Article follows in English
Μετά από μισό αιώνα αδιεξόδου, η Κύπρος ενδέχεται να βρεθεί στο επίκεντρο μιας νέας, δυναμικής προσπάθειας λύσης υπό τον Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως αναφέρει ανάλυση της Washington Examiner, η εκλογή μετριοπαθούς ηγέτη στα κατεχόμενα και η στροφή της Κυπριακής Δημοκρατίας προς τη Δύση δημιουργούν μια σπάνια συγκυρία για να ξεπεραστεί το «παγωμένο» αδιέξοδο. Ο Τραμπ, με την εμπειρία του σε περιφερειακές συμφωνίες όπως η εξομάλυνση σχέσεων Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν, θα μπορούσε να προσφέρει στην Άγκυρα στρατηγικά κίνητρα ανοίγοντας τον δρόμο για την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο.
Το δημοσίευμα σημειώνει ότι για μισό αιώνα, η Κύπρος υπήρξε η «ξεχασμένη» σύγκρουση της Ευρώπης. Είναι διαιρεμένη από το 1974, όταν η Τουρκία εισέβαλε μετά από πραξικόπημα. Σήμερα, η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ το βόρειο μέρος του νησιού βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή και αναγνωρίζεται μόνο από την Άγκυρα.
Κάθε πρόεδρος των ΗΠΑ από τον Τζίμι Κάρτερ και έπειτα έχει αγνοήσει σε μεγάλο βαθμό την Κύπρο. Ο ΟΗΕ έχει φιλοξενήσει αμέτρητες γύρες ειρηνευτικών συνομιλιών που δεν οδήγησαν πουθενά. Η διαίρεση έχει εδραιωθεί σε ένα αδιέξοδο, με τις δύο πλευρές να γίνονται λιγότερο ενθουσιώδεις για την εξεύρεση λύσης. Οι προηγούμενες προσπάθειες για επανένωση της Κύπρου έχουν επανειλημμένα καταρρεύσει. Το 2004, μια πρόταση υποστηριζόμενη από τον ΟΗΕ εγκρίθηκε από τους Τουρκοκύπριους, αλλά απορρίφθηκε κατά συντριπτική πλειοψηφία από τους Ελληνοκύπριους, που φοβόντουσαν για ζητήματα ασφάλειας και τουρκική επιρροή. Η τελευταία σοβαρή προσπάθεια έγινε το 2017 στην Ελβετία, όπου οι συνομιλίες μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και των δύο κυπριακών πλευρών κατέρρευσαν λόγω της παρουσίας τουρκικών στρατευμάτων και των εγγυήσεων ασφαλείας. Τα ίδια προβλήματα συνεχίζουν να εμποδίζουν μια συμφωνία και σήμερα.
Η «ελπίδα» με την εκλογή Ερχιουρμάν και οι ανησυχίες των Τ/κ λόγω των εποίκων
Όμως, το έδαφος αλλάζει. Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, ο Τουφάν Ερχουρμάν, ένας μετριοπαθής υποψήφιος, νίκησε τον σκληροπυρηνικό Ερσίν Τατάρ στις εκλογές του βορρά. Ο Ερχουρμάν διεξήγαγε προεκλογική εκστρατεία για την εξεύρεση λύσης με την κυβέρνηση των Ελληνοκυπρίων, μετά από χρόνια αδιεξόδου και εθνικιστικής ρητορικής. Η νίκη του σηματοδοτεί μια σπάνια στιγμή αισιοδοξίας στο νησί. Για τους Τουρκοκύπριους, που είναι κουρασμένοι από την πολιτική απομόνωση και ανησυχούν για τον υπερπληθυσμό Τούρκων εποίκων, η νίκη του αποτελεί ευκαιρία να επανεξετάσουν τις σχέσεις με τις ελεύθερες περιοχές.
