Text follows in English
Δημοσίευμα των New York Times, το οποίο επικαλείται ανώτερους αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης, αναφέρει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) αναμένεται να ενημερώσει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Recep Tayyip Erdogan) πως είναι διατεθειμένος να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Η κίνηση, εφόσον υλοποιηθεί, θα ανατρέψει την απομάκρυνση της Άγκυρας από το πρόγραμμα το 2019, μετά την προμήθεια του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400. Το δημοσίευμα αναρτήθηκε λίγες ώρες πριν από την αναχώρηση του Αμερικανού προέδρου για την Άγκυρα, όπου θα συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.
«Τέσσερις ανώτεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης περιέγραψαν την επικείμενη αλλαγή πολιτικής, ύστερα από εβδομάδες παρασκηνιακών διαβουλεύσεων μεταξύ στελεχών της εθνικής ασφάλειας με στόχο να ξεπεραστεί το αδιέξοδο. Αν και υπήρχαν διαφορές στις λεπτομέρειες σχετικά με το πώς ο Τραμπ σκοπεύει να παρακάμψει τους νομικούς και κοινοβουλευτικούς περιορισμούς, όλοι συμφώνησαν ότι αναμένεται τουλάχιστον να σηματοδοτήσει την πρόθεσή του να εξασφαλίσει την παράδοση των F-35 στην Τουρκία, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές πότε θα συμβεί αυτό» γράφουν οι ΝΥΤ.
Το δημοσίευμα των New York Times για τον Τραμπ, την Τουρκία και τα F-35.
Ωστόσο, όπως θυμίζουν οι Times στη σκιά των δηλώσεων Τραμπ ότι ετοιμάζει ένα «δώρο» που θα κάνει τον Ερντογάν «πολύ χαρούμενο», η προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου ενδέχεται να συναντήσει αντιδράσεις στο Κογκρέσο, το οποίο μπορεί να επιχειρήσει να την εμποδίσει.
Γράφοντας, επίσης, ότι παραμένει άγνωστο τι ακριβώς θα δηλώσει ο Τραμπ, οι New York Times συνεχίζουν με την επισήμανση ότι «οι αξιωματούχοι επισήμαναν ότι μπορεί ακόμη και να αλλάξει γνώμη, καθώς είναι απρόβλεπτος ακόμη και για τους ίδιους τους συνεργάτες του. Πάντως, κυβερνητικές πηγές άφησαν να εννοηθεί ότι ενδέχεται να υπάρξει ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των δύο ηγετών, προκειμένου να ξεκινήσει επίσημα η διαδικασία«.
Η αμερικανική εφημερίδα υπενθυμίζει ότι «το 2019, κατά την πρώτη θητεία Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα των F-35 επειδή προμηθεύτηκε από τη Ρωσία τα αντιαεροπορικά συστήματα S-400. Η Ουάσιγκτον φοβόταν τότε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τους S-400 για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τα χαρακτηριστικά των F-35 και ότι η Ρωσία θα αποκτούσε πολύτιμες πληροφορίες για τις δυνατότητες χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth) και αποφυγής πυραύλων των αεροσκαφών».
«Ωστόσο, ο Ερντογάν συγκαταλέγεται μεταξύ των ισχυρών ηγετών που ο Τραμπ δηλώνει ότι θαυμάζει περισσότερο. Πρόσφατα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αποκάλυψε ότι ο Τραμπ είχε δώσει εντολή στους συνεργάτες του να βρουν τρόπο ώστε ο Τούρκος πρόεδρος να αποκτήσει τα μαχητικά που εδώ και χρόνια επιδιώκει. Για να συμβεί αυτό, όμως, πρέπει να ξεπεραστεί ένας νόμος που ψήφισε το Κογκρέσο το 2020, ο οποίος απαγορεύει την πώληση F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν η αμερικανική κυβέρνηση διαπιστώσει ότι η Άγκυρα δεν διαθέτει πλέον τα ρωσικά συστήματα S-400» συνεχίζει το δημοσίευμα των ΝΥΤ.
