Η Εισήγηση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λάρνακας (ΕΒΕΛ) για Ανάπτυξη Λιμανιού και Μαρίνας Λάρνακας

Η εισήγηση του ΕΒΕΛ αυτούσια όπως στάληκε στο SkalaTimes:

Η Εισήγηση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λάρνακας (ΕΒΕΛ) για Ανάπτυξη Λιμανιού και Μαρίνας Λάρνακας.

1. Εισαγωγή
   Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Λάρνακας (ΕΒΕΛ) υπάγεται στο Κυπριακό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (ΚΕΒΕ), το οποίο αποτελεί θεσμοθετημένο,
   μη κυβερνητικό και μη κερδοσκοπικό οργανισμό και λειτουργεί ως βασικός σύνδεσμος
   μεταξύ των επιχειρήσεων και του κράτους. Το ΕΒΕΛ συγκαταλέγεται ανάμεσα στους
   πιο ιστορικούς και δραστήριους οργανισμούς της περιοχής, με κύριο στόχο την
   ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας και την προώθηση της οικονομικής
   ανάπτυξης.
   Ο ρόλος και ο σκοπός του Επιμελητηρίου είναι η ενίσχυση ολόκληρου του φάσματος
   της επιχειρηματικότητας, η εκπροσώπηση των μελών του στις κρατικές αρχές, να
   προτείνουν πολιτικές για την οικονομική πρόοδο, και να διασφαλίζουν ένα υγιές και
   βιώσιμο επιχειρηματικό περιβάλλον στον τόπο το οποίο δραστηριοποιούνται. Το ΕΒΕΛ
   αριθμεί περίπου 400 εγγεγραμμένα μέλη, τα οποία δραστηριοποιούνται σε όλο το
   φάσμα της επιχειρηματικότητας και εντάσσονται στους πυλώνες του εμπορίου, της
   βιομηχανίας, των υπηρεσιών και του τουρισμού.
   Η παρούσα μελέτη, η οποία βασίζεται ως επί το πλείστον στη μελέτη του Υπουργείου
   Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων που παρουσιάστηκε στο Δ.Σ. του
   Επιμελητηρίου μας από τον Υπουργό κο Βαφεάδη και τους Υπηρεσιακούς του
   Υπουργείου κκ Στέλιο Ζερβό και Χρυστάλλα Σολωμού, εξετάζει τις προοπτικές
   ανάπτυξης της περιοχής του Λιμανιού και της Μαρίνας Λάρνακας, με σκοπό τη
   δημιουργία ενός σύγχρονου, πολυλειτουργικού και ευέλικτου θαλάσσιου και
   παραθαλάσσιου, επιχειρηματικού, εμπορικού και τουριστικού κόμβου.
   Η γεωγραφική θέση της πόλης της Λάρνακας, σε συνδυασμό με την άμεση εγγύτητα
   προς το Διεθνές Αεροδρόμιο Λάρνακας και το αστικό κέντρο της πόλης, δημιουργεί
   ιδιαίτερα ευνοϊκές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου παράκτιου
   συγκροτήματος. Το συγκρότημα αυτό δύναται να συνδυάζει λιμενικές δραστηριότητες,
   εμπορικές χρήσεις, τουριστικές υπηρεσίες και υποδομές εξυπηρέτησης, συμβάλλοντας
   ουσιαστικά στην οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη. Αυτή η αναπτυξιακή δυναμική,
   θα

(ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ)
βοηθήσει σε μέγιστο βαθμό την ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Η ανάπτυξη αυτή
αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, στην
ενίσχυση της τοπικής απασχόλησης, καθώς και στη δημιουργία πλούτου.
Η αξιοποίηση και αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών του λιμανιού και της
μαρίνας αποτελεί στρατηγικής σημασίας έργο για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Λάρνακας,
καθώς και για την ενίσχυση της θέσης της Κύπρου στον τομέα της ναυτιλίας και του
θαλάσσιου τουρισμού στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

