«Ο Γιος του Αιώνα» είναι μια μοναδική παραγωγή που αναδεικνύει την ιστορία του φασισμού με τον βασικότερο πρωταγωνιστή του, τον Μπενίτο Μουσολίνι.
Η Ιστορία συχνά δεν είναι μια ευχάριστη υπόθεση. Δεν είναι πάντα ένα ευχάριστο ανάγνωσμα που έρχεται να μαλακώσει την ψυχή ή να σου δώσει ελπίδα. Ορισμένες φορές είναι σκληρή γιατί καταγράφει αλήθειες που, χωρίς να είναι δυσνόητες, δεν «κατεβαίνουν» εύκολα. Όταν η Ιστορία γίνεται επίκεντρο μιας σειράς, τα πράγματα δυσκολεύουν. Η ωμότητα έρχεται και σε κοιτάει στα μάτια. Και είναι απαραίτητο να την κοιτάξεις κι εσύ για να καταλάβεις καλύτερα. «Ο Γιος του Αιώνα» κάνει ακριβώς αυτό και πλέον μπορείς να τη δεις και στην Ελλάδα μέσω του Cinobo.
«Με λένε Μπενίτο Μουσολίνι»
Μπορεί μια σειρά να είναι τρομακτική, βίαιη, σκληρή και συνάμα συναρπαστική; Στην εν λόγω περίπτωση, μπορεί. Και το κάνει περίφημα. Το εξαιρετικό βιβλίο του Αντόνιο Σκουράτι που καταγράφει και περιγράφει (ως μυθιστόρημα-ντοκιμαντέρ) την άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία δένει απόλυτα με το καλλιτεχνικό όραμα του σκηνοθέτη Τζο Ράιτ.
Κάθε ιστορία όμως χρειάζεται ένα πλαίσιο. Εδώ υπάρχει έτοιμο. Μεταφερόμαστε στο Μιλάνο του 1919. Η Ιταλία καθημαγμένη από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Βρέθηκε στο στρατόπεδο των νικητών αλλά πλήρωσε αυτή την απόφαση με έναν βαρύτατο φόρο αίματος. Και στο τέλος, οι υποσχέσεις των συμμάχων της δεν εκπληρώθηκαν. Ο θρίαμβος έδωσε τη θέση του στην οργή. Και αυτή η οργή έγινε το απαραίτητο καύσιμο για έναν πρώην σοσιαλιστή που διψάει για εξουσία.
Στον ορίζοντα, δεσπόζει ο Ντουόμο, ο περίλαμπρος καθεδρικός που φαίνεται να αγγίζει τον ουρανό. Γύρω του όμως, όλα είναι γκρίζα και σκοτεινά. Ζητιανοί που ζητούν απεγνωσμένα λίγο φαγητό, ιερόδουλες που ψάχνουν το μεροκάματο, μια οσμή απελπισίας και σήψης. Ο Μουσολίνι κινείται στο σκοτάδι. Χρησιμοποιεί την εφημερίδα του για να κερδίσει πόντους στο παιχνίδι της πολιτικής. Μαζεύει βετεράνους του πολέμου και ιδρύει τα φασιστικά τάγματα εφόδου, προάγγελο του φασιστικού κόμματος.
Η βία είναι η βασική πρωταγωνίστρια της ιστορίας. Και για τον Μουσολίνι, η μόνη πρωταγωνίστρια της Ιστορίας. Οι φασίστες γίνονται το πειθήνιο όργανο του πολιτικού συστήματος που τρέμει την άνοδο της Αριστεράς. Χρησιμοποιούνται για να «καθαρίσουν» την ύπαιθρο από τους σοσιαλιστές και τους συνδικαλιστές. Οι σκηνές είναι σκληρές. Με γκλοπ-ρόπαλα (τα περίφημα manganello) χτυπάνε δίχως έλεος τους εχθρούς τους, μπροστά στην οικογένειά τους. Στο τέλος, αφού τους έχουν εξευτελίσει, τους εκτελούν.
Η σειρά ολοκληρώνεται με την άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία, με την ομιλία του στο κοινοβούλιο που επιβεβαιώνει την κυριαρχία του και αναγγέλλει ουσιαστικά την επιβολή της δικτατορίας του. Το «ταξίδι» από τις σκοτεινές γειτονιές του Μιλάνου προς την εξουσία έχει ολοκληρωθεί.
Μια διαχρονική υπενθύμιση για την ακροδεξιά και τους δημαγωγούς
Ο Τζο Ράιτ καταφέρνει να δώσει στον θεατή μια ξεχωριστή αίσθηση. Δεν είχε σκοπό να παρουσιάσει τον Μουσολίνι ως έναν δαίμονα, έναν σατανικό πολιτικάντη που προσπαθεί να επιβληθεί. Υπάρχουν και οι ανθρώπινες στιγμές, οι ευαίσθητες πλευρές του «θηρίου» που ενσαρκώνει τρομακτικά ο Λούκα Μαρινέλι. Ο σκοπός εδώ είναι να δούμε πώς ο Μουσολίνι κατάφερε να σαγηνεύσει τους Ιταλούς. Καλούμαστε να μπούμε στη δική τους θέση, να παρασυρθούμε.
Ο ίδιος ο Ράιτ είχε δηλώσει σε μια συνέντευξή του πως θα ήταν επικίνδυνο να ξεφύγουμε από τη δική μας ηθική ευθύνη. Η δαιμονοποίηση ενός χαρακτήρα δεν εξυπηρετεί κανέναν. Όλοι ξέρουμε τι σημαίνει φασισμός (ελπίζω). Όλοι ξέρουμε τι ήταν ο Μπενίτο Μουσολίνι. Αυτό που η σειρά προσπαθεί να δώσει είναι η θελκτική σαγήνη της βίας. Η δυναμική που κατάφερε να κερδίσει έναν πληγωμένο λαό. Οι χαρακτήρες δεν σκοτώνουν απλώς για να σκοτώσουν. Το κάνουν γιατί το πιστεύουν.
Ο Μουσολίνι απευθύνεται συχνά στην κάμερα. Μιλάει απευθείας σε όλους εμάς. Ο λεγόμενος «τέταρτος τοίχος» σπάει. Ο δικτάτορας μας καλεί να τον ακολουθήσουμε. Δεν προσπαθεί να μας πείσει. Απλώς μας δείχνει τη γυμνή αλήθεια του. Εδώ δεν υπάρχει η οπτική γωνία των θυμάτων αλλά του θύτη. Βλέπουμε την Ιστορία από τη λάθος πλευρά της. Και το χρειαζόμαστε αυτό για να την κατανοήσουμε καλύτερα. Για να καταλάβουμε το «θηρίο», πρέπει να το δούμε στα μάτια.
Άλλωστε, όπως λέει ο περίφημος στίχος για τον φασισμό, πρέπει να τον καταλάβεις αν θέλεις να τον τσακίσεις.