Αξιωματούχος που συμμετείχε ενεργά στις διαπραγματεύσεις είπε στους Times ότι «ένας πιθανός τρόπος επίλυσης του προβλήματος είναι η μεταβίβαση των S-400 – πολλοί από τους οποίους παραμένουν ακόμη μέσα στα κιβώτια μεταφοράς τους – σε τρίτη χώρα» με δεύτερο αξιωματούχο να λέει ότι «ο ακριβής μηχανισμός δεν έχει ακόμη καθοριστεί».
Όπως θυμίζουν οι ΝΥΤ, «πριν από τέσσερα χρόνια είχε εξεταστεί το ενδεχόμενο μεταφοράς των πυραύλων στην Ουκρανία για χρήση κατά των ρωσικών επιθέσεων, όμως εκείνο το σχέδιο εγκαταλείφθηκε. Σήμερα θεωρείται απίθανο τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ερντογάν να συμφωνούσαν στην πώλησή τους στην Ουκρανία. Μία από τις εναλλακτικές που εξετάζονται είναι να καταστούν τα συστήματα ανενεργά, αφαιρώντας κρίσιμα εξαρτήματα».
Τι έλεγε το 2019 ο Λευκός Οίκος
Το 2019 ο Λευκός Οίκος είχε εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους απέβαλε την Τουρκία από το πρόγραμμα, προκαλώντας μάλιστα οικονομικό κόστος περίπου 500 εκατομμυρίων δολαρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Το F-35 δεν μπορεί να συνυπάρχει με μια ρωσική πλατφόρμα συλλογής πληροφοριών, η οποία θα χρησιμοποιηθεί για να αποκαλύψει τις προηγμένες δυνατότητές του», ανέφερε τότε η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.
«Η Τουρκία υπήρξε επί περισσότερα από 65 χρόνια ένας αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, όμως η αποδοχή των S-400 υπονομεύει τη δέσμευση όλων των συμμάχων να απομακρυνθούν από τα ρωσικά οπλικά συστήματα.»
Παρ’ όλα αυτά, γράφουν οι New York Times, ο Τραμπ δεν αισθανόταν ποτέ άνετα με την απόφαση αυτή και συχνά απέδιδε την ευθύνη στον προκάτοχό του, Μπαράκ Ομπάμα. Από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, έχει επανειλημμένα εκφράσει, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά, την πρόθεσή του να την ανατρέψει.
H υπόθεση, ωστόσο, δεν είναι τόσο απλή, υπενθυμίζουν οι ΝΥΤ υπενθυμίζοντας τις δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, τον Ιούνιο του 2025 ότι η διαμάχη με την Τουρκία για τα F-35 θα είχε λυθεί μέχρι το τέλος του έτους έχοντας αφήσει να εννοηθεί ότι το Κογκρέσο θα στήριζε την απόφαση.
«Αυτό όμως δεν συνέβη και πλέον ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο το σημερινό ή ακόμη και το επόμενο Κογκρέσο να μην συμφωνήσει. Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι, μεταξύ των οποίων και ο γερουσιαστής Τζιμ Ρις από το Άινταχο, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων, παραμένουν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί» σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα.
Στο πλαίσιο αυτό σημειώνεται, επίσης, ότι ανάμεσα στους χρόνιους επικριτές της πώλησης F-35 στην Τουρκία είναι και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος τη Δευτέρα μιλώντας στο Fox είπε για την Τουρκία ότι «κυβερνάται από έναν άνθρωπο που καλεί ανοιχτά στην εξόντωση του Ισραήλ. Κατέχει τη μισή Κύπρο, που είναι χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απειλεί την Ελλάδα, επίσης σύμμαχο του ΝΑΤΟ, και μιλά ανοιχτά για την κατάκτηση της Ιερουσαλήμ».
Πηγή: protothema.gr
Trump to Tell Erdoğan That Turkey Will Rejoin the F-35 Program – Explosive New York Times Report
A New York Times report, citing senior U.S. administration officials, claims that Donald Trump is expected to inform Recep Tayyip Erdoğan that he is prepared to bring Turkey back into the F-35 fighter jet program.
