Η Κατερίνα Μουτσάτσου έχει αποδείξει εδώ και χρόνια, μέσα από τη δημόσια παρουσία και τη δράση της, ποια είναι και ποιες είναι οι αρχές που υπηρετεί. Μια πολιτικοποιημένη γυναίκα, ενεργή ακτιβίστρια και ένας άνθρωπος που επιλέγει να αγωνίζεται για όσα θεωρεί δίκαια, ακόμη κι όταν αυτό δεν είναι η εύκολη ή δημοφιλής επιλογή. Έχει επιλέξει επανειλημμένα να μιλά ανοιχτά, ακόμη και όταν οι απόψεις της προκαλούν αντιδράσεις ή δεν βρίσκονται στο ρεύμα της εποχής — από την περίοδο της πανδημίας μέχρι τις δημόσιες παρεμβάσεις της για τις φωτιές στο Los Angeles. Όσοι παρακολουθούν διαχρονικά την πορεία της γνωρίζουν πως βασική της επιδίωξη παραμένει ένα καλύτερο και δικαιότερο αύριο για όλους.
Η αποχώρησή της από το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού προκάλεσε συζητήσεις, ιδιαίτερα όταν η επιστολή που είχε αποστείλει εμπιστευτικά προς την ομάδα για τους λόγους της αποχώρησής της διέρρευσε δημόσια. Η ίδια, ωστόσο, επέλεξε για ακόμη μία φορά να απαντήσει με τον τρόπο που γνωρίζει: με δημόσιο λόγο, επιχειρήματα και συγκεκριμένα στοιχεία. Μέσα από ανάρτηση της επιχειρεί να αποκαταστήσει τα πραγματικά δεδομένα γύρω από τη συμμετοχή και τη δουλειά που κατέθεσε στον Τομέα Πολιτισμού, αλλά και να απαντήσει σε δημόσιες αναφορές και δημοσιεύματα που, κατά την άποψή της, αδικούν την παρουσία και τις προθέσεις της – μεταξύ αυτών και το άρθρο της Ευγενίας Σαρηγιαννίδη.
Το SkalaTimes πιστεύει πως είναι σαφώς πιο έντιμο να αποχωρείς από έναν πολιτικό χώρο όταν διαπιστώνεις ότι δεν σε εκφράζει ή ότι οι πρακτικές του απέχουν από τις αρχές στις οποίες πιστεύεις, παρά να παραμένεις σε αυτόν απλώς για λόγους σκοπιμότητας, υποστέλλοντας τις πεποιθήσεις και τις αξίες σου. Η πολιτική συμμετοχή προϋποθέτει ελευθερία συνείδησης. Και η διαφωνία, όταν οδηγεί σε μια καθαρή και συνειδητή αποχώρηση, δεν αποτελεί απαραίτητα αδυναμία, μπορεί να αποτελεί στάση αρχής. Και ξέρετε, στις μέρες μας το να παραμένει κανείς πιστός στις αρχές του, είναι μια στάση ηρωισμού!
Η ανάρτηση της Κατερίνας Μουτσάτσου:
Μια οφειλόμενη ενημέρωση για τη συμμετοχή μου στην «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», και κυρίως για τη δουλειά μου στον Τομέα Πολιτισμού.
Δεν είχα πρόθεση να δημοσιοποιήσω ζητήματα που αφορούσαν την εσωτερική λειτουργία των «ομάδων εργασίας» της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία», και ειδικότερα του «Τομέα Πολιτισμού». Ωστόσο, από τη στιγμή που ένα εσωτερικό μήνυμα που απέστειλα αρχικά κατά την αποχώρησή μου από την ομάδα αποκλειστικά στο εσωτερικό, διέρρευσε… Και παράλληλα, διατυπώθηκαν, και συνεχίζονται να διατυπώνονται δημόσια, αναφορές που δημιουργούν την εντύπωση ότι η συμμετοχή μου στον πολιτικό φορέα περιορίστηκε απλώς σε μια «παρουσίαση του κινήματος» την 21η Μαΐου 2026 στη Θεσσαλονίκη, ή ότι «όσοι αποχώρησαν τα έκαναν όλα για θεσούλες», προσωπική προβολή, ή «δεν έκαναν τίποτε», ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο… Θεωρώ ότι οφείλω, με σεβασμό προς όλους, να αποκαταστήσω τα πραγματικά δεδομένα.
