Της συντακτικής ομάδας του SkalaTimes
Η υπόθεση της Ελένης Χαϊλή στον Μαζωτό, η διαμαρτυρία για τη μονάδα αφαλάτωσης εγείρουν ερωτήματα για το δικαίωμα των πολιτών να αντιστέκονται σε αποφάσεις που αφορούν τον τόπο και το περιβάλλον τους.
Υπάρχουν στιγμές που μια σύλληψη, ή ακόμη και η προσαγωγή ενός ανθρώπου σε αστυνομικό σταθμό, ξεπερνά τα όρια ενός μεμονωμένου περιστατικού. Γίνεται σύμβολο ενός πολύ μεγαλύτερου ζητήματος: του δικαιώματος των πολιτών να διαμαρτύρονται, να αντιδρούν και να διεκδικούν λόγο για όσα συμβαίνουν στον τόπο τους.
Αυτό ακριβώς αναδεικνύεται μέσα από την υπόθεση της Ελένης Χαϊλή στον Μαζωτό.
Η εκπρόσωπος της Ομάδας Πρωτοβουλίας για τη Διάσωση της Ακτής του Μαζωτού βρέθηκε χθες στο επίκεντρο των εξελίξεων, όταν αρνήθηκε να μετακινήσει το όχημά της από το σημείο όπου πραγματοποιούνταν εργασίες για τη δημιουργία δρόμου πρόσβασης προς την προγραμματισμένη μονάδα αφαλάτωσης. Η Αστυνομία προχώρησε στη σύλληψή της και στη μεταφορά της στον αστυνομικό σταθμό. Αργότερα αφέθηκε ελεύθερη.
Το γεγονός προκάλεσε αντιδράσεις, ενώ το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών καταδίκασε την αστυνομική επέμβαση.
Μια ακτιβίστρια απέναντι σε έναν ολόκληρο κρατικό μηχανισμό
Η δημοσιογράφος και αρχισυντάκτρια του SkalaTimes, Γιώτα Δημητρίου, με χθεσινή της ανάρτηση τοποθετήθηκε με ιδιαίτερα έντονο τρόπο απέναντι στις εξελίξεις. «Η αστυνομία και η κυβέρνηση εκφόβισαν μια ακτιβίστρια. Τη συνέλαβαν», έγραψε, εκφράζοντας την ανησυχία της ότι η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αποθαρρύνει όχι μόνο την ίδια την Ελένη Χαϊλή, αλλά και άλλους πολίτες που θα ήθελαν να συμμετάσχουν στις κινητοποιήσεις.
Το ερώτημα που θέτει είναι ουσιαστικό: Τι συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος που αποφασίζει να υπερασπιστεί το περιβάλλον και την κοινότητά του βρίσκεται αντιμέτωπος με την αστυνομική παρέμβαση;
Ακόμη κι αν οι αρμόδιες Αρχές επικαλούνται την ανάγκη διασφάλισης της ομαλής εκτέλεσης των εργασιών, δεν μπορεί να παραγνωρίζεται ότι η παρουσία πολιτών που διαμαρτύρονται αποτελεί μέρος της δημοκρατικής διαδικασίας. Η διαχείριση τέτοιων κινητοποιήσεων απαιτεί αναλογικότητα, διαφάνεια και σεβασμό στα δικαιώματα όλων.
Ποιος τελικά θα υπερασπιστεί τον Μαζωτό;
Η Γιώτα Δημητρίου στρέφει την προσοχή της και προς το Κοινοτικό Συμβούλιο Μαζωτού, θέτοντας ερωτήματα για τη στάση του κοινοτάρχη.
Όπως επισημαίνει, υπάρχει μια αντίφαση ανάμεσα στις προηγούμενες τοποθετήσεις περί αποδοχής της μονάδας αφαλάτωσης με απαίτηση αντισταθμιστικών ωφελημάτων και στις μεταγενέστερες δηλώσεις περί αντίδρασης στις εργασίες, εάν δεν προηγηθεί διαβούλευση.
