
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών μιλά για τις έρευνες αξιοποίησης της τοξίνης του λαγοκέφαλου για την ανάπτυξη καλλυντικών προϊόντων ως πιθανή εναλλακτική στο μπότοξ, τα προβλήματα των Κυπρίων αλιέων, καθώς και τις προοπτικές της Κύπρου στη θαλάσσια έρευνα.
Οι αναρτήσεις της συζύγου του, Μαρίνας, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τις μαζικές δολοφονίες παιδιών στη Γάζα, αλλά και για άλλα ζητήματα της επικαιρότητας, με τις οποίες ασκεί κατά καιρούς κριτική στην κυβέρνηση και σε κοινοβουλευτικά κόμματα, προκαλούν συζητήσεις και αντιδράσεις. Ορισμένοι, μάλιστα, επιχειρούν να συνδέσουν αυτές τις δημόσιες τοποθετήσεις τόσο με τον ίδιο όσο και με την ιδιότητά του ως Ευρωπαίου Επιτρόπου. Ο Κώστας Καδής ξεκαθαρίζει ότι η σύζυγός του, Μαρίνα Μιχαηλίδου Καδή, διακεκριμένη συγγραφέας παιδικών βιβλίων και υπέρμαχος της προστασίας των ζώων και του περιβάλλοντος, είναι ανεξάρτητος άνθρωπος και έχει κάθε δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις της χωρίς να χρειάζεται την άδειά του. Παράλληλα, αποκαλύπτει ότι δεν δέχθηκε καμία παρέμβαση ή παράπονο από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για τις αναρτήσεις της συζύγου του.
Σε κοινή συνέντευξή του στον «Πολίτη» και τον «Φιλελεύθερο», ο Ευρωπαίος Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών, μιλά και για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο ευρωπαϊκός αλιευτικός τομέας και τα προβλήματα των Κυπρίων επαγγελματιών αλιέων. Αναφέρεται στην απώλεια αλιευτικών πεδίων, στο αυξημένο κόστος καυσίμων και στην εξάπλωση του λαγοκέφαλου, αποκαλύπτοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες για την αξιοποίηση της τοξίνης του ακόμη και στην παρασκευή καλλυντικών ως εναλλακτική λύση στο μπότοξ. Ο κ. Καδής μιλά, επίσης, για τις προοπτικές ανάδειξης της Κύπρου σε περιφερειακό κέντρο θαλάσσιας έρευνας, τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την προστασία των θαλασσών και τα σχέδιά του μετά την ολοκλήρωση της θητείας του.
Το τελευταίο διάστημα, αναρτήσεις της συζύγου σας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν προκαλέσει συζητήσεις και αντιδράσεις, κυρίως για τις τοποθετήσεις της σχετικά με τη Γάζα, αλλά και για άλλα ζητήματα που απασχολούν την κυπριακή κοινωνία. Κάποιοι, μάλιστα, συνδέουν τις δημόσιες τοποθετήσεις της με τη δική σας ιδιότητα ως Ευρωπαίου Επιτρόπου. Έγιναν παρεμβάσεις για το θέμα από το Προεδρικό; Και τι απαντάτε σε όσους συνδέουν τις απόψεις της συζύγου σας με τον θεσμικό σας ρόλο;
Η Μαρίνα είναι ένας ανεξάρτητος άνθρωπος και δεν θα της υπαγορεύσω εγώ τι μπορεί και τι δεν μπορεί να εκφράζει. Και πραγματικά απορώ με αναρτήσεις που συνδέουν τη Μαρίνα με τη δική μου ιδιότητα. Μήπως ζούμε σε καθεστώς όπου η γυναίκα πρέπει να παίρνει την άδεια του συζύγου της πριν εκφράσει άποψη; Θέλω, όμως, να σας μεταφέρω και κάτι πιο προσωπικό. Με τη Μαρίνα μας έφερε κοντά η αγάπη και η ενασχόλησή μας με το περιβάλλον, την περίοδο που γνωριστήκαμε. Εγώ περισσότερο τεχνοκράτης, η Μαρίνα με μια πιο ακτιβιστική φωνή. Πιστεύω ότι και τα δύο χρειάζονται στον κόσμο που ζούμε. Από τότε μέχρι και σήμερα, η Μαρίνα εκφράζει τις απόψεις της με διάφορους τρόπους, ιδιαίτερα μέσα από τα βιβλία της για παιδιά, που ακουμπούν ευαίσθητα περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα, και έχουν διακριθεί τόσο σε κυπριακό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Επί της ουσίας, δεν πιστεύω ότι υπάρχει άνθρωπος που δεν λυπάται όταν σκοτώνονται ή στοχοποιούνται παιδιά, όπου και αν βρίσκονται.
