόγω κατακερματισμένων κομματικών συστημάτων, τη γενικότερη απομάκρυνση από τα παραδοσιακά κόμματα, διάφορες κοινωνικο-οικονομικές και δημογραφικές αλλαγές, όπως αναδυόμενα συναισθήματα ανομίας και απομόνωσης από τις πολιτικές διαδικασίες, την αύξηση της μη εκλογικής πολιτικής συμμετοχής, αλλά και την παραπληροφόρηση και τον κυνισμό μέσω της απεικόνισης της πολιτικής στα μέσα ενημέρωσης ως διεφθαρμένης και θεατρικής. Η αποχή, στην Κύπρο όπως και παντού, στερεί νομιμοποίηση από το πολιτικό σύστημα, αφού δημιουργεί ένα δημοκρατικό έλλειμμα στην αντιπροσώπευση.
Δεύτερον, ζούμε σε μια εποχή όπου συμβαίνει κάτι διττό σε σχέση με τις αντιδραστικές δυνάμεις. Η ακροδεξιά έχει κανονικοποιηθεί και βρίσκεται στην κυβέρνηση ή πλάι της σε πολλές χώρες. Συνάμα, ο αυταρχικός συντηρητισμός έχει εξαπλωθεί παγκοσμίως. Στην Κύπρο ειδικά, οι αντιδραστικές δυνάμεις ευνοούνται αφενός διότι έχουν ένα διαχρονικά καρποφόρο έδαφος λόγω του ανοικτού κυπριακού ζητήματος και της χειραγώγησης του εκπαιδευτικού συστήματος από την Εκκλησία, το οποίο σήμαινε πως η ακροδεξιά πάντα είχε συνδέσμους με την πολιτική εξουσία και το κράτος, και αφετέρου διότι από τη σύσταση του ΕΛΑΜ το 2008 μέχρι σήμερα, τα πλείστα ΜΜΕ και οι πλείστες πολιτικές δυνάμεις το αποδέχτηκαν σαν έναν κανονικό συνομιλητή, ενώ το ίδιο επιχείρησε να «εξευγενιστεί». Πρόκειται και για ευρωπαϊκή τάση, βάσει της οποίας ακροδεξιά κόμματα συμμετέχουν ή ηγούνται σε κυβερνήσεις και, λόγω της αυξημένης τους επιρροής, οδηγούν τα κεντροδεξιά κόμματα στην ενσωμάτωση θέσεων τους. Κοινωνικά, το ΕΛΑΜ έχει αντλήσει μεγάλη μερίδα ψηφοφόρων από δυσαρεστημένους πρώην υποστηρικτές και στελέχη του ΔΗΣΥ, το οποίο κόμμα έχει ακολουθήσει καθοδική πορεία σε πραγματικούς αριθμούς στις τελευταίες πέντε περίπου εκλογές».
Σε ερώτηση για τον πολιτικό διάλογο ο κ. Χαραλάμπους αναφέρθηκε στα ΜΜΕ της χώρας και την προβληματική κατάσταση που επικρατεί ως προς την ανεξαρτησία των ΜΜΕ:
«Είναι γνωστό πως τα πλείστα ΜΜΕ στην Κύπρο ελέγχονται από επιχειρηματικά και πολιτικά συμφέροντα και αυτό περιορίζει την ποιότητα του δημοσίου διαλόγου, μέσω της λογοκρισίας, της εύκολης διαστρέβλωσης, της μη ύπαρξης αυστηρών επιπτώσεων για παραβιάσεις κανονισμών δεοντολογίας και την περιορισμένη ή κατευθυνόμενη πρωτοβουλία των δημοσιογράφων. Αυτά όλα έχουν καταγραφεί πολλές φορές στη βιβλιογραφία για την κυπριακή κοινωνία και το μιντιακό της τοπίο, το οποίο βάσει διεθνών προτύπων και αξιολογήσεων για την ελευθερία του Τύπου, ξεχωρίζει ως ιδιαίτερα προβληματικό σε σχέση με την ευρωπαϊκή τάση».