Κατά τη διάρκεια της συμμετοχής μου στον πολιτικό φορέα που διήρκεσε πάνω από δύο μήνες εργάστηκα συστηματικά πάνω σε δύο ολοκληρωμένες προγραμματικές προτάσεις:
Η πρώτη: Πρόγραμμα για τον Πολιτισμό και την Πολιτιστική Κληρονομιά, με επεξεργασμένες θέσεις και προτάσεις για την προστασία των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων, τον δημόσιο χαρακτήρα της πολιτιστικής κληρονομιάς, τον ρόλο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και του ΟΔΑΠ, τη διαχείριση και ανάδειξη της πολιτιστικής περιουσίας και τη σχέση Πολιτισμού, κοινωνίας και ανάπτυξης.
Η δεύτερη: Πρόγραμμα για τον Ελληνικό Κινηματογράφο και την οπτικοακουστική πολιτική, με συγκεκριμένες προτάσεις για τη χρηματοδότηση της ελληνικής παραγωγής, τη λειτουργία και τον προσανατολισμό ενός «Νέου ΕΚΚΟΜΕΔ», την επιλεκτική χρηματοδότηση, τα κίνητρα παραγωγής, τις διεθνείς συμπαραγωγές, τη διανομή και εξωστρέφεια, καθώς και ένα διαφορετικό μοντέλο ενίσχυσης της ελληνικής κινηματογραφικής δημιουργίας.
Δεν επρόκειτο για κάποιες γενικές σκέψεις ή για υλικό μιας παρουσίασης. Ήταν αποτέλεσμα πολλών ωρών έρευνας, μελέτης, επεξεργασίας στοιχείων, επαφών, συναντήσεων και συγγραφής συγκεκριμένων πολιτικών προτάσεων. Άλλωστε, με αυτά τα θέματα ασχολούμαι χρόνια και έχω δημόσιο λόγο σε όλες τις προσωπικές μου σελίδες και πλατφόρμες.
Ήδη από την 20η Ιουνίου 2026 είχα αρχίσει να καταθέτω στην επίσημη πλατφόρμα του «Τομέα Πολιτισμού» της «Ελπίδας» συγκεκριμένες προτάσεις. Δυστυχώς, ένα σημαντικό μέρος αυτών δεν έτυχε της προσοχής κανενός «στελέχους-στρατιώτη» της «Ελπίδας».
Στο πλαίσιο αυτής της δουλειάς εντάσσεται και μια ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία: Η επαφή και η συνάντηση με εκπροσώπους των εργαζομένων του Υπουργείου Πολιτισμού.
Μαζί με τον Θανάση Αυγερινό, επιδιώξαμε τη συγκεκριμένη συνάντηση ήδη από τον Ιούνιο, πολύ πριν το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Η προσπάθεια για να πραγματοποιηθεί το ραντεβού είχε επομένως ξεκινήσει εγκαίρως, όταν ακόμη ελάχιστοι ασχολούνταν συστηματικά με το συγκεκριμένο ζήτημα.
Η συνάντηση που τελικά πραγματοποιήθηκε με την Πρόεδρο του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων Υπουργείου Πολιτισμού Δέσποινα Κουτσούμπα, καθώς και τα μέλη του ΔΣ Λιώνη Δέδε και Δημήτρη Κουφοβασίλη, διήρκεσε πάνω από δύο ώρες και μας επέτρεψε να γνωρίσουμε όχι μόνο τις θέσεις και τις ανησυχίες των ανθρώπων που έχουν γνώση εκ των έσω της λειτουργίας του Υπουργείου Πολιτισμού, αλλά και τις προτάσεις τους σχετικά με τις αλλαγές που σχεδιάζονταν και τις συνέπειες που – όπως προειδοποιούσαν – θα μπορούσαν να επιφέρουν. Στη συνάντηση ήταν παρούσα και η Πρόεδρος της «Ελπίδας» Μαρία Καρυστιανού, η οποία συμμετείχε διαδικτυακά. Αυτή ακριβώς θεωρούσα ότι έπρεπε να είναι η διαδικασία για τη διαμόρφωση ενός σοβαρού πολιτικού προγράμματος: έρευνα, τεκμηρίωση, διάλογος με τους ανθρώπους του χώρου και στη συνέχεια συγκεκριμένες προτάσεις — όχι απλώς μια «παρουσίαση» προγράμματος.