Καμία παρέμβαση δεν δέχθηκα για το θέμα αυτό από τον Πρόεδρο, με τον οποίο διατηρώ άριστες σχέσεις. Ο ίδιος, εξάλλου, είναι υπέρ της ελεύθερης έκφρασης και της πολυφωνίας στην κοινωνία μας.
Η πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία διατυπώνει σαφείς επικρίσεις για τη στάση της Άγκυρας σε ζητήματα που αφορούν την Κύπρο. Σύμφωνα με πληροφορίες μας, είχατε και εσείς συμβολή στη διαμόρφωση των σχετικών αναφορών. Ποιος ήταν ο δικός σας ρόλος;
Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι κατά την προετοιμασία της έκθεσης έγιναν συντονισμένες ενέργειες ώστε να αποτυπωθούν με σαφήνεια οι υποχρεώσεις της Τουρκίας. Η έκθεση εκφράζει τη συλλογική θέση της Επιτροπής.
Βλέπουν το φως της δημοσιότητας αναφορές για παρασκηνιακές διαβουλεύσεις σε σχέση με τον επόμενο Κύπριο Επίτροπο. Εσείς θα ενδιαφερόσασταν να συνεχίσετε από τη θέση αυτή στην επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή;
Αυτή την περίοδο επικεντρωνόμαστε με την ομάδα μου στο να φέρουμε σε πέρας την αποστολή μας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Και αυτό θα κάνω με όλες μου τις δυνάμεις μέχρι την τελευταία μέρα της θητείας μου, ώστε να υπηρετήσω με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους ευρωπαίους πολίτες αλλά και να τιμήσω την πατρίδα μου και αυτούς που μου εμπιστεύθηκαν τη θέση αυτή. Mετά την ολοκλήρωση της θητείας μου, η πρόθεση μου είναι να επιστρέψω στην Κύπρο.
Η αλιεία και η Κύπρος
Στις 20/10/2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το Vision 2040 για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια, με στόχο τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα του κλάδου και την προστασία των θαλάσσιων πόρων. Ποιες χειροπιαστές αλλαγές μπορούν να περιμένουν τα επόμενα χρόνια οι ευρωπαίοι αλιείς και ειδικότερα οι Κύπριοι;
Το Όραμα 2040 αφορά δύο κρίσιμους τομείς. Δύο τομείς που φέρνουν στο τραπέζι μας προσιτό και υγιεινό φαγητό, στηρίζουν τις παράκτιες και νησιωτικές οικονομίες και καθορίζουν την ταυτότητα εκατοντάδων τοπικών κοινωνιών στην ΕΕ. Με το Όραμα 2040 θέλουμε να δώσουμε στους τομείς αυτούς σταθερότητα και προοπτική. Μέσα από διάλογο με όλους τους ενδιαφερόμενους καταλήξαμε στα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια μέχρι το 2040. Για να φτάσουμε στο επίπεδο που θέλουμε το 2040, η δράση μας πρέπει να αρχίσει από σήμερα. Και το Όραμα 2040 περιλαμβάνει δράσεις, οι οποίες θα καταστήσουν τους τομείς πιο ανταγωνιστικούς, ανθεκτικούς, βιώσιμους και ελκυστικότερους για τη νέα γενιά. Από τις δράσεις που περιλαμβάνονται στο Όραμα 2040 ξεχωρίζουν αυτές που αφορούν τη στήριξη των αλιέων μικρής κλίμακας, τον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου ώστε να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας, τη διαχείριση των ανεπιθύμητων αλιευμάτων και την προστασία της ευρωπαϊκής αλυσίδας αλιευτικών προϊόντων από τον αθέμιτο διεθνή ανταγωνισμό. Ειδικά για την υδατοκαλλιέργεια, δρομολογείται η διαμόρφωση ενός νέου σαφέστερου, απλούστερου και συνεκτικού νομοθετικού πλαισίου.
