Για το λιμάνι – μαρίνα Λάρνακας

Του Πάμπου Γαβριήλ
(Πρώην Δημοτικός Σύμβουλος Λάρνακας)

Από τον προηγούμενο αιώνα, δύο ήταν τα κύρια θέματα που απασχόλησαν και ταλαιπώρησαν την κοινωνία της Λάρνακας: η μετακίνηση των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και η αξιοποίηση του λιμανιού και της μαρίνας.

Το πρώτο, κουτσά στραβά, ας πούμε ότι τελείωσε. Παραμένει η αξιοποίηση του χώρου, που φαίνεται και αυτό να παίρνει τον ανάλογο κυπριακό χρόνο -που ειδικά για τη Λάρνακα γίνεται πάντα ακόμα πιο μεγάλος. Όμως για το λιμάνι–μαρίνα δεν φαίνεται καθόλου φως στη σήραγγα.

Μέχρι το 2005, το πλάνο προέβλεπε δύο ξεχωριστά έργα. Όμως τότε ο υπουργός κ. Χάρης Θράσου εισηγήθηκε και έπεισε να μην προχωρήσουν δύο ξεχωριστές αναπτύξεις (λιμάνι και μαρίνα), αλλά ένα ενιαίο έργο — ένα master project.

Δηλαδή, μπήκε για πρώτη φορά το concept: «ένα μεγάλο ολοκληρωμένο project με επενδυτή».

Το όραμα που τέθηκε τότε ήταν:

• σύγχρονη μαρίνα (τουρισμός / yachting)
• αναβαθμισμένο εμπορικό και επιβατικό λιμάνι
• ανάπτυξη γης (ξενοδοχεία, κατοικίες, εμπορικά)

Αυτό είναι το ίδιο μοντέλο που συνεχίζει μέχρι σήμερα να συζητείται.

Ξεκίνησαν διαδικασίες για προετοιμασία διαγωνισμού, προσέλκυση και επιλογή επενδυτή. Το έργο ουσιαστικά ξεκίνησε, αλλά δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρωθεί.

Είναι γεγονός ότι υπάρχουν αντιτιθέμενα και συγκρουόμενα οικονομικά συμφέροντα. Όπως φαίνεται, το λόμπι της Λεμεσού είναι πολύ ισχυρό, εξού και το πλαφόν που υπάρχει σε βάρος του λιμανιού Λάρνακας και υπέρ του λιμανιού Λεμεσού.

Κυριότερος λόγος όμως, κατά την άποψή μου, που το έργο ναυαγεί, είναι η μη ανάγκη της Κύπρου για άλλο λιμάνι.

Η Λεμεσός και το Βασιλικό είναι υπεραρκετά. Οπότε γιατί να γίνει και άλλο λιμάνι; Πολύ περισσότερο, σε περίπτωση λύσης, μπαίνουν στο παιχνίδι και τα λιμάνια Αμμοχώστου και Κερύνειας.

Πέραν των πιο πάνω, υπάρχει και η αντίδραση των κατοίκων πέριξ του λιμανιού για την οχληρία που δημιουργείται, δεδομένου ότι βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, σε κατοικημένη περιοχή. Προκαλείται ηχορύπανση, κυκλοφορία φορτηγών και τρέιλερ, καυσαέρια, σκόνη από χημικά λιπάσματα, γύψο, ζωοτροφές κλπ.

Πιστεύω ότι χρειάζονται τολμηρές αποφάσεις.

Ο Υπουργός Μεταφορών μας είπε ανερυθρίαστα να ξεχάσουμε την αξιοποίηση του χερσαίου χώρου αν θέλουμε λιμάνι, διότι το λιμάνι απαιτεί τον χώρο για αποθήκες, γραφεία και υποστατικά που θα το εξυπηρετούν. Μας είπε να ξεχάσουμε ξενοδοχεία, νοσοκομεία και χώρους αναψυχής, αν θα γίνει λιμάνι.

Δεν θα προσπαθήσω να αντικρούσω τα λεγόμενά του, ούτε να θεωρήσω εμπαιγμό και κοροϊδία τη διαχρονική αντιμετώπιση της υπόθεσης από τις εκάστοτε κυβερνήσεις.

Το 2005, ο Χάρης Θράσου, όταν μας έπεισε να μην προχωρήσουμε με ξεχωριστή ανάπτυξη της μαρίνας αλλά με το μεγαλεπήβολο έργο της ενιαίας ανάπτυξης, μας διαβεβαίωσε ρητά και κατηγορηματικά ότι δεν θα ξεκινούσε καμία άλλη μαρίνα στην Κύπρο πριν από την έναρξη του ενιαίου έργου του λιμανιού–μαρίνας Λάρνακας. Την περίοδο εκείνη, η μαρίνα Λάρνακας ήταν η μοναδική στην Κύπρο.

Σήμερα, ωστόσο, υπάρχουν άλλες τέσσερις μαρίνες στην Κύπρο — και το έργο της Λάρνακας παραμένει ακόμη ανεκκίνητο.

Πιστεύω ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τον στόχο της λειτουργίας λιμανιού στη Λάρνακα και να προχωρήσουμε στη δημιουργία μιας μεγάλης, υπερσύγχρονης μαρίνας, ικανής να δέχεται super yachts, με παράλληλη αξιοποίηση του χερσαίου χώρου.

Η ανάπτυξη θα μπορούσε να περιλαμβάνει ξενοδοχεία, χώρους αναψυχής, συνεδριακό κέντρο, εκθεσιακούς χώρους και ενδεχομένως ένα θέατρο που θα μπορούσε να αποτελέσει το βασικότερο πολιτιστικό κέντρο της Κύπρου.

Σε συνδυασμό με τις υφιστάμενες υποδομές – τις αποθήκες που λειτουργούν ως πινακοθήκη και εκθεσιακός χώρος, το REX που προορίζεται για κέντρο κινηματογράφου – και σε απόσταση περιπάτου από το Μουσείο Πιερίδη, το αναπαλαιωμένο κτίριο της Λέσχης Λάρνακας, το Μουσείο Λάρνακας, το αρχαίο λιμάνι, το αρχαίο Κίτιο, το ψηφιδωτό του Ηρακλή, τον Άγιο Λάζαρο, τη Δημοτική Αγορά κλπ., μπορεί να δημιουργηθεί ένα ενιαίο πολιτιστικό και τουριστικό οικοσύστημα.

Μια μεγάλη μαρίνα δεν αποκλείει τη φιλοξενία κρουαζιερόπλοιων, δεδομένου ότι θα αξιοποιηθούν οι πιο πάνω χώροι.
Μια σύγχρονη μαρίνα θα μπορεί να δέχεται super yachts με πολυάριθμα και υψηλά αμειβόμενα πληρώματα, που θα διαμένουν στην περιοχή. Με το αεροδρόμιο δίπλα, η Λάρνακα μπορεί να καταστεί ιδιαίτερα ελκυστικός προορισμός.

Συνήθως, η απλοϊκή λύση είναι και η καλύτερη. Είναι μπροστά μας, αλλά δεν την βλέπουμε.

Είναι, πιστεύω, και η πλέον διαχειρίσιμη, τόσο οικονομικά όσο και χρονικά.