Δεν τα αναφέρω όλα αυτά για να διεκδικήσω εύσημα. Τα αναφέρω επειδή υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στη διαφωνία με τις λειτουργίες ενός κόμματος – για το αν είναι όντως «από τα κάτω» και δημοκρατικές – και στις δημόσιες υπόνοιες ή απευθείας δηλώσεις ότι αυτή η δουλειά δεν υπήρξε ποτέ. Η πολιτική διαφωνία είναι θεμιτή. Η αποχώρηση, όπως και η κριτική αυτής, κατά την άποψή μου, είναι επίσης θεμιτή. Όμως κανείς δεν πρέπει να θεωρεί ότι επειδή ένας άνθρωπος επέλεξε τελικά να αποχωρήσει, διαγράφονται αναδρομικά ο χρόνος, η εργασία, οι πρωτοβουλίες, οι επαφές, και οι ιδέες του.
Το μήνυμα που έστειλα αποχωρώντας συγκεκριμένα από την ομάδα Πολιτισμού, ήταν ένα μήνυμα ευγνωμοσύνης προς κάποιους από τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάστηκα και τους οποίους εξακολουθώ να εκτιμώ. Δεν είχε πικρία ούτε διάθεση αντιπαράθεσης. Έγραφα, μεταξύ άλλων: «Ήταν τιμή μου να πορευτώ με ανθρώπους πανάξιους που διαθέτουν όραμα και αγωνίζονται για υψηλά ιδανικά, και ήμουν τυχερή που βρέθηκα να συμβάλλω με όσες δυνατότητες και γνώση είχα σε αυτή την προσπάθεια.» Αυτό εξακολουθώ να πιστεύω, γι’ αυτό θεωρώ άδικο να υποβαθμίζεται σήμερα δημόσια η συνεισφορά ανθρώπων επειδή επέλεξαν να αποχωρήσουν ή να παρουσιάζεται η παρουσία τους και η εργασία τους σαν να μην υπήρξαν ποτέ.
Για λόγους διαφάνειας, είμαι ανά πάσα στιγμή έτοιμη να δημοσιοποιήσω τα δύο προγράμματα που συνέταξα, ώστε οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται να μπορεί να τα διαβάσει και να κρίνει ο ίδιος το εύρος, το περιεχόμενο και τη σοβαρότητα της δουλειάς που κατατέθηκε. Άλλωστε δεν ανήκουν σε μένα ούτε στο κόμμα «Ελπίδα». Ανήκουν σε οποιονδήποτε θα ήθελε να κάνει βήματα προς την υλοποίησή τους.
Δεν επιθυμώ μια προσωπική αντιπαράθεση με κανέναν. Επιθυμώ όμως να προστατεύσω την αλήθεια για τη δουλειά που έγινε, και κυρίως να επιμείνω πεισματικά στον αγώνα για Δημοκρατία, Ελευθερία, και κοινωνική χειραφέτηση – και βεβαίως για Πολιτισμό… Σε μια χώρα από την οποία κατάφεραν να αρπάξουν ΚΑΙ αυτόν. Αυτές οι αξίες δεν ανήκουν σε κανένα πρόσωπο, σε καμία ομάδα, και σε κανέναν πολιτικό φορέα. Ανήκουν σε όλους μας, και γι’ αυτές θα συνεχίσω να εργάζομαι και να αγωνίζομαι.
Και μια υποσημείωση:
Διάβασα με πραγματική έκπληξη το άρθρο της κ. Ευγενίας Σαρηγιαννίδη «Ήλθον, Είδον, Απήλθον». Και λέω με έκπληξη, διότι έχω διαβάσει και εκτιμήσει αρκετές από τις παρεμβάσεις της, ιδίως τις αναλύσεις της για τη woke κουλτούρα, την πολιτισμική αποδόμηση, και τις πρόσφατες τοποθετήσεις της με αφορμή την «Οδύσσεια» του Νόλαν, και τρέφω ειλικρινή εκτίμηση προς το πρόσωπό της. Ακριβώς γι’ αυτό, περίμενα από εκείνη ίσως μεγαλύτερη ακρίβεια, και κυρίως, μεγαλύτερη διάθεση να διακρίνει τα πρόσωπα, τα κίνητρα, και τα πραγματικά γεγονότα.