2. Στόχοι της Πρότασης του ΕΒΕΛ
   Οι βασικοί στόχοι της προτεινόμενης ανάπτυξης συνοψίζονται ως εξής:
    Η ουσιαστική αναβάθμιση των υφιστάμενων λιμενικών υποδομών
    Η δημιουργία σύγχρονου επιβατικού και τουριστικού τερματικού σταθμού
    Η ανάπτυξη εμπορικών δραστηριοτήτων
    Η δημιουργία τουριστικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων στην Μαρίνα
   Λάρνακας
    Η ενίσχυση της τουριστικής ελκυστικότητας της Λάρνακας και της ευρύτερης
   περιοχής
    Η προσέλκυση εγχώριων και διεθνών επενδύσεων
    Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας
    Η λειτουργική και πολεοδομική διασύνδεση της περιοχής του λιμανιού και της
   μαρίνας με τον αστικό ιστό της πόλης
3. Περιγραφή της Περιοχής Μελέτης
   Η περιοχή του Λιμανιού Λάρνακας βρίσκεται σε στρατηγική τοποθεσία στην ανατολική
   ακτή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
   Η διαθέσιμη έκταση που δύναται να αξιοποιηθεί για αναπτυξιακούς σκοπούς εκτιμάται
   στα 60.000 τετραγωνικά μέτρα περίπου. Η περιοχή περιλαμβάνει υφιστάμενες
   λιμενικές εγκαταστάσεις, αποθηκευτικούς χώρους, χώρους στάθμευσης, καθώς και
   επιπρόσθετες εκτάσεις που δύνανται να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο μιας
   ολοκληρωμένης αναπτυξιακής προσέγγισης.
   Η εγγύτητα της περιοχής με το κέντρο της πόλης της Λάρνακας προσδίδει σημαντικά
   πλεονεκτήματα για την ανάπτυξη εμπορικών, τουριστικών και πολιτιστικών
   δραστηριοτήτων, ενισχύοντας παράλληλα τη λειτουργική ενσωμάτωση της περιοχής
   στο ευρύτερο αστικό περιβάλλον.
4. Εισήγηση του ΕΒΕΛ για το Λιμάνι Λάρνακας
   Λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα της σχετικής μελέτης του Υπερταμείου, το ΕΒΕΛ
   εκτιμά ότι η δεύτερη επιλογή ανάπτυξης αποτελεί την πλέον κατάλληλη προσέγγιση με
   βάση τα σημερινά, καθώς και του άμεσου μέλλοντος λειτουργικά δεδομένα του
   λιμανιού.

Το ΕΒΕΛ εκφράζει τη στήριξή του προς τη συγκεκριμένη επιλογή, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλιστεί η δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης των λιμενικών υποδομών σε περίπτωση σημαντικής αύξησης της λιμενικής δραστηριότητας.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται:
 η δυνατότητα επέκτασης του βόρειου κρηπιδώματος σε μελλοντικό στάδιο
 η αύξηση της ακτίνας της κυκλικής στροφής (turning circle) ώστε να καθίσταται δυνατή η ασφαλής είσοδος μεγαλύτερων πλοίων στο λιμάνι.
Παράλληλα, το ΕΒΕΛ εισηγείται την αξιοποίηση του δυτικού μόλου του λιμανιού μέσω
της δημιουργίας κρηπιδώματος, το οποίο θα επιτρέψει την εξυπηρέτηση επιπλέον
εμπορικών πλοίων και θα ενισχύσει τη συνολική επιχειρησιακή ικανότητα του λιμένα. Η
αξιοποίηση αυτή κρίνεται ως απαραίτητη λόγω του ότι, με τον τρόπο αυτό
διασφαλίζεται η απρόσκοπτη συνέχιση των λιμενικών δραστηριοτήτων κατά τη
διάρκεια των εργασιών αναβάθμισης στα δύο κρηπιδώματα (βόρειο και νότιο).
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τα δεδομένα της μελέτης, το βάθος του λιμένα θα πρέπει
να αυξηθεί ώστε να φτάσει τα 13 μέτρα. Σήμερα, σε ορισμένα σημεία το βάθος δεν
υπερβαίνει τα 11,8 μέτρα, ενώ σε άλλα σημεία περιορίζεται περίπου στα 11 μέτρα,
γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα εξυπηρέτησης μεγαλύτερων πλοίων.
Για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του λιμανιού, κρίνεται επίσης απαραίτητη
η ουσιαστική ενίσχυση των αποθηκευτικών υποδομών, με καινούριες και μοντέρνες
εγκαταστάσεις, ώστε να εξυπηρετούνται αποτελεσματικότερα οι ανάγκες του
εμπορικού τμήματος και των χρηστών του λιμένα.
Παράλληλα, στην περιοχή του νότιου μόλου, προτείνουμε τη δημιουργία νέου
επιβατικού τερματικού σταθμού. Ο σταθμός αυτός θα λειτουργεί ως κύρια πύλη
υποδοχής επισκεπτών, επιβατών κρουαζιέρας και πληρωμάτων διαφόρων σκαφών και
θα βρίσκεται σε άμεση λειτουργική σύνδεση με τη μαρίνα.
Ο νέος τερματικός σταθμός θα πρέπει να περιλαμβάνει:
 χώρους υποδοχής και εξυπηρέτησης επιβατών
 χώρους check-in και αναμονής
 καταστήματα λιανικού εμπορίου
 χώρους εστίασης και αναψυχής
 τουριστικές υπηρεσίες
 διοικητικούς χώρους
 βοηθητικούς χώρους λειτουργίας.

