Text follows in English
Ο Πρόεδρος της ΑΗΚ, απαντώντας σε ερωτήσεις Βουλευτών για το πού βρίσκεται το ζήτημα με τις μονάδες της Δεκέλειας, σημείωσε ότι η ΑΗΚ είχε κατακυρώσει προσφορά €140 εκ. με χρόνο παράδοσης 2,5 χρόνια από σήμερα.
Στο 2030 μετατίθεται πλέον ο χρονικός ορίζοντας για την άφιξη των τριών νέων μονάδων παραγωγής στη Δεκέλεια, είπε στο πλαίσιο συζήτησης του προϋπολογισμού της ΑΗΚ στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής τη Δευτέρα, ο Πρόεδρος της ΑΗΚ, Γιώργος Πέτρου, μετά από επιστολή που έλαβε η ΑΗΚ πριν από δύο εβδομάδες από τους κατασκευαστές Siemens που αυξάνει τον χρόνο παράδοσης κατά ακόμη 18 μήνες.
Ο Πρόεδρος της ΑΗΚ, απαντώντας σε ερωτήσεις Βουλευτών για το πού βρίσκεται το ζήτημα με τις μονάδες της Δεκέλειας, σημείωσε ότι η ΑΗΚ είχε κατακυρώσει προσφορά €140 εκ. με χρόνο παράδοσης 2,5 χρόνια από σήμερα. «Θα δίναμε κίνητρα για κάθε λιγότερο μήνα από τα 2,5 χρόνια που ήταν αρχικά, τώρα θέλουν 4», είπε, αποδίδοντας τη μεταβολή στη μεγάλη διεθνή ζήτηση και ειδικά στην απορρόφηση παραγωγικής δυναμικότητας από data centres στις ΗΠΑ.
Ο κ. Πέτρου ανέφερε επίσης ότι το ζήτημα τέθηκε ήδη σε πολιτικό επίπεδο και προγραμματίστηκε συνάντηση με τον Υπουργό, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη «ξαφνική». Πρόσθεσε ότι η νέα απαίτηση μεταβάλλει τη σχέση κόστους–χρόνου και, όπως είπε, «πλέον θα επανεξεταστεί συνολικά, ακόμη και με το ενδεχόμενο να μην προχωρήσει τελικά η αγορά των μονάδων». Όπως εξήγησε, το 2029 θα πρέπει να αποσυνδεθούν κάποιες από τις μονάδες μαζούτ, με αποτέλεσμα, αν δεν έχουν έρθει οι νέες μονάδες μέχρι τότε, να δημιουργηθεί κενό. Εξέφρασε, όμως την ελπίδα, ότι μέχρι τότε, θα έχει έρθει το φυσικό αέριο.
Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό της ΑΗΚ, ο κ. Πέτρου είπε ότι προβλέπει συνολικές δαπάνες €2,555 δισ. και συνολικά έσοδα €1,956 δισ., με προϋπολογιζόμενο ταμειακό έλλειμμα €349 εκατ.
Είπε, ακόμα, ότι οι κεφαλαιουχικές δαπάνες ανέρχονται σε €456,679 εκατ., αυξημένες σε σχέση με το 2025, στο πλαίσιο έργων και αναβαθμίσεων που συνδέονται και με την απορρόφηση περισσότερης «πράσινης» ενέργειας από το δίκτυο.
Στις δαπάνες περιλαμβάνεται πρόνοια €250 εκατ. για μη προβλέψιμες δαπάνες (καύσιμα, αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, λειτουργός αγοράς), οι οποίες –εάν προκύψουν– αναφέρεται ότι θα ανακτηθούν μέσω αναπροσαρμογής τιμών και/ή χρεώσεων προς τον Λειτουργό Αγοράς. Επίσης το ταμειακό έλλειμμα €349 εκατ. το οποίο προκύπτει, θα καλυφθεί από δανεισμό και ίδια κεφάλαια.
Στη συζήτηση, ο Προεδρεύων της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, Βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρύσης Παντελίδης, έθεσε το θέμα των μεγάλων αβεβαιοτήτων που «κουβαλά» ο προϋπολογισμός της ΑΗΚ, με αναφορά και στο κονδύλι των απρόβλεπτων δαπανών, ζητώντας συγκεκριμένες εξηγήσεις για επιμέρους γραμμές δαπανών και για το κατά πόσο μπορεί να υπάρξει ακριβέστερη πρόβλεψη σε κρίσιμους παράγοντες που επηρεάζουν το τελικό κόστος ηλεκτρισμού.
Από πλευράς ΔΗΣΥ, ο βουλευτής Ονούφριος Κουλλά εστίασε στο κόστος των ρύπων, ζητώντας να αποσαφηνιστεί η εκτιμώμενη ποσότητα εκπομπών για το 2026 και σε ποια τιμή, ενώ έθεσε και το ερώτημα για το πόσο θα μπορούσε να μειωθεί το κόστος, εάν η παραγωγή στηριζόταν 100% σε φυσικό αέριο. Ρώτησε, επίσης, ποια τιμή καυσίμων, ρύπων και ισοτιμίας λήφθηκε υπόψη για την κατάρτιση του προϋπολογισμού.
Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ Σάββια Ορφανίδου τοποθετήθηκε στο πεδίο της κοινωνικής διάστασης των τιμολογίων, ζητώντας εικόνα για το πού κατατάσσεται σήμερα η Κύπρος συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες ως προς την τιμή του ρεύματος, αλλά και τι πρόσθετα μέτρα λαμβάνονται για στήριξη των ευάλωτων ομάδων.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Αντρέας Καυκαλιάς έθεσε ως «κρίσιμα» ζητήματα το Βασιλικό, την ηλεκτρική διασύνδεση και την αποθήκευση, ζητώντας από την ΑΗΚ καθαρές τοποθετήσεις για το τι να αναμένει η χώρα στο επόμενο διάστημα. Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε και τον προβληματισμό για το κατά πόσο ο προϋπολογισμός βασίστηκε στην εκτίμηση ότι μέχρι το τέλος του 2026 θα υπάρξει φυσικό αέριο, και τι θα σημαίνει για τα οικονομικά δεδομένα και τον μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό εάν αυτό δεν επιβεβαιωθεί.
Ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ Μαρίνος Σιζόπουλος έθεσε θέμα για τη φορολογική επιβάρυνση πάνω σε χρεώσεις που αφορούν καύσιμα και ρύπους, ενώ ζήτησε εξηγήσεις για τη διαδικασία προμήθειας καυσίμων. Επανήλθε και στο θέμα της Δεκέλειας, εκφράζοντας έντονες επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο να παραληφθούν νέες ντιζελοκίνητες μηχανές σε ορίζοντα τετραετίας, την ώρα που ο σχεδιασμός της χώρας στοχεύει σε μετάβαση σε φυσικό αέριο. Παράλληλα, έθεσε ανησυχίες για θέματα χωροθέτησης πυλώνων ψηλής τάσης κοντά σε οικιστικές περιοχές και ζήτησε να ενημερωθεί αν υπάρχουν μελέτες και προγραμματισμός για μετρήσεις και μέτρα.
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ Αλέκος Τρυφωνίδης ανέδειξε την ανάγκη το αναπτυξιακό πρόγραμμα της ΑΗΚ να αποδώσει μετρήσιμα οφέλη στο τιμολόγιο και στη θέση της Αρχής έναντι του ανταγωνισμού, ζητώντας παράλληλα διαβεβαιώσεις για την επάρκεια ηλεκτροπαραγωγής τους θερινούς μήνες. Σε περεταίρω δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, ο κ. Τρυφωνίδης ανέφερε ότι «πρέπει να τερματιστεί η πρακτική επιβολής ΦΠΑ στους ρύπους και πρόστιμα στους λογαριασμούς ρεύματος» και σημείωσε επιπρόσθετα ότι, περίπου 62.000 δικαιούχοι επωφελούνται της ειδικής διατίμησης 08, αλλά μόνο περίπου 30.000 αξιοποιούν πλήρως το όφελος για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
Ο Γενικός Διευθυντής της ΑΗΚ, Άδωνης Γιασεμίδης, απαντώντας σε σειρά ζητημάτων, παρέθεσε στοιχεία για την εικόνα των τιμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημειώνοντας ότι η Κύπρος κατατάσσεται στη 10η θέση ως προς την ακριβότερη ηλεκτρική ενέργεια στην ΕΕ, ενώ με τους φόρους, η Κύπρος ανεβαίνει στην 8η ακριβότερη θέση στην ΕΕ. Αναφέρθηκε επίσης στη στήριξη ευάλωτων καταναλωτών, με αναφορά σε κατηγορίες ευαλωτότητας και σε στοχευμένες δράσεις, όπως προγράμματα αναβάθμισης κλιματιστικών για μείωση κατανάλωσης.
Σε σχέση με το μεγάλο κονδύλι απρόβλεπτων δαπανών, η ΑΗΚ εξήγησε ότι λειτουργεί ως «μαξιλάρι» απέναντι σε πιθανές μεταβολές τιμών καυσίμων, αυξήσεις ζήτησης ή αλλαγές στον τρόπο αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του Λειτουργού Αγοράς, υποστηρίζοντας ότι σε σενάρια όπου αυξάνεται η αγορά ενέργειας, αυξάνονται αντίστοιχα και τα έσοδα, χωρίς κατ’ ανάγκη ουσιαστική μεταβολή σε κερδοφορία ή ταμειακές ροές.