Το συγκεκριμένο κείμενο δεν σατιρίζει απλώς ένα πολιτικό εγχείρημα ή την ηγεσία του. Χλευάζει συλλήβδην και εκείνους που συμμετείχαν σε αυτό και στη συνέχεια επέλεξαν να αποχωρήσουν. Οι αποχωρήσαντες εμφανίζονται περίπου ως αφελείς που δεν καταλάβαιναν πού έμπαιναν, ως «λαγωνικά» που ανακάλυψαν ξαφνικά τα αυτονόητα, ή ακόμη χειρότερα ως άνθρωποι που προσέτρεξαν όταν οι δημοσκοπήσεις ήταν ευνοϊκές και αποχώρησαν όταν το «στρίβειν δια της αποχωρήσεως» έγινε, κατά την αρθρογράφο, μόδα. Εδώ υπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα λογικής: Πως ακριβώς μπορεί κάποιος να γνωρίζει εκ των προτέρων τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει στην πράξη σε ένα νέο πολιτικό εγχείρημα; Πώς μπορεί να γνωρίζει αν οι διακηρύξεις περί συμμετοχικότητας, δημοκρατίας, διαφάνειας και λειτουργίας «από τα κάτω» θα εφαρμοστούν πραγματικά, πριν συμμετάσχει και πριν δει τη λειτουργία του εκ των έσω, και τι θα έπρεπε να κάνει όταν διαπιστώνει ότι αυτά που συνάντησε στην πράξη απέχουν από αυτά στα οποία πίστεψε; Να παραμείνει, μόνο και μόνο για να μη χαρακτηριστεί οπορτουνιστής επειδή αποχώρησε; Αυτό θα ήταν άραγε μεγαλύτερη πολιτική συνέπεια για την κυρία Σαρηγιαννίδη;
Η πολιτική συμμετοχή δεν είναι γάμος εφ’ όρου ζωής. Ούτε η αποχώρηση αποτελεί από μόνη της τεκμήριο ιδιοτέλειας. Μερικές φορές η αποχώρηση είναι ακριβώς η συνέπεια της συμμετοχής: Μπήκες, εργάστηκες, προσπάθησες, είδες πράγματα που δεν μπορούσες να γνωρίζεις απ’ έξω, διαφώνησες και τελικά αποφάσισες ότι δεν μπορείς να τα υπηρετήσεις.
Το παράδοξο είναι ότι μια αρθρογράφος που έχει ασκήσει τόσο οξεία κριτική στην κουλτούρα των εύκολων χαρακτηρισμών και της δημόσιας διαπόμπευσης καταφεύγει εδώ ακριβώς σε κάτι παρόμοιο: αντί να εξετάσει εάν όσα καταγγέλλουν οι αποχωρήσαντες είναι αληθή, ειρωνεύεται το γεγονός ότι τόλμησαν να αποχωρήσουν. Η ίδια η κ. Σαρηγιαννίδη έχει υπάρξει πολιτικά ενεργή και υποψήφια σε εκλογές στο παρελθόν, επομένως γνωρίζει καλύτερα από πολλούς ότι ένας άνθρωπος μπορεί κάποια στιγμή να πιστέψει σε ένα πολιτικό εγχείρημα, να συμμετάσχει σε αυτό και αργότερα να αναθεωρήσει χωρίς αυτό να τον καθιστά ούτε αφελή ούτε ιδιοτελή ούτε υποκριτή.
Η πολιτική ιστορία όλων μας κρίνεται από τις επιλογές μας, αλλά και από την ικανότητά μας να αλλάζουμε θέση όταν η πραγματικότητα διαψεύδει όσα πιστεύαμε. Θα είχε πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον λοιπόν αντί για «εξιτήρια», «αποχωρητήρια», «ντελίρια» και «Δελφινάρια» (την αναφορά στο τελευταίο, τη θεωρώ τουλάχιστον άκομψη, ιδιαίτερα επειδή το θέαμα που διαχρονικά προσέφερε το «Δελφινάριο» αποτελούσε έκφραση κορυφαίων ελλήνων καλλιτεχνών και είχε βαθύ «λαϊκό» χαρακτήρα) να εξεταστούν απλούστερα ερωτήματα:
Αυτά που καταγγέλλουν οι άνθρωποι που αποχώρησαν από την «Ελπίδα» είναι αληθή ή όχι; Υπήρξαν δημοκρατικές διαδικασίες; Υπήρξε διαφάνεια; Υπήρξαν σαφώς καθορισμένα και εκλεγμένα όργανα; Υπήρξε ουσιαστική δυνατότητα συμμετοχής και διαφωνίας; Αν η απάντηση είναι «ναι», ας αντικρουστούν οι αποχωρήσαντες με στοιχεία. Αν όμως η απάντηση είναι «όχι», τότε το γεγονός ότι μπήκαν, είδαν και αποχώρησαν δεν αποτελεί αντικείμενο χλευασμού. Αποτελεί ακριβώς αυτό που οφείλει να μπορεί να κάνει ένας ελεύθερος πολίτης: Ήλθαν. Είδαν. Προσπάθησαν. Εργάστηκαν. Διαφώνησαν. Και αποχώρησαν.
Το τελευταίο, τουλάχιστον, δεν είναι έλλειψη χαρακτήρα. Μπορεί να είναι απόδειξή του.
