Της συντακτικής ομάδας του SkalaTimes
Η πρόσφατη ανακοίνωση* του ΕΛΑΜ δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη κομματική αντιπαράθεση στο πλαίσιο της πολιτικής ζωής της Κύπρου. Αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα ενός πολιτικού λόγου βαθιά συγκρουσιακού, διχαστικού και εμποτισμένου με στοιχεία μισαλλοδοξίας. Έναν λόγο που δεν επιδιώκει τον δημοκρατικό διάλογο, αλλά την πόλωση, που δεν χτίζει γέφυρες στην κοινωνία, αλλά υψώνει τείχη ανάμεσα στους πολίτες.
Η ανακοίνωση ξεκινά με τη φράση ότι το ΑΚΕΛ «κοιμάται και ξυπνά με την έγνοια του ΕΛΑΜ». Η επιλογή αυτού του ύφους δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για μια γνωστή τακτική λαϊκιστικών και ακροδεξιών πολιτικών σχηματισμών: η δημιουργία ενός μόνιμου «εχθρού», γύρω από τον οποίο οργανώνεται η πολιτική τους ύπαρξη. Ο αντίπαλος δεν παρουσιάζεται ως πολιτικός συνομιλητής με διαφορετική ιδεολογία, αλλά ως απειλή που πρέπει να ηττηθεί ή να απαξιωθεί πλήρως.
Η χρήση εκφράσεων όπως «κόμμα που κατέστρεψε τη χώρα» δεν αποτελεί πολιτική κριτική με τεκμηρίωση, αλλά μια απόλυτη και ισοπεδωτική κατηγορία. Ο δημόσιος λόγος, όταν βασίζεται σε γενικεύσεις και συνθηματολογία, παύει να υπηρετεί τη δημοκρατία. Αντιθέτως, καλλιεργεί οργή, φανατισμό και μια κουλτούρα πολιτικού μίσους. Σε μια κοινωνία ήδη τραυματισμένη από ιστορικούς διαχωρισμούς, τέτοιες ρητορικές λειτουργούν ως επιταχυντές κοινωνικής έντασης.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της ανακοίνωσης είναι η ξεκάθαρη προσπάθεια διαχωρισμού των πολιτών σε «πατριώτες» και «αντιπάλους του λαού». Όταν ένα κόμμα ισχυρίζεται ότι μόνο оно «εκπροσωπεί και υπερασπίζεται καλύτερα τα συμφέροντα του λαού», ουσιαστικά ακυρώνει τη δημοκρατική πολυφωνία. Σε μια υγιή δημοκρατία, κανένας πολιτικός χώρος δεν έχει το μονοπώλιο του πατριωτισμού, της κοινωνικής ευαισθησίας ή της αγάπης προς την πατρίδα.
Παράλληλα, η αναφορά σε «ξεκάθαρο δυτικό προσανατολισμό» και «αυστηρή μεταναστευτική πολιτική» εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό μοτίβο ακροδεξιάς ρητορικής, όπου το μεταναστευτικό χρησιμοποιείται ως εργαλείο φόβου. Η μετανάστευση παρουσιάζεται σχεδόν αποκλειστικά ως απειλή για την κοινωνία, χωρίς καμία αναφορά στις ανθρωπιστικές, διεθνείς ή κοινωνικές διαστάσεις του ζητήματος. Έτσι, δημιουργείται ένα κλίμα καχυποψίας απέναντι στους ξένους, στους διαφορετικούς, στους «άλλους».
Αυτή είναι και η ουσία της μισαλλοδοξίας: η πολιτική αξιοποίηση του φόβου απέναντι σε ομάδες ανθρώπων. Όχι απαραίτητα μέσα από ανοιχτό ρατσιστικό λόγο, αλλά μέσα από υπαινιγμούς, απλουστεύσεις και την καλλιέργεια της ιδέας ότι για τα προβλήματα μιας χώρας ευθύνονται πάντα κάποιοι «άλλοι». Η ιστορία της Ευρώπης έχει αποδείξει πολλές φορές πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει αυτή η πολιτική στρατηγική όταν κανονικοποιείται.