Η Κύπρος βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή, την Ανατολική Μεσόγειο. Λαμβάνει επαρκώς υπόψη η ευρωπαϊκή αλιευτική πολιτική τις ιδιαιτερότητες των νησιωτικών κρατών ή εφαρμόζει οριζόντια μέτρα που δεν ανταποκρίνονται πάντα στις τοπικές ανάγκες;
Η Ευρώπη διαθέτει περισσότερα από 4.000 νησιά, τα οποία, μαζί με τις παράκτιες κοινότητες, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας, της οικονομίας και της θαλάσσιας κληρονομιάς της. Οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις, αλλά διαθέτουν και σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες. Για να ανταποκριθούμε στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές τους και να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητές τους, υιοθετήσαμε τον περασμένο Ιούνιο δύο στρατηγικές, μια για τις παράκτιες και μια για τις νησιωτικές περιοχές της ΕΕ. Μάλιστα οι στρατηγικές αυτές παρουσιάστηκαν στην Κύπρο, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας. Οι στρατηγικές περιλαμβάνουν μέτρα που καλύπτουν την οικονομική ανάπτυξη, τη συνδεσιμότητα, τη γαλάζια οικονομία, την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και την ποιότητα ζωής, με λύσεις προσαρμοσμένες στην τοπική πραγματικότητα. Αυτή η προσέγγιση αφορά και την Κύπρο.
Στην πρόσφατη επίσκεψή σας στο αλιευτικό καταφύγιο Ζυγίου ακούσατε από κοντά τους επαγγελματίες αλιείς. Ποιες είναι οι βασικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και ποια επόμενα βήματα συζητήσατε μαζί τους;
Ναι, ήταν μια πολύ χρήσιμη συζήτηση. Οι επισκέψεις μου στα κράτη-μέλη και η απευθείας επαφή με τους ψαράδες, μας βοηθούν να διαμορφώνουμε πολιτικές που ανταποκρίνονται στις πραγματικές τους ανάγκες. Στο Ζύγι αναδείχθηκε ιδιαίτερα η απώλεια αλιευτικών πεδίων, λόγω της συνύπαρξης με τις υποδομές του ενεργειακού κέντρου και των υδατοκαλλιεργειών. Πρέπει να σας πω ότι ανάλογες προκλήσεις αντιμετωπίζει ο τομέας σε αρκετά άλλα κράτη-μέλη. Ο σωστός θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αποτελεί την απάντηση στον αυξημένο ανταγωνισμό για τη χωροθέτηση διαφόρων ωφέλιμων δραστηριοτήτων στο θαλάσσιο περιβάλλον. Αυτή την περίοδο προωθούμε τη «Νομοθετική Πράξη για τον Ωκεανό», μέσα από την οποία βελτιώνεται ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες της παράκτιας αλιείας. Άλλες προκλήσεις που ανέδειξαν οι αλιείς στο Ζύγι ήταν το ψηλό κόστος των καυσίμων και τα προβλήματα που τους δημιουργούν εισβλητικά είδη στις θάλασσές μας, όπως ο λαγοκέφαλος και το λεοντόψαρο.
Για όλες τις προκλήσεις που μας παρουσίασαν οι ψαράδες, η ΕΕ δίνει στα κράτη-μέλη εργαλεία που μπορούν να στηρίξουν τον τομέα. Και είναι με ιδιαίτερη ικανοποίηση που διαπίστωσα ότι η κυπριακή Κυβέρνηση, αξιοποιεί τα εργαλεία αυτά. Ο υπουργός κ. Σενέκης έδειξε ιδιαίτερη ευαισθησία σε σχέση με τα προβλήματα των αλιέων.