If implemented, the move would reverse Ankara’s removal from the program in 2019 after its purchase of the Russian-made S-400 air defense system. The report was published just hours before the U.S. president’s departure for Ankara, where he is scheduled to attend the NATO Summit.
“Four senior U.S. administration officials described the impending policy shift after weeks of behind-the-scenes negotiations among national security officials aimed at breaking the deadlock. While there were differences over how Trump intends to bypass legal and congressional restrictions, all agreed that he is at least expected to signal his intention to secure the delivery of F-35 aircraft to Turkey, although it remains unclear when that would happen,” the New York Times reported.
The New York Times Report on Trump, Turkey and the F-35s
The Times notes that, following Trump’s recent remarks that he is preparing a “gift” that would make Erdoğan “very happy,” the initiative is likely to face resistance in Congress, which could attempt to block it.
The newspaper also stresses that it remains uncertain exactly what Trump will say, adding that: “Officials pointed out that he could still change his mind, as he remains unpredictable even to his own advisers. However, government sources suggested there could be an exchange of letters between the two leaders to formally launch the process.”
The New York Times recalls that: “In 2019, during Trump’s first term in the White House, Turkey was removed from the F-35 program after purchasing the Russian S-400 air defense system. Washington feared that Turkey could use the S-400s to collect intelligence on the F-35’s capabilities, potentially allowing Russia to gain valuable information about the aircraft’s stealth technology and missile-avoidance features.”
The report continues: “Erdoğan is among the strong leaders whom Trump has repeatedly said he admires. Recently, Vice President J.D. Vance revealed that Trump had instructed his advisers to find a way for the Turkish president to obtain the fighter jets he has sought for years. However, this would require overcoming legislation passed by Congress in 2020 that prohibits the sale of F-35s to Turkey unless the U.S. government certifies that Ankara no longer possesses the Russian S-400 systems.”
A U.S. official directly involved in the negotiations told the Times that: “One possible solution would be to transfer the S-400 systems—many of which reportedly remain in their shipping containers—to a third country.”
A second official added that: “The exact mechanism has not yet been determined.”
According to the New York Times, one option explored four years ago involved sending the missiles to Ukraine for use against Russian attacks, but that proposal was abandoned. Today, it is considered unlikely that either Trump or Erdoğan would support transferring them to Ukraine. Another option under discussion would be to render the systems inoperable by removing key components.
Why the White House Removed Turkey in 2019
The White House explained its 2019 decision by arguing that allowing Turkey to remain in the program would compromise the security of the F-35, despite the move costing the United States an estimated $500 million economically. “The F-35 cannot coexist with a Russian intelligence collection platform that will be used to learn about its advanced capabilities,” the White House stated at the time.
It also added: “Turkey has been a trusted NATO ally for more than 65 years, but its acceptance of the S-400 undermines the commitments of all Allies to move away from Russian defense systems.”
Nevertheless, the New York Times reports that Trump was never fully comfortable with the decision and frequently blamed his predecessor, Barack Obama, for the situation. Since returning to the White House, he has repeatedly expressed—both publicly and privately—his desire to reverse the policy.Congressional Opposition Remains a Major Obstacle
The issue, however, is far from straightforward.
The New York Times recalls remarks made by U.S. Ambassador to Turkey Tom Barrack in June 2025, when he predicted that the F-35 dispute would be resolved before the end of the year and suggested Congress would support such a move.
That never happened.
Now Trump faces the possibility that the current—or even the next—Congress may refuse to approve the decision. Several Republicans, including Senator Jim Risch of Idaho, chairman of the Senate Foreign Relations Committee, remain strongly opposed, the newspaper notes.
The report also points out that one of the long-standing critics of selling F-35s to Turkey is Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu.
Speaking to Fox News on Monday, Netanyahu said: “Turkey is governed by a man who openly calls for Israel’s destruction. He occupies half of Cyprus, which is a member state of the European Union, threatens Greece, another NATO ally, and openly speaks about conquering Jerusalem.”
Source: Protothema.gr
