Γράφει ο Καθηγητής Ζαννέτος Τοφαλλής
(Κυπριακή Παροικία του Λονδίνου)
Το βιβλίο του Χριστάκη Λϋτρα που ισχυρίζεται ότι ο Μέγας Αλέξανδρος είναι θαμμένος στην Αραδίππου
Μου δίνει ιδιαίτερη χαρά και τιμή να γράψω δυο λόγια για τη νέα έκδοση του βιβλίου του Χριστάκη Λύτρα Μέγας Αλέξανδρος και Αραδίππου. Και λέω νέα έκδοση, γιατί εμείς οι Κύπριοι του Λονδίνου είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε πρώτοι το βιβλίο και να ακούσουμε τον συγγραφέα πριν μερικά χρονια στο Κυπριακό Κοινοτικό Κέντρο του Λονδίνου, με την αξιέπαινη πρωτοβουλία και την αγάπη του αδελφού του, του φίλου Νίκου Λύτρα.
Εξ άλλου, προσωπικά είχα την χαρά να μεταφράσω την έρευνα του αγαπητού Χριστάκη στα Αγγλικά και να το παρουσιάσω μπροστά σε Κυπριακό και βρετανικό ακροατήριο.
Και πολλοί Άγγλοι φίλοι μας, ιστορικοί, φιλόλογοι και αρχαιολόγοι έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αξίζει τον κόπο να σας αναφέρω ότι τα βρετανικά μέσα επικοινωνίας, έδειξαν ενδιαφέρον να πάρουν συνέντευξη από τον συγγραφέα για να τους εξηγήσει γιατί πιστεύει ότι ο Μ. Αλέξανδρος είναι θαμμένος στην Αραδίππου. Εδώ πρέπει να αναφέρω ότι αυτή η πρωτοποριακή ιδέα δεν ανήκει μόνο στον αγαπητό Χριστάκη αλλά και στον φίλο του, τον Λούκα Χαρούζ Λοϊζιά, ο οποίος μια μέρα, όπως αναφέρει ο συγγραφέας του βιβλίου, του «πέταξε τη βόμβα» ότι: «Ο Μέγας Αλέξανδρος είναι θαμμένος στην Αραδίππου»!
Όταν επισκέφτηκα την Κύπρο και οι δύο πρωτοπόροι ερευνητές – Λύτρας και Λοϊζιάς – με συνόδευσαν ξεκινώντας από την Παναγία των Αμπελιών στον τόπο όπου νομίζουν ότι είναι θαμμένος ο Μακεδόνας στρατηλάτης. Πολύ συγκινήθηκα και τους ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιά μου. Ήταν μου πρωτόγνωρη συγκίνηση που θα την θυμάμαι σε όλη μου τη ζωή!
Γνωρίζουμε, επίσης, ότι ο Αλέξανδρος πέθανε με την επιστροφή του από τις Ινδίες στη Βαβυλώνα της Μεσοποταμίας (το σημερινό Ιράκ) στις 10 ή στις 13 Ιουνίου το 323 π.Χ. σε ηλικία 33 ετών. Λίγο πριν πεθάνει, ο Αλέξανδρος ρωτήθηκε σε ποιον από τους στρατηγούς του αφήνει την εξουσία, αυτός απάντησε λακωνικά «εις τον κράτιστον», δηλαδή τον καλύτερο ή τον ισχυρότερο. Αυτό δίχασε τους διαδόχους του και άρχισαν από τότε οι διχόνοιες μεταξύ τους. Όλοι ήθελαν να θάψουν τον Αλέξανδρο στις δικές τους χώρες προτίμησης. Μερικοί ήθελαν την Βαβυλώνα, άλλοι την Αλεξάνδρεια στην Αίγυπτο, άλλοι στην Όαση της Σίβας (επίσης στην Αίγυπτο) και άλλοι στις Αιγές της Μακεδονίας όπου γεννήθηκε.
Οι ιστορικοί που μας μεταδίδουν αυτές τις ιστορίες έζησαν και έγραψαν 200 – 500 χρόνια μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου. Από τότε οι ιστορικοί και οι αρχαιολόγοι αγωνίζονται να βρουν τα ίχνη του. Και έρχεται σήμερα ο συμπατριώτης μας Χριστάκης Λύτρας, ακολουθώντας τα ίχνη της παράδοσης και τις φιλονικίες των διαδόχων του, με συστηματική έρευνα.
Ισχυρίζεται ότι ο Νέαρχος, ένας από τους στρατηγούς του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που κατασκεύασε πάνω από 160 πλοία στο Κίτιο της Κύπρου για την εκστρατεία του μεγάλου Μακεδόνα, έφερε το σώμα του μεγάλου στρατηλάτη στην Κύπρο που το μετέφεραν σε «μια χρυσή άμαξα που την έσερναν 64 άλογα» και το έθαψε με μεγάλες τιμές στην Αραδίππου ή κοντά στην Αραδίππου.