Ολόκληρη η συνέντευξη εδώ: https://dialogos.com.cy/synenteyxi-giorgos-charalampoys-i-reystotita-os-to-kentriko-charaktiristiko-ton-teleytaion-eklogikon-anametriseon-stin-kypro/
Giorgos Charalambous: “Authoritarian conservatism has spread worldwide. In Cyprus in particular, reactionary forces are favored.”
In a highly insightful interview with the newspaper “X”, Associate Professor of Political Science at the University of Nicosia, Giorgos Charalambous, analyzed today’s political landscape in Cyprus ahead of the 2026 elections. SkalaTimes highlights and presents some of the key points of his remarks.
“A central feature of recent electoral behavior in the Republic of Cyprus is fluidity — meaning the shifting of voters between party blocs compared to the immediately preceding elections. The number of parties, including new entrants, has also increased in recent contests, further fragmenting the electorate. At the same time, party identities today are much shallower among voters.
Yet, the left–right divide, as well as the cleavage surrounding the Cyprus problem and reunification, remain strong enough to ensure that AKEL and DISY continue as the two dominant parties. This is due to the importance of historical memory and the strong organizational structures of the major parties, which in turn reproduce political cleavages.
Furthermore, by 2026, the right will have been in government for 13 consecutive years — a factor that strengthens bipolarity and may push left-wing voters to return to AKEL from abstention or elsewhere, while right-wing voters may consolidate around fewer right-wing parties than before. I believe that any differentiation in the upcoming parliamentary elections will depend on the intensity with which these two dimensions of political competition unfold in Cyprus, both within each side of the party system — Left and Right — and across the political spectrum.”
On abstention and voting for reactionary parties or figures, Charalambous noted:
“Let’s examine each trend separately. First, the rise of electoral abstention in the West has been extensively studied in the social sciences. Scholars point to a combination of structural, institutional, and individual factors. Key explanations include declining trust and political efficacy, erosion of party loyalty, voter drift away from traditional parties due to fragmented party systems, various socio-economic and demographic changes, growing feelings of alienation from political processes, the rise of non-electoral political participation, as well as disinformation and cynicism fueled by media portrayals of politics as corrupt and theatrical.
In Cyprus, as elsewhere, abstention deprives the political system of legitimacy by creating a democratic deficit in representation.
Second, we live in a time where something dual is happening with reactionary forces. The far right has been normalized and sits in or alongside governments in many countries. At the same time, authoritarian conservatism has spread globally.
In Cyprus, reactionary forces are favored, first, because they have long enjoyed fertile ground due to the unresolved Cyprus problem and the manipulation of the education system by the Church, which meant that the far right always maintained links with political power and the state; and second, because since ELAM’s founding in 2008, most media outlets and political actors have treated it as a normal interlocutor, while ELAM itself has sought to ‘sanitize’ its image. This is part of a broader European trend whereby far-right parties participate in or lead governments, and through their growing influence, push center-right parties to adopt their positions.
Socially, ELAM has drawn a large share of its support from disillusioned former DISY voters and cadres — a party which has been in steady decline in absolute numbers over the last five elections or so.”
On the political dialogue in Cyprus, Charalambous referred to the country’s media landscape and its problematic lack of independence:
“It is well known that most media outlets in Cyprus are controlled by business and political interests. This undermines the quality of public debate through censorship, easy distortion, lack of strict consequences for breaches of journalistic ethics, and the limited or directed initiative of journalists. These issues have been documented many times in studies on Cypriot society and its media environment. According to international standards and press freedom indices, Cyprus stands out as particularly problematic compared to broader European trends.”
Read the full interview here:
dialogos.com.cy – Interview with Giorgos Charalambous
Йоргос Хараламбус: «Авторитарный консерватизм распространился по всему миру. В особенности на Кипре реакционные силы имеют преимущества».
В весьма содержательном интервью газете «Х» доцент политологии Университета Никосии Йоргос Хараламбус проанализировал нынешний политический ландшафт Кипра накануне выборов 2026 года. SkalaTimes выделяет и публикует ключевые моменты его высказываний.
