Η «Μεγάλη Παρασκευή» αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ποιήματα της συλλογής «Μέρες Επιταφίου» του Νίκου Γκάτσου, η οποία απέκτησε νέα ζωή μέσα από τη μελοποίηση του Δημήτρη Παπαδημητρίου.
Μέσα από έντονο λυρισμό και βαθύ υπαρξιακό στοχασμό, το ποίημα αποτυπώνει την κατανυκτική ατμόσφαιρα του Θείου Πάθους, αναδεικνύοντας τον ανθρώπινο πόνο, το βάρος της ενοχής, αλλά και τη σιωπηλή προσδοκία της Ανάστασης. Παράλληλα, οι στίχοι του διαπερνώνται από διακριτικές πολιτικές αποχρώσεις, που διευρύνουν το νόημα του έργου πέρα από το θρησκευτικό του πλαίσιο.
Στο περιβολάκι
μπρος στην εκκλησιά
έμοιαζες πουλάκι
σ’άγρια φυλλωσιά
δυόσμο κι αγιοκέρι
κράταγες στο χέρι
κι έλεγες: “Ραβί
σώσε μας και πάλι”!
Ητανε Μεγάλη
Παρασκευή
Νύχτες κι άλλες νύχτες
γύρισε η χρονιά
του πολέμου οι δείχτες
σήμαναν εννιά
κι είδαμε να βγαίνει
μ’όψη κολασμένη
μέσα απ’το κλουβί
το φριχτό τσακάλι
Ητανε Μεγάλη
Παρασκευή
Τα παιδιά φευγάτα
έρμα τα χωριά
πάλευαν τα νιάτα
για τη λευτεριά
κι όταν ήρθα λίγο
να σε δω πριν φύγω
έκλαιγες βουβή με
σκυφτό κεφάλι
Ητανε Μεγάλη
Παρασκευή
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
