Τους ηρωικώς πεσόντες της πόλης και επαρχίας Λάρνακας κατά την τουρκική ανταρσία του 1964 και τις μάχες της Τηλλυρίας, στις 7 και 8 Αυγούστου του ίδιου έτους, τίμησε η πόλη.
Ο τέως βουλευτής Λάρνακας του ΔΗΚΟ, Χρίστος Ορφανίδης, εκφώνησε τον επιμνημόσυνο λόγο την Κυριακή, 2 Αυγούστου 2026, στη Λάρνακα.
Στον λόγο του, ο κ. Ορφανίδης αναφέρθηκε στη θυσία των Κυπρίων που έπεσαν υπερασπιζόμενοι την Κυπριακή Δημοκρατία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης και άντλησης διδαγμάτων από τα γεγονότα του 1964, αλλά και από την τραγωδία του 1974.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους πεσόντες από την πόλη και επαρχία Λάρνακας, τονίζοντας ότι οι θυσίες τους δεν πρέπει να λησμονηθούν. Παράλληλα, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις εξελίξεις στο Κυπριακό και τη διαχρονική τουρκική πολιτική, υποστηρίζοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία και ο Ελληνισμός της Κύπρου οφείλουν να διατηρήσουν ζωντανή την ιστορική τους μνήμη και να παραμείνουν προσηλωμένοι στην υπεράσπιση της ελευθερίας και των δικαιωμάτων τους.
Ο κ. Ορφανίδης έστειλε, τέλος, μήνυμα αποφασιστικότητας και συνέχισης του αγώνα για μια ελεύθερη Κύπρο, καλώντας σε αντοχή, θάρρος, αποφασιστικότητα και πίστη.
Ακολουθεί ολόκληρος ο επιμνημόσυνος λόγος του τέως βουλευτή Λάρνακας του ΔΗΚΟ, Χρίστου Ορφανίδη:
Αποτίουμε με τον προσήκοντα σεβασμό, τον ελάχιστο φόρο τιμής στους υπέρ βωμών και εστιών ηρωικώς πεσόντες, κατά τη διάρκεια των μαχών της Τηλλυρίας το 1964.
Κάθε καλοκαίρι, οι μαύρες μνήμες της καταστροφής της Κύπρου, οι μάχες της Τηλλυρίας το 1964, το πραξικόπημα και η Τούρκικη εισβολή δέκα χρόνια αργότερα το 1974, μας στοιχειώνουν και υπενθυμίζουν το χρέος μας για να αντλούμε διδάγματα.
Έγραψε ο «δαφνοστέφανος» ποιητής μας Κώστας Μόντης το καλοκαίρι του 1964 «ξέρουμε καλά πια τι υπογράφουμε μ’ αυτούς τους νεκρούς, τι θα γράψει στο χώμα, τι θα γράψει κάτω από το χώμα, εναποθέτουμε τις σκαπάνες μας με το κάρβουνο των καψαλισμένων χεριών μας».
Η οδύνη τύλιξε το νησί μας με τη φρίκη των ανελέητων βομβαρδισμών από τις σφοδρές αεροπορικές επιδρομές των Τούρκων που έπληξαν το νεοσύστατο κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ταυτόχρονα εξέφρασε τις μέλλει γενέσθαι και δέκα χρόνια μετά, τουρκοφόρα χέρια βρέθηκαν να δώσουν την αφορμή για τη βάρβαρη τουρκική εισβολή στην πατρίδα μας και τις ολέθριες συνέπειές της.
Το καλοκαίρι του 1964 σκόρπισαν οι Τούρκοι όλεθρο, νεκρούς και αποτέλεσαν τον προπομπό της μεγάλης καταστροφής που καταπλάκωσε την καρδιά της Κύπρου.
Εμείς σήμερα έχουμε χρέος να θυμηθούμε για ακόμη μια φορά και να τιμήσουμε τους υπερασπιστές της νομιμότητας και τους ηρωικούς μαχητές της Κυπριακής ελευθερίας.
Κυρίες και κύριοι,
Το κλίμα ανάμεσα στις δύο κοινότητες επιδεινώθηκε μετά την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι Συνθήκες εγκαθίδρυσης και οι ετεροβαρείς πρόνοιες του συντάγματος, ενέτειναν κλίμα καχυποψίας και έλλειψήςεμπιστοσύνης.
Οι συμφωνίες της Ζυρίχης μεταξύ της Βρετανίας, της Τουρκίας και της Ελλάδας, παραχωρούσαν υπερπρονόμια στη μειοψηφία και η εκβιαστική συμφωνία του Λονδίνου, άφηναν κενά για την πλειοψηφία του λαού του νησιού.
Η Τουρκία δεν είναι χώρα που μπορείς να την εμπιστευτείς, δεν είναι ούτε η Ολλανδία, ούτε το Βέλγιο, ούτε η Αυστρία, η Τουρκία είναι η χώρα της έντασης, των τετελεσμένων των γεωστρατηγικών συμφερόντων της, όχι μόνο για την Κύπρο αλλά όπου της δίνεται η δυνατότητα.