5. Εισήγηση του ΕΒΕΛ για τη Μαρίνα Λάρνακας
   Η υφιστάμενη μαρίνα φιλοξενεί σήμερα σκάφη αναψυχής και παρέχει βασικές
   υπηρεσίες ελλιμενισμού. Ωστόσο, διαπιστώνεται ότι οι υφιστάμενες υποδομές
   απαιτείται να αναβαθμιστούν σημαντικά, ώστε να εξυπηρετούν μεγαλύτερο αριθμό
   σκαφών και επισκεπτών, σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με ασφάλεια.

Παράλληλα, παρατηρείται περιορισμένη αξιοποίηση των παράκτιων εκτάσεων για
τουριστικές και εμπορικές χρήσεις, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες
περαιτέρω ανάπτυξης.
Με βάση τη μελέτη του Υπερταμείου, το ΕΒΕΛ προτείνει την υιοθέτηση της δεύτερης
επιλογής ανάπτυξης, με την προϋπόθεση να ληφθούν υπόψη μελλοντικές ανάγκες
επέκτασης, εάν προκύψουν. Δηλαδή συμφωνούμε με την επέκταση του βόρειου
κρηπιδώματος και στην αύξηση της χωρητικότητας ελλιμενισμού κατά περίπου 200
θέσεις. Παρακαλώ σημειώστε, ότι στο πλαίσιο διαβουλεύσεων με μέλη μας χρήστες
της μαρίνας, υπάρχει η εισήγηση όπως με την ανάπτυξη της Μαρίνας
πραγματοποιηθεί ανακατανομή της τοποθέτησης των σκαφών διότι αυτό δύναται να
οδηγήσει στην αύξηση θέσεων σκαφών.
Το ΕΒΕΛ εισηγείται όπως ο χώρος ανέλκυσης σκαφών (Dry Docking) δημιουργηθεί
στη βόρεια πλευρά της περιοχής, προς την πλευρά του λιμανιού (στην πλευρά που
βρίσκονταν οι πετρελαιοδεξαμενές), ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματικότερη
εξυπηρέτηση των σκαφών, να ανελκύονται και μεγαλύτερα σκάφη και να μην έχουμε
οπτική και ηχητική οχληρία στη περιοχή της Μαρίνας.
Εναλλακτικά, σε περίπτωση που η θέση ανέλκυσης παραμείνει όπως προβλέπεται στη
μελέτη του Υπερταμείου, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι εγκαταστάσεις θα μπορούν
να εξυπηρετούν σκάφη μήκους έως 65 μέτρων, με μηχανισμό ανέλκυσης ικανό να
ανυψώνει σκάφη βάρους έως 180 τόνων. Σε αυτή τη περίπτωση πρέπει να παρθούν
ουσιαστικά μέτρα σε ζητήματα όχλησης, που σίγουρα θα προκύψουν.

