Γιατί η υπόθεση του Μαζωτού μάς αφορά όλους

της συντακτικής ομάδας του SkalaTimes

Ο Μαζωτό δεν είναι μια υπόθεση που αφορά μόνο τους κατοίκους μιας κοινότητας. Είναι μια υπόθεση που αγγίζει το περιβάλλον, την πολιτιστική μας κληρονομιά, το τουριστικό μέλλον της επαρχίας Λάρνακας και, πάνω απ’ όλα, το δικαίωμα των πολιτών να έχουν λόγο για όσα αποφασίζονται στον τόπο τους.

Η υπόθεση της κατασκευής μονάδας αφαλάτωσης στο Μαζωτό πρέπει να προβληματίσει κάθε πολίτη, ακόμη κι αν κατοικεί χιλιόμετρα μακριά από την περιοχή. Γιατί το ζήτημα δεν περιορίζεται στο πού θα ανεγερθεί μια συγκεκριμένη εγκατάσταση. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι είδους ανάπτυξη θέλουμε, ποιος αποφασίζει γι’ αυτήν και με ποιο κόστος για το περιβάλλον και την κοινωνία.

Το πρώτο ζήτημα που απαιτεί απαντήσεις είναι οι εναλλακτικές λύσεις. Υπήρχαν άλλες δυνατότητες χωροθέτησης και επιλογές που θα έπρεπε να εξεταστούν σοβαρά, πριν προχωρήσει οποιαδήποτε κατασκευή. Γιατί δεν αξιολογήθηκαν με διαφάνεια; Γιατί δεν παρουσιάστηκαν στους πολίτες, ώστε να συγκριθούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους; Μια τόσο σημαντική απόφαση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως τετελεσμένο, χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική διερεύνηση των διαθέσιμων επιλογών.

Εξίσου σημαντικές είναι οι περιβαλλοντικές συνέπειες. Οι επιπτώσεις δεν αφορούν μόνο τη θαλάσσια περιοχή του Μαζωτού. Αφορούν ένα ευρύτερο παράκτιο οικοσύστημα, την ποιότητα του φυσικού τοπίου και τη συνολική φυσιογνωμία της περιοχής. Κάθε παρέμβαση στη θάλασσα και στην ακτογραμμή χρειάζεται επιστημονική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν ενδέχεται να επηρεάσει τη θαλάσσια ζωή, την ποιότητα των υδάτων και τις παράκτιες δραστηριότητες.

Και εδώ προκύπτει μια μεγάλη αντίφαση: η επαρχία Λάρνακας θέλει να επενδύσει στον τουρισμό, να προσελκύσει επισκέπτες και να αναδείξει τις φυσικές ομορφιές της. Πώς θα το πετύχει, αν υποβαθμίζεται το ίδιο το περιβάλλον που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα συγκριτικά της πλεονεκτήματα; Ο τουρισμός δεν χρειάζεται μόνο ξενοδοχεία και υποδομές. Χρειάζεται καθαρές θάλασσες, όμορφες ακτές, αυθεντικά τοπία και περιοχές με περιβαλλοντική και πολιτιστική ταυτότητα. Η προστασία τους δεν είναι εμπόδιο στην ανάπτυξη. Είναι προϋπόθεσή της.

Δεν πρέπει, επίσης, να παραγνωρίζεται η αρχαιολογική σημασία της περιοχής. Ο Μαζωτός και η ευρύτερη παράκτια ζώνη διαθέτουν πολιτιστικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Οι παρεμβάσεις σε τέτοιες περιοχές οφείλουν να σχεδιάζονται με ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να μην τεθούν σε κίνδυνο αρχαιολογικά κατάλοιπα και στοιχεία της ιστορίας μας. Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι αναλώσιμο υλικό που μπορεί να θυσιάζεται για χάρη της ταχύτητας ενός έργου.

Και υπάρχει ακόμη ένας λόγος για τον οποίο η υπόθεση αυτή πρέπει να μας απασχολεί όλους: το προηγούμενο που δημιουργείται. Αν σήμερα επιτρέψουμε να προχωρούν έργα τέτοιας κλίμακας χωρίς την απαιτούμενη κοινωνική συναίνεση και χωρίς να έχουν απαντηθεί όλες οι εύλογες περιβαλλοντικές και χωροταξικές ανησυχίες, τι θα εμποδίσει αύριο να συμβεί το ίδιο στη δική μας κοινότητα;

Αν σήμερα μπορούν να προχωρούν με αυτόν τον τρόπο στον Μαζωτό, αύριο μπορεί να έρθουν σε οποιαδήποτε άλλη περιοχή με παρόμοια σχέδια και ακόμη μεγαλύτερες παρεμβάσεις.