«Центральная особенность недавнего электорального поведения в Республике Кипр — это текучесть, то есть перемещение избирателей между партийными лагерями по сравнению с предыдущими выборами. Количество партий, включая новые, также увеличивается в последних избирательных кампаниях, что ещё больше фрагментирует электорат. При этом партийная идентичность сегодня гораздо более поверхностна среди избирателей.
Тем не менее, разделение по линии “левые–правые”, а также по кипрскому вопросу и теме воссоединения остаётся достаточно сильным, чтобы АКЭЛ и ДИСИ продолжали оставаться двумя ведущими партиями. Это объясняется значением исторической памяти и прочной организационной структурой крупных партий, которые воспроизводят политические разломы.
Кроме того, к 2026 году правые будут находиться у власти уже 13 лет подряд — фактор, усиливающий биполярность и способный подтолкнуть левый электорат вернуться в АКЭЛ после абсентеизма или голосования за другие силы, а правый электорат — сконцентрироваться вокруг меньшего числа правых партий. Считаю, что любые изменения на следующих парламентских выборах будут зависеть от того, с какой интенсивностью проявятся эти два измерения политической конкуренции на Кипре — как внутри лагерей левых и правых, так и в межпартийном противостоянии».
Об абсентеизме и голосовании за реакционные партии или кандидатов Хараламбус сказал:
«Давайте рассмотрим каждую тенденцию отдельно. Во-первых, рост электорального абсентеизма на Западе подробно изучался в социальных науках. Исследователи указывают на сочетание структурных, институциональных и индивидуальных факторов. Основные объяснения включают снижение доверия к политике и ощущения её эффективности, эрозию партийной приверженности, отход избирателей от традиционных партий из-за фрагментации партийных систем, различные социально-экономические и демографические изменения, усиливающиеся чувства отчуждения от политических процессов, рост внеэлекторального участия, а также дезинформацию и цинизм, подпитываемые медийным образом политики как коррумпированной и театрализованной.
На Кипре, как и везде, абсентеизм лишает политическую систему легитимности, создавая демократический дефицит представительства.
Во-вторых, мы живём во времена, когда с реакционными силами происходит двойственный процесс. Крайняя правая идеология нормализовалась и присутствует в правительствах или рядом с ними во многих странах. Одновременно авторитарный консерватизм распространился по всему миру.
На Кипре реакционные силы имеют преимущества: во-первых, потому что традиционно находят плодородную почву благодаря нерешённому кипрскому вопросу и манипуляциям образовательной системы со стороны Церкви, что обеспечивало крайне правым устойчивые связи с политической властью и государством; во-вторых, с момента основания ЭЛАМ в 2008 году большинство СМИ и политических сил стали воспринимать его как “нормального” собеседника, в то время как сама партия пыталась “облагородить” свой имидж. Это соответствует европейской тенденции, когда крайне правые партии участвуют или даже возглавляют правительства, а их растущее влияние заставляет правоцентристские партии перенимать их позиции.
Социально ЭЛАМ привлек значительную часть избирателей из числа разочарованных бывших сторонников и кадров ДИСИ, которая на протяжении последних примерно пяти выборов демонстрирует снижение в абсолютных цифрах».
Отвечая на вопрос о политическом диалоге, Хараламбус отметил проблемное состояние кипрских СМИ и отсутствие независимости:
«Хорошо известно, что большинство СМИ на Кипре контролируются бизнес- и политическими интересами. Это снижает качество общественного диалога через цензуру, лёгкое искажение фактов, отсутствие строгих санкций за нарушения журналистской этики и ограниченные или направляемые инициативы самих журналистов. Все эти проблемы неоднократно фиксировались в исследованиях кипрского общества и его медиапространства, которое, согласно международным стандартам и рейтингам свободы прессы, выделяется как особенно проблемное по сравнению с общеевропейской тенденцией».
Полное интервью доступно здесь:
dialogos.com.cy – Интервью с Йоргосом Хараламбусом