Ο χρόνος είναι σημαντικός. Νωρίτερα φέτος, ειδικοί της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ αξιολόγησαν τη βάση στην Πάφο για να δουν αν μπορεί να υποστηρίξει ανθρωπιστικές επιχειρήσεις στην περιοχή. Το σχέδιο είναι να βελτιωθεί η υποδομή ώστε η βάση να μπορεί να φιλοξενήσει ευρύτερο φάσμα αμερικανικών αεροσκαφών κατά τη διάρκεια εκκενώσεων ή περιφερειακών κρίσεων. Η Ουάσιγκτον έχει επίσης εξετάσει τη χρήση της βρετανικής βάσης Ακρωτηρίου για αντίδραση σε περιφερειακές κρίσεις. Όπως κάποτε περιέγραψε ο Χένρι Κίσινγκερ, η Κύπρος λειτουργεί ως «απίστευτη αεροπορική βάση», τοποθετημένη σε απόσταση βολής από τον Λίβανο, το Ισραήλ και τη μεγαλύτερη Μέση Ανατολή. Αυτή η γεωγραφία εξηγεί γιατί η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να βρει ενδιαφέρον να επενδύσει στο νησί.
Η αλλαγή συμβαίνει όχι μόνο στα κατεχόμενα αλλά και στις ελεύθερες περιοχές. Το δημοσίευμα τονίζει ότι υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, η κυβέρνηση επιδιώκει στενότερους δεσμούς με την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες, ένα διάλειμμα από την ευθυγράμμιση με τη Ρωσία, η οποία για δεκαετίες υπήρξε τόσο διπλωματικός εταίρος όσο και χρηματοδότης. Η Λευκωσία έχει δηλώσει την επιθυμία ένταξης στο ΝΑΤΟ, έχει καταπολεμήσει παράνομα ρωσικά κεφάλαια στη χώρα και έχει επιδιώξει στενότερες σχέσεις με το Ισραήλ.
«Η Άγκυρα βλέπει το νησί ως ζώνη ασφαλείας στην ανατολική Μεσόγειο»
Καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία στρέφεται προς τη Δύση, τα κατεχόμενα παραμένουν σταθερά υπό τον έλεγχο της Τουρκίας. Περίπου 40.000 Τούρκοι στρατιώτες βρίσκονται ακόμη εκεί, και η Τουρκία καλύπτει τα περισσότερα έξοδα της περιοχής, από τους μισθούς των υπαλλήλων μέχρι την ενέργεια και την κατασκευή νέων κτιρίων. Η Άγκυρα βλέπει το νησί ως τμήμα της ζώνης ασφαλείας της στην ανατολική Μεσόγειο και το χρησιμοποιεί για στρατιωτικούς σκοπούς. Τα τελευταία χρόνια, η Τουρκία έχει χτίσει νέες βάσεις και μια βάση μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο ψευδοκράτος, ενισχύοντας την παρουσία της. Το ψευδοκράτος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Τουρκία για χρήματα και πολιτική στήριξη, πράγμα που σημαίνει ότι καμία πρόοδος προς επανένωση δεν μπορεί να γίνει χωρίς την έγκριση της Άγκυρας.
Γι’ αυτό έχει αποτύχει η διαδικασία ειρήνευσης. Κανείς δεν έχει προσφέρει ποτέ στην Τουρκία κάτι που να αξίζει ώστε να εγκαταλείψει τη στρατιωτική της παρουσία και την προβολή δύναμης. Η ανάλυση υπογραμμίζει ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται αυτή η «παγωμένη» σύγκρουση. Κατάφερε να τερματίσει δεκαετίες εχθρότητας μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν. Η Κύπρος μπορεί να είναι η επόμενη.
Τι θα μπορούσε να προσφέρει ο Τραμπ στην Άγκυρα
Ο Τραμπ θα μπορούσε να προσφέρει στην Άγκυρα όσα ποτέ ο ΟΗΕ δεν μπόρεσε, όπως αυξημένη συνεργασία στην άμυνα, εμπορικές ή ενεργειακές συμφωνίες με την υποστήριξη της Ευρώπης, σε αντάλλαγμα για την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και ένα ανανεωμένο σχέδιο διαμοιρασμού της εξουσίας στο νησί.
Για δεκαετίες, η Κύπρος υπήρξε το «νεκροταφείο» των διπλωματών, μια σύγκρουση όπου η λύση πάντα φαινόταν κοντά αλλά ποτέ δεν μπορούσε να επιτευχθεί. Αν η κυβέρνηση Τραμπ επιλέξει να εμπλακεί, θα μπορούσε να μετατρέψει αυτό το αδιέξοδο σε σπάνια επιτυχία εξωτερικής πολιτικής και να δώσει νέα ώθηση στην επίλυση μιας από τις μεγαλύτερες διαιρέσεις της Ευρώπης.
Πηγή: Φιλελεύθερος
Is it time for Trump to try to solve the Cyprus issue?