«Τα ματωμένα Χριστούγεννα του 1963» αυτοί τα δημιούργησαν και δεν τους νοιάζει πόσους θα θυσιάσουν, φτάνει ο σκοπός τους να επιτευχθεί.
Βρέθηκαν ξαφνικά εξοπλισμένοι το 1963, πως τα κατάφεραν; το σχεδίασαν.
Στη Λάρνακα οι Τουρκοκύπριοι οργανώθηκαν γύρω από τη Μητρόπολη και στη σημερινή πλατεία Ζουχούρι μέχρι το Μακένζυ.
Εκεί χάθηκε ο πρώτος μας εθελοντής, ο Ανδρέας Στέλιουμάρτυρας της ελευθερίας της Κύπρου μας.
Στην περιοχή Κόκκινες – Μανσούρας οι μάχες εντάθηκαν και πολλά παλικάρια από την πόλη και επαρχία μας χάθηκαν
• Ανδρέας Στρουθίδης, αθάνατος
• Χριστάκης Πτωχόπουλος, αθάνατος
• Λάζαρος Γεωργίου, αθάνατος
• Παύλος Μιχαηλάς, αθάνατος
• Παντελής Κοντός, αθάνατος
• Μιχάλης Βραχίμης, αθάνατος
• Γιώργος Χριστοδούλου Κατσαρής, αθάνατος
• Νίκος Θεοφάνους, αθάνατος
Με το λύχνο του άστρου
στους ουρανούς εβγήκα
που να βρω την ψυχή μου
το τετράφυλλο δάκρυ.
Όλοι δαφνοστεφανωμένοι ήρωες, γεμάτοι όνειρα, μέλλον, άφησαν οικογένειες, παιδιά, μάρτυρες επιβίωσης, λησμονημένοι, υπερήφανοι όμως, αξιοπρεπείς, θυσία και αυτοί για την πατρίδα.
Τους μνημονεύουμε και τους κατατάσσουμε στο Πάνθεο των Αθανάτων.
Η Κύπρος δεν πουλιέται και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να το κάνει, άλλωστε ποιοι είμαστε εμείς για να διαγράφουμε ιστορία χιλιάδων χρόνων.
Η Τουρκία έχει στόχους μακροπρόθεσμους και ποτέ δεν θα αποδεχτεί λύση εάν δεν είναι διασφαλισμένη ότι θα ελέγχει στρατηγικά, πολιτικά και λειτουργικά ολόκληρη την Κύπρο.
Ερμηνεύουν κατά το δοκούν και στόχος τους δεν είναι ο διαμοιρασμός του φυσικού αερίου και η ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων αλλά ο πλήρης έλεγχος της Κύπρου και ο οικονομικός στραγγαλισμός των Ελληνοκυπρίων.
Η παρθενογένεση όπως την οραματίζονται, είναι αυτή που δίνει όλα τα δικαιώματα και την πετυχαίνουν με τα συνιστώντα κρατίδια.
Η Τουρκία περιφρονεί το Διεθνές Δίκαιο και δε λαμβάνει κανέναν υπόψη.
Το πρώτο βήμα για να εξοντώσεις ένα έθνος είναι να διαγράψεις την ιστορία του, τη μνήμη του, την κουλτούρα του, τα βιβλία του, αγαπητό μου ιερατείο, και να το θυμάστε αυτό, είσαστε αυτοκέφαλοι, να το θυμάστε, Χριστιανοί,Έλληνες.
Τιμούμε τους ήρωές μας, τιμούμε τις θυσίες τους. Έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία.
Εμείς τι κάνουμε; Σκύβουμε τα κεφάλια και τους θυμούμαστε μια μέρα σαν σήμερα.
Λεβέντες εροβόλαγαν για την ελευθερία.
Το μυαλό μας, η σκέψη μας, το ενδιαφέρον μας, η καρδιά μας στρέφονται αυτές τις μέρες στα κατεχόμενα μέρη της πατρίδας μας.
Ελληνίδες – Έλληνες,
Η Τουρκία δεν είναι αήττητη, και ασφαλώς υπάρχουν δυνατότητες ανακοπής της τουρκικής επέλασης.
Δράττομαι της ευκαιρίας από ετούτον εδώ τον Ιερό χώρο, πανιερώτατέ μου, να θυμίσω ότι ο Χριστιανισμός πολεμήθηκεαπό τη μεγαλύτερη επεκτατική τότε χώρα και νίκησε και είμαστε όλοι μαζί εδώ στο σπίτι της Χριστιανοσύνης.
Γι’ αυτό, επειδή το μέλλον μας διακυβεύεται, ο αγώνας μας πρέπει να είναι επίμονος και υπερπάντων και απαιτείταιαντοχή, θάρρος, αποφασιστικότητα και πίστη. Όσοι δεν μπορούν να το δηλώσουν.
Ορθώνουμε το ανάστημα μας αδούλωτοι, άκαμπτοι, αγονάτιστοι, απτόητοι, για να δικαιούμαστε να λέμε ότι είμαστε απόγονοι Ελλήνων.
Μόνο έτσι θα ξαναγίνουμε ελεύθεροι.
Ζήτω ο αδούλωτος Κυπριακός Ελληνισμός.
Ζήτω η Κυπριακή Δημοκρατία.