Επιπλέον, η φράση «ενισχυμένο ΕΛΑΜ σημαίνει πιο ισχυροί πολίτες» αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικού μεσσιανισμού. Το κόμμα παρουσιάζεται περίπου ως ο μοναδικός φορέας που μπορεί να σώσει την κοινωνία, ενώ όλοι οι υπόλοιποι εμφανίζονται ως ανίκανοι ή προδότες. Αυτή η λογική υπονομεύει την ίδια τη δημοκρατική κουλτούρα, η οποία βασίζεται στη συνύπαρξη διαφορετικών απόψεων, στον συμβιβασμό και στον θεσμικό σεβασμό.
Ο συγκρουσιακός λόγος δεν είναι απλώς ένα επικοινωνιακό ύφος. Έχει πραγματικές κοινωνικές συνέπειες. Όταν η πολιτική μετατρέπεται σε πεδίο συνεχούς εχθρότητας, η κοινωνία διχάζεται βαθύτερα. Οι πολίτες παύουν να βλέπουν ο ένας τον άλλο ως συμπολίτες με διαφορετικές απόψεις και αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τους διαφωνούντες ως εχθρούς. Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς διαβρώνεται και ενισχύεται η κουλτούρα της οργής και της απαξίωσης.
Η Κύπρος, μια χώρα που κουβαλά ακόμη τις πληγές της ιστορίας, δεν έχει ανάγκη από περισσότερη πόλωση. Δεν χρειάζεται πολιτικές φωνές που επενδύουν στον θυμό και στον φόβο για να αυξήσουν την επιρροή τους. Χρειάζεται σοβαρό πολιτικό διάλογο, επιχειρήματα, κοινωνική ενότητα και σεβασμό στη διαφορετικότητα.
Η δημοκρατία δεν κινδυνεύει μόνο από τις ακραίες πράξεις. Κινδυνεύει και από τις λέξεις. Από έναν λόγο που συστηματικά χωρίζει την κοινωνία σε «καθαρούς» και «επικίνδυνους», σε «πατριώτες» και «εχθρούς». Και όταν αυτή η ρητορική παρουσιάζεται ως «πατριωτισμός», τότε η ανάγκη για πολιτική εγρήγορση γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.
Ο δημόσιος λόγος οφείλει να ενώνει, όχι να δηλητηριάζει. Να ανοίγει δρόμους συνεννόησης, όχι να βαθαίνει τα ρήγματα μέσα στην κοινωνία.
Γιατί, αγαπητό ΕΛΑΜ, η δημοκρατία δεν μετριέται μόνο στις κάλπες, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο μιλάμε ο ένας για τον άλλο!
*Αυτούσια η ανακοίνωση του ΕΛΑΜ:
Το ΑΚΕΛ κοιμάται και ξυπνά με την έγνοια του ΕΛΑΜ. Γνωρίζει ότι είμαστε ο μοναδικός πολιτικός χώρος που ούτε στρώσαμε, ούτε πρόκειται να στρώσουμε ποτέ το χάλι της επανόδου στην εξουσία για το ΑΚΕΛ, όπως έπραξαν κάποιοι που θεωρητικά και μόνο ανήκουν στον χώρο της δεξιάς.
Τη δύναμη του το ΕΛΑΜ, τη λαμβάνει από δεκάδες χιλιάδες συμπολίτες μας, μέσω εκλογικών διαδικασιών. Ένας αριθμός που κάθε φορά αυξάνεται. Αυτό συμβαίνει απλά επειδή ο λαός βλέπει και αντιλαμβάνεται ποιοι εκπροσωπούν και υπερασπίζονται καλύτερα τα συμφέροντα του. Κάτι που προφανώς δεν ισχύει για ένα κόμμα που κατέστρεψε την χώρα.
Ενισχυμένο ΕΛΑΜ στη νέα Βουλή σημαίνει πιο ισχυροί πολίτες. Σημαίνει ξεκάθαρος δυτικός προσανατολισμός, αυστηρή μεταναστευτική πολιτική, λύσεις για τα μεγάλα ζητήματα όπως είναι το στεγαστικό και ενεργειακό κόστος, η υπογεννητικότητα και η στήριξη των ευάλωτων. Άγνωστες έννοιες για το Κουμμουνιστικό κόμμα της Κύπρου.
Το ΕΛΑΜ συνεχίζει τον αγώνα του πρώτα και πάνω από όλα για την Κύπρο και τους ανθρώπους της.
-Γραφείο Τύπου ΕΛΑΜ