An American publication analyzes what he could offer Turkey in exchange for withdrawing from Cyprus
After half a century of deadlock, Cyprus may soon find itself at the center of a new, dynamic peace initiative under Donald Trump.
According to an analysis by the Washington Examiner, the election of a moderate leader in the occupied north and the Republic of Cyprus’s shift toward the West create a rare opportunity to break the long-standing stalemate. Trump, drawing on his experience in regional diplomacy—such as the normalization of relations between Armenia and Azerbaijan—could offer Ankara strategic incentives that might pave the way for the withdrawal of Turkish troops from Cyprus.
The article notes that for half a century, Cyprus has been Europe’s “forgotten” conflict. The island has been divided since 1974, when Turkey invaded following a coup. Today, the Republic of Cyprus is a member of the European Union, while the northern part of the island remains under Turkish occupation and is recognized only by Ankara.
Every U.S. president since Jimmy Carter has largely ignored Cyprus. The United Nations has hosted countless rounds of peace talks that have gone nowhere. The division has solidified into a deadlock, with both sides becoming less enthusiastic about finding a solution. Previous reunification efforts have repeatedly collapsed. In 2004, a UN-backed proposal was approved by Turkish Cypriots but overwhelmingly rejected by Greek Cypriots, who feared security issues and Turkish influence. The last serious attempt took place in 2017 in Switzerland, where talks between Greece, Turkey, and the two Cypriot sides broke down over the presence of Turkish troops and security guarantees. The same issues continue to block a settlement today.
“Hope” after Erhürman’s election and Turkish Cypriot concerns about settlers
However, the landscape is changing. Last weekend, Tufan Erhürman, a moderate candidate, defeated hardliner Ersin Tatar in elections in the north. Erhürman campaigned on finding a solution with the Greek Cypriot government after years of deadlock and nationalist rhetoric. His victory marks a rare moment of optimism on the island. For Turkish Cypriots—tired of political isolation and worried about the overpopulation of settlers from Turkey—it represents a chance to reconsider relations with the free areas.
Timing is also key. Earlier this year, U.S. Air Force specialists assessed the base in Paphos to determine whether it could support humanitarian operations in the region. The plan aims to upgrade the infrastructure so the base can accommodate a wider range of U.S. aircraft during evacuations or regional crises. Washington has also examined the use of the British base at Akrotiri for crisis response. As Henry Kissinger once described it, Cyprus serves as an “incredible aircraft carrier,” positioned within striking distance of Lebanon, Israel, and much of the Middle East. This geography explains why Washington might find it worthwhile to invest in the island.
Change is happening not only in the occupied areas but also in the free territories. The report highlights that under President Nikos Christodoulides, the Cypriot government seeks closer ties with Washington and Brussels—a shift away from decades of alignment with Russia, which had long served as both diplomatic partner and financial backer. Nicosia has expressed its desire to join NATO, cracked down on illegal Russian funds in the country, and pursued stronger relations with Israel.
“Ankara sees the island as a security buffer in the Eastern Mediterranean”
While the Republic of Cyprus turns toward the West, the occupied north remains firmly under Turkey’s control. Around 40,000 Turkish soldiers are still stationed there, and Turkey covers most of the region’s expenses—from public sector salaries to energy and construction. Ankara views the island as part of its security buffer zone in the Eastern Mediterranean and uses it for military purposes. In recent years, Turkey has built new military installations, including a drone base, further strengthening its presence. The self-declared state depends heavily on Turkey for funding and political support, meaning that no progress toward reunification can occur without Ankara’s approval.
That’s why the peace process has failed. No one has ever offered Turkey anything substantial enough to make it give up its military presence and projection of power. The analysis argues that President Donald Trump may be precisely what this “frozen” conflict needs. He managed to end decades of hostility between Armenia and Azerbaijan. Cyprus could be next.
What Trump could offer Ankara
Trump could offer Ankara what the UN never could—enhanced defense cooperation, trade or energy agreements with European support—in exchange for the withdrawal of Turkish troops and a renewed power-sharing plan on the island.
For decades, Cyprus has been the “graveyard of diplomats,” a conflict where a solution always seemed near but was never achieved. If the Trump administration chooses to get involved, it could turn this stalemate into a rare foreign policy success and give new momentum to resolving one of Europe’s longest-running divisions.
Source: Phileleftheros