6. Χερσαίος Χώρος
   Εισηγούμαστε όπως η ανάπτυξη του χερσαίου χώρου να είναι προϊόν διεθνούς
   αρχιτεκτονικού διαγωνισμού και να συνάδει με το συνολικό σχέδιο ανάπτυξης, τόσο
   στη θαλάσσια όσο και στη χερσαία ζώνη. Κατά την άποψη μας, η δημιουργία ενός
   ολοκληρωμένου παραθαλάσσιου συγκροτήματος θα πρέπει να περιλαμβάνει (χωρίς να
   είμαστε απόλυτοι):
    συνεδριακό κέντρο
    ναυτικό όμιλο
    πολιτιστικούς και ψυχαγωγικούς χώρους
    καταστήματα λιανικού εμπορίου για την εξυπηρέτηση επισκεπτών και
   ιδιοκτητών σκαφών
    αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις μαρίνας
    χώρους εστίασης και αναψυχής
    δημόσιους χώρους περιπάτου και πρασίνου
    υπηρεσίες συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης σκαφών.
    υπαίθριο γυμναστήριο
    θεματικό πάρκο
   Η μαρίνα δύναται να εξελιχθεί σε σημαντικό κόμβο θαλάσσιου τουρισμού για την
   Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

7. Υποδομές Μετακίνησης και Στάθμευσης
   Για την ομαλή λειτουργία της περιοχής κρίνεται απαραίτητη η ανάπτυξη επαρκών
   υποδομών διακίνησης και στάθμευσης, καθώς και η βελτίωση των οδικών συνδέσεων.
   Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται:
    η δημιουργία πεζοδρόμων
    η ανάπτυξη ποδηλατοδρόμων
    η διασύνδεση της περιοχής με το δίκτυο δημόσιων συγκοινωνιών
    ο καθορισμός ειδικών χώρων στάθμευσης για λεωφορεία και ταξί στον χερσαίο
   χώρο, με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης των επιβατών.
8. Οικονομικά Οφέλη
   Η υλοποίηση της προτεινόμενης ανάπτυξης αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην
   οικονομική ανάπτυξη της περιοχής και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της
   Λάρνακας.
   Τα αναμενόμενα οικονομικά οφέλη περιλαμβάνουν:
    τη δημιουργία σημαντικού αριθμού νέων θέσεων εργασίας
    την ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας
    την αύξηση των εσόδων από λιμενικές υπηρεσίες
    την αύξηση των εσόδων από υπηρεσίες μαρίνας
    την περαιτέρω ανάπτυξη του τουριστικού τομέα
    Η ανάπτυξη της περιοχής αναμένεται να προσελκύσει αυξημένο αριθμό
   επισκεπτών, ενισχύοντας την επισκεψιμότητα της παραλιακής ζώνης και κατ’
   επέκταση τη δραστηριότητα των τοπικών επιχειρήσεων εστίασης, αναψυχής και
   εμπορίου
9. Περιβαλλοντική Βιωσιμότητα
   Η ανάπτυξη της περιοχής θα πρέπει να υλοποιηθεί σύμφωνα με τις αρχές της
   βιώσιμης ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής προστασίας.
   Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται:
    η κατασκευή ενεργειακά αποδοτικών κτιρίων
    η αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δημιουργία χώρων στάθμευσης
   με σκίαση με τη χρήση φωτοβολταικών συστημάτων.
    η εφαρμογή σύγχρονων συστημάτων διαχείρισης αποβλήτων
    η προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος
    η δημιουργία εκτεταμένων χώρων πρασίνου.

