To SkalaTimes αποχαιρετά την αγαπημένη του Dolly Parton που ήταν πολλά περισσότερα από Αμερικανίδα τραγουδίστρια της Country
Υπάρχουν καλλιτέχνες που κατακτούν τις σκηνές και υπάρχουν εκείνοι που, κάποια στιγμή, μοιάζουν να ξεφεύγουν από τα όρια της σκηνής. Η Dolly Parton ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Με τα ξανθά μαλλιά, τα αστραφτερά φορέματα, το χαρακτηριστικό χιούμορ και εκείνη τη φωνή που μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να γίνει ψίθυρος ή κραυγή, η Parton δεν έγινε απλώς σύμβολο της country μουσικής. Έγινε μια ολόκληρη αμερικανική ιστορία: φτώχεια, φιλοδοξία, οικογένεια, έρωτας, απώλεια, επιχειρηματικότητα και, πάνω απ’ όλα, δημιουργία.
Γεννημένη στις 19 Ιανουαρίου 1946, κοντά στο Sevierville του Τενεσί, η Dolly Rebecca Parton μεγάλωσε σε μια πολύτεκνη οικογένεια στους πρόποδες των Great Smoky Mountains. Ήταν το τέταρτο από τα δώδεκα παιδιά του Robert Lee και της Avie Lee Parton. Η οικογένεια είχε ελάχιστα χρήματα, αλλά είχε μουσική. Η ίδια θυμόταν πως το σπίτι της ήταν γεμάτο τραγούδια, ιστορίες και ανθρώπους που έβρισκαν τρόπο να χαμογελούν ακόμη και όταν η ζωή δεν τους χαμογελούσε.
Από παιδί έδειξε πως το ταλέντο της δεν ήταν απλώς φωνή. Ήταν κυρίως η ικανότητα να αφηγείται. Έγραψε το πρώτο της τραγούδι, το «Little Tiny Tassel Top», σε ηλικία περίπου πέντε ετών και, πριν ακόμη ενηλικιωθεί, είχε ήδη αρχίσει να εμφανίζεται επαγγελματικά. Στο Νάσβιλ έφτασε αμέσως μετά το σχολείο, αποφασισμένη να γίνει τραγουδίστρια και, ακόμη περισσότερο, τραγουδοποιός. Η Library of Congress σημειώνει ότι η ίδια θεωρούσε τον εαυτό της «πρώτα και πάνω απ’ όλα τραγουδοποιό»· μια αυτοπεποίθηση που δικαιολογείται από έναν κατάλογο περισσότερων από 3.000 τραγουδιών.
Και ύστερα ήρθαν τα τραγούδια που έγιναν μύθοι: «Jolene», «Coat of Many Colors», «9 to 5», «I Will Always Love You». Το τελευταίο, γραμμένο για τον επαγγελματικό και συναισθηματικό αποχωρισμό της από τον Porter Wagoner, γνώρισε δεύτερη, εκρηκτική ζωή όταν το τραγούδησε η Whitney Houston. Η Parton είχε γράψει ένα προσωπικό αντίο· ο κόσμος το μετέτρεψε σε παγκόσμιο ύμνο αγάπης.
Το «Coat of Many Colors», όμως, ίσως αποκαλύπτει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο τραγούδι τον πυρήνα της. Είναι η ανάμνηση ενός παιδιού που φόρεσε ένα παλτό ραμμένο από κομμάτια υφάσματος και δέχθηκε την κοροϊδία των άλλων, αλλά έμαθε να θεωρεί πλούτο αυτό που οι άλλοι έβλεπαν ως φτώχεια. Η ίδια έχει εξηγήσει ότι το τραγούδι μιλά για τη μητρική αγάπη, την αυτοεκτίμηση και τη δύναμη να ξεπερνάς την απόρριψη. Το 2011 εντάχθηκε στο National Recording Registry της Library of Congress.
Η Dolly, όμως, δεν έμεινε πίσω από ένα μικρόφωνο. Έγινε ηθοποιός, επιχειρηματίας και παραγωγός, ενώ δημιούργησε το Dollywood, μετατρέποντας την προσωπική της επιτυχία σε οικονομική και τουριστική δύναμη για την περιοχή όπου μεγάλωσε. Παράλληλα, απέκτησε μια ιδιαίτερη θέση στην αμερικανική ποπ κουλτούρα, καθώς μπορούσε να αυτοσαρκάζεται χωρίς ποτέ να απολογείται για την εικόνα της. Η λάμψη της ήταν μέρος της τέχνης της, όχι μεταμφίεση.
Στην προσωπική της ζωή, η Parton έζησε έναν από τους μακροβιότερους γάμους στον κόσμο της show business. Γνώρισε τον Carl Dean στα 18 της και παντρεύτηκαν το 1966. Ο Dean παρέμεινε σχεδόν πάντοτε μακριά από τα φώτα, ενώ η σχέση τους χαρακτηρίστηκε από την επιθυμία για ιδιωτικότητα. Δεν απέκτησαν παιδιά. Ο Dean πέθανε το 2025, σε ηλικία 82 ετών, και η απώλειά του αποτέλεσε βαθιά προσωπική δοκιμασία για την Parton.
Ίσως, όμως, η σπουδαιότερη σελίδα της κληρονομιάς της γράφεται πλέον όχι στα στούντιο αλλά στα παιδικά δωμάτια. Το 1995 ίδρυσε την Imagination Library, εμπνευσμένη από τον πατέρα της, ο οποίος δεν μπορούσε να διαβάσει ή να γράψει. Το πρόγραμμα στέλνει δωρεάν, ποιοτικά βιβλία σε παιδιά από τη γέννηση έως την ηλικία των πέντε ετών, ανεξάρτητα από το εισόδημα της οικογένειας. Μέχρι το 2025 είχε φτάσει να διανέμει περισσότερα από 3,4 εκατομμύρια βιβλία κάθε μήνα σε πολλές χώρες.
Η ίδια η Parton έχει συνοψίσει τη φιλοσοφία της με τέσσερις λέξεις: «Dream More, Learn More, Care More, Be More». Να ονειρεύεσαι περισσότερο, να μαθαίνεις περισσότερο, να νοιάζεσαι περισσότερο, να γίνεσαι περισσότερο. Δεν είναι απλώς ένα σύνθημα. Είναι σχεδόν η βιογραφία της.
Η Dolly Parton τιμήθηκε με το Living Legend Award της Library of Congress το 2004 και με το National Medal of Arts το 2006, ενώ το 2022 εντάχθηκε στο Rock & Roll Hall of Fame.
Κι έτσι, όταν κάποτε σβήσουν τα φώτα, δεν θα μείνει μόνο η φωνή της. Θα μείνουν τα τραγούδια, οι ιστορίες, τα βιβλία που έφτασαν σε παιδιά, οι άνθρωποι που βρήκαν θάρρος στους στίχους της και μια σπάνια ιδέα για το τι σημαίνει επιτυχία. Η Dolly Parton δεν προσπάθησε απλώς να ξεφύγει από τη φτώχεια της παιδικής της ηλικίας. Πήρε ό,τι έμαθε από εκείνη — την οικογένεια, την πίστη, τη μουσική, την ανάγκη για ελπίδα — και το μετέτρεψε σε έργο. Σαν ένα παλιό, πολύχρωμο ύφασμα, ένωσε τα κομμάτια της ζωής της και έφτιαξε κάτι που άντεξε πολύ περισσότερο από μια εποχή: μια παρακαταθήκη.