Εκεί που σήμερα υπάρχει μια όμορφη ακτή, αύριο μπορεί να σχεδιάζεται μια βιομηχανική εγκατάσταση.

Εκεί που σήμερα υπάρχει ένα φυσικό τοπίο, αύριο μπορεί να βρεθεί μια κοινότητα αντιμέτωπη με τετελεσμένα.

Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι αν κάποιος κατοικεί στον Μαζωτό. Είναι αν θέλουμε να διατηρήσουμε το δικαίωμα να έχουμε λόγο για το μέλλον του τόπου μας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ευρωπαϊκή Σύμβαση του Άαρχους (Aarhus), την οποία έχει κυρώσει η Κυπριακή Δημοκρατία. Η Σύμβαση κατοχυρώνει τρεις βασικούς πυλώνες περιβαλλοντικής δημοκρατίας: πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφόρηση, συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων και πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία και η κυπριακή νομοθεσία για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων προβλέπουν διαδικασίες ενημέρωσης και συμμετοχής του κοινού.

Η συμμετοχή, όμως, δεν μπορεί να είναι μια τυπική διαδικασία ούτε μια ενημέρωση εκ των υστέρων, όταν οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί και οι εργασίες έχουν ξεκινήσει. Πρέπει να γίνεται εγκαίρως, όταν οι εναλλακτικές επιλογές παραμένουν ανοικτές και οι απόψεις των πολιτών μπορούν πραγματικά να επηρεάσουν την τελική απόφαση.

Στην περίπτωση του Μαζωτού, οι καταγγελίες των κατοίκων για ανεπαρκή διαβούλευση και απουσία ουσιαστικής συμμετοχής πρέπει να απαντηθούν με σαφήνεια από τις αρμόδιες αρχές. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Περιβαλλοντική Αρχή έκρινε τον Ιούνιο του 2026 ότι δεν απαιτείται πλήρης ΜΕΕΠ, βάσει της διαδικασίας προκαταρκτικής αξιολόγησης. Αυτό, ωστόσο, δεν καταργεί την ανάγκη διαφάνειας, τεκμηρίωσης και ουσιαστικής εξέτασης των περιβαλλοντικών κινδύνων.

Γι’ αυτό, η λύση δεν είναι να αντιπαραθέσουμε την ανάγκη για νερό με την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος. Η λειψυδρία είναι πραγματικό πρόβλημα και η αφαλάτωση μπορεί να αποτελεί μέρος της αντιμετώπισής της. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε χωροθέτηση είναι αυτομάτως σωστή ή ότι κάθε περιβαλλοντική και κοινωνική επιβάρυνση είναι αποδεκτή. Χρειάζονται διαφάνεια, σύγκριση εναλλακτικών λύσεων, επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμός στις τοπικές κοινωνίες.

Ο Μαζωτός δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια μεμονωμένη περίπτωση. Είναι μια δοκιμασία για το πώς αντιλαμβανόμαστε την ανάπτυξη, τη δημοκρατία και την προστασία του τόπου μας. Γιατί όταν καταστραφεί ένα φυσικό τοπίο, όταν αλλοιωθεί μια ακτή ή όταν χαθεί ένα κομμάτι της ιστορίας μας, δεν μπορούμε απλώς να το αντικαταστήσουμε με κάτι άλλο.

Και τότε θα είναι αργά να αναρωτηθούμε γιατί δεν αντιδράσαμε όταν έπρεπε.

Υ.Γ Εγείρει πολλά ερωτήματα η απουσία δημόσιας τοποθέτησης από τα κόμματα -κυρίως της αντιπολίτευσης.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn

Leave a Comment

On Key

Related Posts

Γιώργος Περδίκης: «Η αξιοπρέπεια ενός λαού δεν είναι στα χέρια των πολιτικών. Ποτέ δεν ήταν. Ήταν -και είναι- στα χέρια των νέων που αγωνίζονται»

ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΕΡΔΙΚΗ: ΠΡΩΗΝ ΑΛΛΑ ΠΑΡΟΝ 💚Σήμερα δεύτερη μέρα στο μπλόκο της Πετούντας στην παραλιακή ζώνη στον Μαζωτό. Χωρίς Μελέτη Εκτίμησης των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων,

error: Content is protected !!