10. Κοινωνικές Συνέργειες
    Η υλοποίηση του έργου αναμένεται να έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις για την
    τοπική κοινωνία και την οικονομία της Λάρνακας.
    Ειδικότερα, αναμένεται να συμβάλει στην ενίσχυση της τοπικής οικονομικής
    δραστηριότητας, στη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης, καθώς και στη
    συνολική αναβάθμιση της εικόνας και της λειτουργικότητας της πόλης.
    Παράλληλα, η ανάπτυξη της περιοχής θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής
    των κατοίκων και στην ενίσχυση της τουριστικής ταυτότητας της Λάρνακας.
11. Συμπεράσματα
    Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Λάρνακας στηρίζει ομόφωνα τον
    διαχωρισμό λιμανιού–μαρίνας και την ανάπτυξη ενός σύγχρονου, εμπορικού,
    πολυλειτουργικού και ευέλικτου λιμένα. Ως ΕΒΕΛ, δεν διαφωνούμε με την
    παραχώρηση της ιδιοκτησίας του Λιμανιού και της Μαρίνας Λάρνακας στην Αρχή
    Λιμένων Κύπρου. Ωστόσο, θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική τη συνεργασία με ιδιώτες
    διαχειριστές τόσο στη Μαρίνα Λάρνακας όσο και στο Λιμάνι, διασφαλίζοντας
    μακροπρόθεσμα την αποτελεσματική λειτουργία, την προσέλκυση τεχνογνωσίας και
    την υλοποίηση στρατηγικών επενδύσεων.
    Βασικός στόχος θα πρέπει να είναι η σε βάθος, ορθολογιστική και αποτελεσματική
    λειτουργία των δύο αυτών σημαντικότατων υποδομών, καθώς και η υλοποίηση των
    αναγκαίων επενδύσεων που θα διασφαλίσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και την
    αναβάθμισή τους.
    Με βάση τη μελέτη του Υπερταμείου, το ΕΒΕΛ εισηγείται την υιοθέτηση της δεύτερης
    επιλογής τόσο για την ανάπτυξη του Λιμανιού όσο και της Μαρίνας Λάρνακας. Βασική
    προϋπόθεση αποτελεί η διασφάλιση της δυνατότητας μελλοντικής επέκτασης των
    υποδομών, σύμφωνα με την τρίτη επιλογή της μελέτης, σε περίπτωση αύξησης της
    λιμενικής δραστηριότητας, της επισκεψιμότητας στη μαρίνα και της τουριστικής
    ανάπτυξης.
    Ο σχεδιασμός της ανάπτυξης του χερσαίου χώρου μπορεί να προκύψει μέσα από
    διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό (master plan), ώστε να διασφαλιστεί υψηλής
    ποιότητας σχεδιασμός, η λειτουργικότητα και η βέλτιστη ένταξη της ανάπτυξης στο
    παραθαλάσσιο μέτωπο της Λάρνακας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα γίνει περαιτέρω
    διαβούλευση με την Αρχή Λιμένων Κύπρου ως προς το σημείο αυτό. Εισήγηση μας,
    είναι όπως γίνει διαχωρισμός των τεμαχίων του χερσαίου χώρου και να δοθεί σε
    ιδιώτες επενδυτές για ανάπτυξη τους.
    Η ανάπτυξη του Λιμανιού και της Μαρίνας Λάρνακας αποτελεί έργο στρατηγικής
    σημασίας για την οικονομική και τουριστική ανάπτυξη της πόλης, της ευρύτερης
    περιοχής, μα και της χώρας.

Η υλοποίηση της προτεινόμενης ανάπτυξης δύναται να μετατρέψει τη Λάρνακα σε
σημαντικό κόμβο επιχειρηματικότητας, ναυτιλίας, τουρισμού και αναψυχής στην
περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Σημείωση:
Το ΕΒΕΛ καταθέτει την παρούσα πρόταση η οποία πάρθηκε με βάση τα σημερινά δεδομένα τα οποία έχουμε μπροστά μας. Παράλληλα, οι πιο πάνω θέσεις προκύπτουν μέσα από το πλαίσιο της διαβούλευσης που πραγματοποιήσαμε με μέλη μας χρήστες του λιμανιού και της μαρίνας.
Ταυτοχρόνως, επισημαίνεται ότι η εν λόγω πρόταση δεν είναι δεσμευτική και βασίζεται κυρίως στη μελέτη του Υπερταμείου, η οποία, όπως διαφαίνεται, παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις ως προς τα διαθέσιμα στοιχεία.
Ως ΕΒΕΛ, θεωρούμε σκόπιμο να τονίσουμε ότι η διατήρηση όλων των χρήσεων εντός του λιμανιού αποτελεί πάγια και αμετάβλητη θέση μας, καθώς εκτιμούμε ότι η βιωσιμότητα του λιμανιού προϋποθέτει τη μη εξαίρεση οποιασδήποτε χρήσης.
Συνολικά, η μελέτη μπορεί να θεωρηθεί ως μια ρεαλιστική και ασφαλής βάση εκκίνησης. Δεν μπορεί όμως να θεωρηθεί ολοκληρωμένη στρατηγική πρόταση.
Μειώνει τον κίνδυνο αποτυχίας, αλλά δεν διασφαλίζει την επιτυχία.
Η ορθή προσέγγιση είναι να αξιοποιηθεί ως βάση, ζητώντας ταυτόχρονα συγκεκριμένες βελτιώσεις: πλήρη οικονομική τεκμηρίωση, σαφή στρατηγική τοποθέτηση στην αγορά και ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης που να συνδέει όλα τα επιμέρους στοιχεία του έργου.

Λάρνακα 20 Μαρτίου 2026