Το ερώτημα είναι απλό: Θα υπάρξει έμπρακτη αντίδραση ή θα περιοριστούμε σε δηλώσεις και δημόσιες υποσχέσεις;
Μα το κυριότερο ερώτημα είναι, όταν η αστυνομία χθες κατάφερε να σιγάσει ΟΡΙΣΤΙΚΑ τις φωνές των ακτιβιστών στον Μαζωτό, τι σημαίνει αυτό για την δημοκρατία στην Κύπρο και για τους υπόλοιπους ακτιβιστές της χώρας;
Σήμερα, τι γίνεται στον Μαζωτό;
Η εξέλιξη της Πέμπτης 19 Νοεμβρίου καθιστά τα ερωτήματα ακόμη πιο πιεστικά. Οι εργασίες στην περιοχή Πετούντας συνεχίζονται υπό αστυνομική παρουσία, παρά τις αντιδράσεις κατοίκων.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η Αστυνομία έχει παρουσιάσει τη μεταφορά της Χαϊλή στον σταθμό ως απομάκρυνσή της από το σημείο, ενώ η ίδια και δημοσιεύματα αναφέρθηκαν σε σύλληψη. Σε κάθε περίπτωση, η μεταφορά της σε αστυνομικό σταθμό και η απελευθέρωσή της αποτελούν μέρος των γεγονότων που έχουν καταγραφεί. Και εδώ βρίσκεται η ουσία της ανησυχίας: όταν οι πολίτες βλέπουν ότι οι εργασίες συνεχίζονται και ότι μια δυναμική διαμαρτυρία συνοδεύεται από αστυνομικές παρεμβάσεις, είναι εύλογο να αναρωτιούνται αν τελικά η δυνατότητα συλλογικής αντίδρασης περιορίζεται λες και δεν υπάρχει δημοκρατία στη χώρα.
Το περιβάλλον δεν είναι αντισταθμιστικό μέτρο
Η συζήτηση για τον Μαζωτό δεν πρέπει να περιοριστεί στο εάν η κοινότητα θα εξασφαλίσει αντισταθμιστικά ωφελήματα.
Το περιβάλλον δεν είναι ένα οικονομικό αντάλλαγμα. Η φυσική ομορφιά μιας περιοχής, το παράκτιο οικοσύστημα, η θαλάσσια ζωή και η πολιτιστική της κληρονομιά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λεπτομέρειες σε έναν σχεδιασμό έργων υποδομής.
Η ανάγκη για νερό στην Κύπρο είναι πραγματική και κανείς δεν μπορεί να την αγνοήσει. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε χωροθέτηση και κάθε τρόπος υλοποίησης ενός έργου πρέπει να μένει έξω από τον δημόσιο έλεγχο. Η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων, η αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και η ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας είναι αναγκαίες προϋποθέσεις για τη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν το μέλλον ενός τόπου.
Η σιωπή των πολιτών δεν μπορεί να αποτελεί ζητούμενο
Η χθεσινή ανάρτηση της δημοσιογράφου Γιώτας Δημητρίου καταλήγει με μια δημόσια έκκληση προς τα πολιτικά κόμματα να πάρουν θέση και να παρέμβουν για τον Μαζωτό.
«Κάμετε κάτι!!! Γι αυτό σας ψηφίζει ο κόσμος!!», γράφει.
Και το ερώτημα που προκύπτει δεν αφορά μόνο τον Μαζωτό. Αφορά κάθε κοινότητα, κάθε πολίτη και κάθε άνθρωπο που επιλέγει να σηκώσει το ανάστημά του όταν θεωρεί ότι απειλείται το περιβάλλον ή ο τόπος του.
Σε μια δημοκρατία, η διαφωνία δεν είναι εχθρός της πολιτείας. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της. Η Αστυνομία έχει καθήκον να εφαρμόζει τον νόμο, αλλά η παρουσία της δεν πρέπει να δημιουργεί την εντύπωση ότι η διαμαρτυρία είναι ανεπιθύμητη ή ότι οι πολίτες οφείλουν να σιωπούν μπροστά σε αποφάσεις που τους αφορούν. Διότι αυτά δεν συνάδουν με δημοκρατία αλλά με δικτατορία.
Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη οφείλει να δώσει απαντήσεις για τους χειρισμούς γύρω από το έργο, για τη διαβούλευση με τους κατοίκους και για τις περιβαλλοντικές ανησυχίες που έχουν τεθεί στο τραπέζι.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν μια ακτιβίστρια θα βρεθεί ξανά μπροστά από τις μπουλντόζες.
Είναι αν σε αυτή την Κύπρο οι πολίτες θα μπορούν ακόμη να στέκονται απέναντι σε αποφάσεις με τις οποίες διαφωνούν, χωρίς να αισθάνονται ότι κινδυνεύουν να τιμωρηθούν επειδή διεκδικούν το δικαίωμα να ακουστούν.
Ποιος θα σώσει τον Μαζωτό;
Και, τελικά, ποιος θα προστατεύσει το δικαίωμα των πολιτών να αγωνίζονται για τον τόπο τους;




