Της συντακτικής ομάδας του SkalaTimes
Η στοχοποίηση δημοσιογράφων σε εμπόλεμες ζώνες αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Το τελευταίο διάστημα, και ιδιαίτερα μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή από τον Οκτώβριο του 2023 και εντονότερα το 2026, αυξάνονται οι καταγγελίες ότι το Ισραήλ έχει σκοτώσει δημοσιογράφους στον Λίβανο.
Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία, τουλάχιστον 11 Λιβανέζοι δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα μέχρι σήμερα . Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει εργαζομένους σε μεγάλα περιφερειακά μέσα ενημέρωσης, με αρκετούς να ανήκουν στο τηλεοπτικό δίκτυο Al Mayadeen.
Σημειώνεται ότι το τηλεοπτικό δίκτυο Al Mayadeen έχει κατά καιρούς κατηγορηθεί ότι διατηρεί ιδεολογική εγγύτητα με τη Χεζμπολάχ, χωρίς ωστόσο κάτι τέτοιο να έχει ποτέ αποδειχθεί. Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι η ειδησεογραφική του γραμμή είναι φιλο-Άξονα Ιράν–Συρίας–Χεζμπολάχ. Ιδρύθηκε από τον πρώην δημοσιογράφο του Al Jazeera, Ghassan Ben Jiddo. Δεν υπάρχει καμία επίσημη οργανωτική σχέση ιδιοκτησίας ή ελέγχου. Ωστόσο, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι, συχνά επιχειρείται η σύνδεσή του με τη Χεζμπολάχ στο πλαίσιο ευρύτερων πολιτικών αφηγημάτων για τη Μέση Ανατολή, ώστε (σύμφωνα με πολλούς) να δικαιολογούνται στρατιωτικές επιχειρήσεις, εγκλήματα πολέμου και δολοφονίες δημοσιογράφων.
Ιδιαίτερη διεθνή κατακραυγή προκάλεσε το περιστατικό της 28ης Μαρτίου 2026, όταν ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στη νότια Λιβανική περιοχή της Τζεζίν σκότωσε τρεις δημοσιογράφους: τον Αλί Σουέιμπ (Ali Shoeib/Shoaib), την Φάτιμα Φτούνι (Fatima Ftouni) και τον Μοχάμεντ Φτούνι (Mohamad/Mohamed Ftouni) ενώ βρίσκονταν σε αποστολή κάλυψης . Η επίθεση χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως «στοχευμένη», καθώς το όχημά τους έφερε εμφανή σήμανση Τύπου. Και οι τρεις εργάζονταν στο τηλεοπτικό δίκτυο Al Mayadeen.
Ο Ali Shoeib (Αλί Σουέιμπ/Σουάιμπ) ήταν ανταποκριτής του Al Mayadeen στον νότιο Λίβανο. Η Fatima Ftouni (Φάτιμα Φτούνι) εργαζόταν επίσης για το Al Mayadeen. Ο Mohamad Ftouni (Μοχάμεντ Φτούνι) ήταν εικονολήπτης/τεχνικός συνεργάτης του ίδιου δικτύου.
Διεθνείς αντιδράσεις και καταδίκες
Οι δολοφονίες δημοσιογράφων έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από κράτη, διεθνείς οργανισμούς και ενώσεις Τύπου.
Ο Πρόεδρος του Λιβάνου καταδίκασε την επίθεση ως «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου», υπογραμμίζοντας ότι οι δημοσιογράφοι προστατεύονται ως άμαχοι.
Παράλληλα, το Ιράν καταδίκασε την ενέργεια ως «στοχευμένη δολοφονία», εντείνοντας τη διπλωματική ένταση στην περιοχή .
Σε επίπεδο διεθνών οργανισμών, ειδικοί του ΟΗΕ ζήτησαν ανεξάρτητη διεθνή έρευνα, τονίζοντας ότι η επίθεση κατά δημοσιογράφων μπορεί να συνιστά έγκλημα πολέμου. Αντίστοιχα, οργανώσεις όπως η Committee to Protect Journalists (CPJ) και η Human Rights Watch εξέφρασαν έντονη ανησυχία για «πιθανή συστηματική στοχοποίηση του Τύπου» .