Ο μυστικός και απρόβλεπτος τόπος ταφής (των Μεγάλων Φαραώ) ποιος μπορεί να είναι; Η ταπεινή μου γνώμη, λέει ότι η Αίγυπτος και η Μακεδονία, είναι και γνωστοί και προβλεπόμενοι. Η Αιγυπτιακή κυβέρνηση εξέδωσε 140 άδειες για ανασκαφές για το τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου χωρίς κανένα όμως αποτέλεσμα.
Και αν ήρθε στην Κύπρο ο Νέαρχος με το πλοίο του, θα προτιμούσε μία από τις 3 πόλεις που ήταν κάτω από τον Αντίγονο. Δηλαδή Λάπηθο, Μάριον και Κίτιον. Το πιο κοντινό λιμάνι από τα παράλια της Συρίας ήταν το Κίτιον. Η Σαλαμίνα και η Αμαθούντα, οι οποίες ήταν αριστερά και δεξιά του Κιτίου, ήταν υπό την κυριαρχία του Πτολεμαίου.
Από τους τρεις φίλους του Αλέξανδρου οι οποίοι φαίνεται ιστορικά ότι έλαβαν μέρος στη μεταφορά του σώματος, δηλαδή Νέαρχος, Περδίκκας, και Πτολεμαίος, μόνο ο Νέαρχος δεν είχε προσωπικό συμφέρον και φιλοδοξίες, διότι τις επαρχίες που του έδωσε ο Αλέξανδρος, τις χάρισε στον Αντίγονο τον μονόφθαλμο, πατέρα του Δημήτριου του Πολιορκητή. Ήταν ο παιδικός του φίλος και ο μόνος συνήλικος του, είχαν γεννηθεί το 356 π.Χ..Οι άλλοι δύο ήταν κατά 10 χρόνια μεγαλύτεροι.
Πρώτος: Ο Περδίκκας ήθελε να γίνει ηγεμόνας της Αυτοκρατορίας και να μεταφέρει το σώμα στη Μακεδονία η οποία ήταν υπό την κυριαρχία του. Γι’ αυτό εκστράτευσε εναντίον του Πτολεμαίου στην Αίγυπτο , μετά που υποτίθεται ότι έκλεψε βίαια το σώμα, όπου και σκοτώθηκε από δικούς του. Ο Αλέξανδρος, λίγο πριν πεθάνει, του έδωσε το δακτυλίδι του, και νόμισε ότι ήταν ο διάδοχος.
Δεύτερος: Ο Πτολεμαίος ήθελε το σώμα να ταφεί στην Αίγυπτο για λόγους που αναφέραμε. Κατά πλεονεξία και διάθεση να εγκατασταθεί σταθερά στην Αίγυπτο, σύμφωνα με τον Στράβωνα.
Τρίτος: Ο Νέαρχος, λοιπόν, ήταν ο μόνος που ήθελε να προστατέψει το σώμα χωρίς κανένα συμφέρον. Για να αποποιηθεί τα πάντα, χρήμα, δόξα και εξουσία, έταξε όπως φαίνεται σκοπό της ζωής του να μεταφέρει το σώμα σε μυστικό απρόβλεπτο μέρος και φρουρούμενο από τον ίδιο.
Πιθανόν μερικοί από σας να λένε: Μα αυτή η δουλειά μπορούσε να γίνει από ιστορικούς, κλασικούς φιλολόγους και αρχαιολόγους και όχι από έναν Κύπριο, μη ακαδημαϊκό! Μα αυτοί κάνουν τις έρευνές τους εδώ και 2.300 χρόνια. Ας θυμηθούμε τον Γερμανό ερασιτέχνη Ερρίκο Σλήμαν, που ήταν έμπορος αλλά δεν ανήκε στις πιο πάνω κατηγορίες. Ωστόσο. η περιέργεια και η αναζήτηση τον έφεραν να ανακαλύψει πρώτα την Τροία του Ομήρου και μετά τις Μυκήνες του Αγαμέμνονα.
Ελπίζουμε ότι ο Δήμος Αραδίππου και η Κυπριακή Πολιτεία θα δείξουν το αναμενόμενο ενδιαφέρον και θα προχωρήσουν στις έρευνες για την ανεύρεση του τάφου του μεγαλύτερου άντρα στην Παγκόσμια Ιστορία. Φαντασθείτε, τι ενδιαφέρον θα προκαλέσει στο παγκόσμιο μια τέτοια ανακάλυψη. Η Αραδίππου και η Κύπρος θα γίνει το κέντρο του παγκόσμιου θαυμασμού!
ΖΑΝΝΕΤΟΣ ΤΟΦΑΛΛΗΣ
Λονδίνο, 14 Σεπτεμβρίου 2026