Σε ποια εργαλεία στήριξης του τομέα αναφέρεστε;
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ) μπορεί να στηρίξει αλιείς για την απώλεια εισοδήματος λόγω απώλειας αλιευτικών πεδίων. Στηρίζει επίσης την ενεργειακή μετάβαση και διευκολύνει την πρόσβαση μικρών παράκτιων αλιευτικών επιχειρήσεων σε ενισχύσεις. Μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, ενεργοποιήσαμε τον μηχανισμό κρίσης του Ταμείου για οικονομική στήριξη του τομέα, τον οποίο αξιοποίησε και η Κύπρος. Εξετάζουμε την παράτασή του στο 2027, καθώς η ισχύουσα πρόβλεψη καλύπτει το 2026.
Μέσω του προγράμματος «Horizon Europe» στηρίζουμε την έρευνα για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην αλιεία, στα είδη και στα οικοσυστήματα, ενώ συνεργαζόμαστε με τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο για τα εισβλητικά είδη. Παράλληλα, το ΕΤΘΑΥ χρηματοδοτεί στοχευμένες δράσεις, όπως π.χ. η στήριξη επαγγελματιών αλιέων για την αλίευση λαγοκέφαλου στην Κύπρο.
Ο λαγοκέφαλος και το… μπότοξ
Αρκεί η επιδότηση της αλίευσης του λαγοκέφαλου ή χρειάζεται ευρύτερη στρατηγική για τα εισβλητικά είδη και την προστασία της βιοποικιλότητας της Μεσογείου;
Η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της εξάπλωσης εισβλητικών ειδών αποτελεί εξαιρετική προτεραιότητα για την ΕΕ και η δράση μας για το θέμα δεν περιορίζεται σε απλές επιδοτήσεις. Για ορισμένα είδη, όπως π.χ. το λεοντόψαρο, προωθούμε την εμπορική τους αξιοποίηση. Για άλλα είδη, όπως ο λαγοκέφαλος, που δεν προσφέρονται για τέτοια αξιοποίηση, ενθαρρύνουμε τα κράτη-μέλη να χρησιμοποιούν τους διαθέσιμους πόρους του ΕΤΘΑΥ. Για πιο μακροπρόθεσμες και ολιστικές λύσεις χρηματοδοτούμε ερευνητική δραστηριότητα, μέσα από την οποία ευελπιστούμε ότι το είδος αυτό θα μπορούσε να αποκτήσει και οικονομική αξία. Για παράδειγμα, ερευνητές εργάζονται προς την κατεύθυνση της αδρανοποίησης της τοξικής ουσίας που έχει το ψάρι αυτό, ώστε να μπορεί να καταστεί βρώσιμο. Άλλοι ερευνητές εργάζονται προς την κατεύθυνση της αξιοποίησης της τοξίνης του ψαριού για κοσμητικούς σκοπούς, ως εναλλακτικό των ουσιών που χρησιμοποιούνται για μπότοξ.
Η ΕΕ προωθεί την ενεργειακή μετάβαση του αλιευτικού στόλου. Πώς μπορεί να γίνει χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση για τους μικρούς επαγγελματίες αλιείς, που ήδη δυσκολεύονται να καλύψουν τα λειτουργικά τους έξοδα;
Οι διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας έχουν επανειλημμένα απειλήσει τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής αλιείας. Είναι για αυτό τον λόγο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα τον Οδικό Χάρτη για την ενεργειακή μετάβαση του τομέα. Ο Οδικός Χάρτης συνδυάζει άμεσα μέτρα ενεργειακής απόδοσης με έρευνα, καινοτομία και πιλοτικά έργα για ευρύτερη χρήση τεχνολογιών χαμηλών και μηδενικών εκπομπών. Η δημόσια χρηματοδότηση παραμένει ουσιαστική, ιδιαίτερα όταν η περιορισμένη δυνατότητα επενδύσεων δυσκολεύει τους μικρούς επαγγελματίες να προχωρήσουν στις αναγκαίες αλλαγές. Η στήριξη της καινοτομίας και των υποδομών αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας.
Oλόκληρη η συνέντευξη εδώ https://www.politis.com.cy/politis-news/politiki/1072521/den-tha-ipaghoreuo-sti-syzigho-moy-ti-tha-leei-pws-apanta-o-kwstas-kadis-ghia-tis-anartiseis-tis-sizyghoy-toy-marinas-poy-prokaloun-politikes-antidraseis