Η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (IFJ) και η Εθνική Ένωση Δημοσιογράφων (NUJ) καταδίκασαν επίσης τις επιθέσεις, χαρακτηρίζοντάς τες «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου» και ζητώντας λογοδοσία .
Παράλληλα, χώρες όπως η Ινδονησία (με αφορμή και τον θάνατο κυανόκρανων) ζήτησαν σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας και διερεύνηση των ισραηλινών επιθέσεων, ενώ ευρύτερα κράτη και πολιτικοί φορείς καλούν σε αποκλιμάκωση και προστασία των αμάχων .
Η διάσταση της αμφισβήτησης
Από την πλευρά του, το Ισραήλ αρνείται ότι στοχοποιεί δημοσιογράφους, υποστηρίζοντας ότι ορισμένα από τα θύματα είχαν διασυνδέσεις με τη Χεζμπολάχ και λειτουργούσαν «υπό δημοσιογραφική κάλυψη». Ωστόσο, διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι ακόμη και σε τέτοιες περιπτώσεις, απαιτείται σαφής απόδειξη, ενώ η ιδιότητα του δημοσιογράφου παραμένει προστατευόμενη βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η αύξηση των νεκρών δημοσιογράφων στον Λίβανο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο, ανησυχητικό φαινόμενο. Το 2025 καταγράφηκε ως μία από τις πιο φονικές χρονιές για τα μέσα ενημέρωσης, με το Ισραήλ να συνδέεται με μεγάλο ποσοστό θανάτων δημοσιογράφων παγκοσμίως.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον δεν αφορά μόνο τον αριθμό των θυμάτων, αλλά τη διεθνή λογοδοσία. Καθώς οι φωνές για ανεξάρτητες έρευνες πληθαίνουν, η προστασία της ελευθερίας του Τύπου παραμένει κρίσιμο ζητούμενο σε μία περιοχή που συνεχίζει να φλέγεται.
Στην Κύπρο, η σιωπή
Την ίδια ώρα, στη νήσο Κύπρο, η Ένωση Συντακτών Κύπρου δεν έχει εκδώσει μέχρι στιγμής συγκεκριμένη ανακοίνωση για τη δολοφονία Λιβανέζων δημοσιογράφων από ισραηλινά πλήγματα, ενώ μεγάλα παγκύπρια ΜΜΕ δεν φαίνεται να έχουν ασχοληθεί ιδιαίτερα με το θέμα.
Ο Πρόεδρος της χώρας μας, Νίκος Χριστοδουλίδης, δεν έχει προβεί σε κάποια σχετική δήλωση.
Από την άλλη, ο Πρωθυπουργός της Ισπανίας, Pedro Sánchez, έχει τοποθετηθεί δημόσια. Συγκεκριμένα, καταδίκασε γενικότερα τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο, χωρίς ωστόσο να αναφερθεί αποκλειστικά στους δημοσιογράφους. Κατήγγειλε συνολικά τη δράση του Ισραήλ, δηλώνοντας ότι επιδιώκει «την ίδια καταστροφή όπως στη Γάζα», ενώ παράλληλα κάλεσε σε συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.
Αυτό που θα πρέπει να μας ανησυχεί όλους και ιδιαίτερα εμάς τους δημοσιογράφους είναι το γεγονός ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής μαζική, συντονισμένη καταδίκη από δυτικούς ηγέτες ειδικά για τη στοχοποίηση δημοσιογράφων. Η σιωπή ή η γενικόλογη στάση της Δύσης απέναντι στη δολοφονία δημοσιογράφων προκαλεί εύλογη ανησυχία. Πρώτιστο μέλημά μας θα έπρεπε να είναι η ανάδειξη του ζητήματος και η εξασφάλιση σαφών τοποθετήσεων από διεθνείς ηγέτες και πολιτικούς. Ιδιαίτερα οι δημοσιογράφοι των μεγάλων ΜΜΕ όφειλαν ήδη να έχουν αναλάβει αυτή την πρωτοβουλία.