Ο Πρόεδρος της ΑΗΚ, απαντώντας στις ερωτήσεις Βουλευτών για την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας το φετινό καλοκαίρι, σημείωσε ότι ο άμεσος σχεδιασμός επάρκειας βασίζεται στον προγραμματισμό λειτουργίας των μονάδων και στη διαχείριση κινδύνων, με την επισήμανση ότι αστάθμητοι παράγοντες, όπως αιφνίδιες σοβαρές βλάβες σε παλαιό εξοπλισμό, μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα, ενώ η εξέλιξη με τις μονάδες της Δεκέλειας παραμένει πλέον ανοικτή και υπό επανεξέταση, λόγω της μετατόπισης προς το 2030.
Εξάλλου, όσον αφορά την εγκατάσταση υποδομών αποθήκευσης, ο κ. Πέτρου είπε ότι η προσφορά κατακυρώθηκε στη Cyta για €40 εκ. και η λειτουργία τους αναμένεται τον Αύγουστο του 2027, εξαιτίας της μεγάλης καθυστέρησης στον χρόνο παράδοσης.
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση, αναφορικά με τη συμβολή της ΑΗΚ στην έλευση φυσικού αερίου στο τερματικό Βασιλικού, ο κ. Πέτρου είπε ότι η ΑΗΚ, ως μέτοχος της ΕΤΥΦΑ, μπορεί να συμβάλει με τους μηχανικούς της στην επίσπευση των διαδικασιών. Το ενδεχόμενο θα εξεταστεί εντός των επόμενων ημερών, ανέφερε.
Όσον αφορά την ερώτηση του κ. Σιζόπουλου για τα μέτρα που λαμβάνονται για προστασία από τους πυλώνες ψηλής τάσης, λειτουργός της ΑΗΚ είπε ότι διαχρονικά η ΑΗΚ απέφευγε να περνούν οι πυλώνες από οικιστικές περιοχές. Ωστόσο, σταδιακά οι οικιστικές περιοχές μεγάλωσαν και έφτασαν κοντά στους πυλώνες. Όπως σημείωσε, σε περίπτωση αμφιβολίας, η ΑΗΚ απευθύνεται σε πανεπιστήμια για ανεξάρτητες μετρήσεις. Ανέφερε, εξάλλου, ότι όλοι οι σχεδιασμοί της ΑΗΚ είναι στο πλαίσιο ευρωπαϊκών νομοθεσιών και ορίων.
Πηγή: ΚΥΠΕ
EAC: Arrival of New Units at Dhekelia Postponed to 2030 – Budget Deficit of €349 million
The Chairman of the Electricity Authority of Cyprus (EAC), responding to MPs’ questions regarding the status of the Dhekelia units, noted that the EAC had awarded a €140 million contract with a delivery timeframe of 2.5 years from today.
The timeline for the arrival of the three new power generation units at Dhekelia has now been pushed back to 2030, EAC Chairman Giorgos Petrou said on Monday during the discussion of the Authority’s budget at the House Finance Committee. The delay follows a letter received by the EAC two weeks ago from the manufacturer Siemens, extending the delivery time by an additional 18 months.
Responding to MPs’ questions on the progress of the Dhekelia project, Mr. Petrou noted that the EAC had awarded a €140 million tender with an original delivery time of 2.5 years. “We would have provided incentives for every month less than the initial 2.5 years; now they are asking for four,” he said, attributing the change to strong international demand, particularly due to the absorption of production capacity by data centres in the United States.
Mr. Petrou also said the issue has already been raised at the political level and that a meeting with the Minister has been scheduled, describing the development as “sudden.” He added that the new requirement changes the cost–time balance and stated that “it will now be reassessed in its entirety, even considering the possibility that the purchase of the units may ultimately not proceed.” As he explained, some fuel-oil units must be decommissioned in 2029, meaning that if the new units have not arrived by then, a gap will be created. He expressed hope, however, that natural gas will have arrived by that time.
Presenting the EAC budget, Mr. Petrou said it provides for total expenditure of €2.555 billion and total revenue of €1.956 billion, with a projected cash deficit of €349 million.
He added that capital expenditure amounts to €456.679 million, increased compared to 2025, as part of projects and upgrades linked to the absorption of more “green” energy into the grid.
Expenditure also includes a provision of €250 million for unforeseen costs (fuel, electricity purchases, market operator costs), which — if incurred — will be recovered through tariff adjustments and/or charges to the Market Operator. The €349 million cash deficit will be covered through borrowing and equity funds.
During the discussion, the Chairman of the Parliamentary Finance Committee, DIKO MP Chryses Pantelides, raised the issue of the significant uncertainties “carried” by the EAC budget, including the contingency expenditure item, requesting specific explanations for individual spending lines and whether more accurate forecasting is possible for key factors affecting the final cost of electricity.
On behalf of DISY, MP Onoufrios Koulla focused on the cost of emissions, requesting clarification on the estimated emission levels for 2026 and at what price, while also asking how much costs could be reduced if production relied 100% on natural gas. He further asked which fuel prices, emission costs and exchange rates were taken into account when preparing the budget.
DISY MP Savvia Orphanidou addressed the social dimension of tariffs, requesting information on where Cyprus currently ranks compared to other European countries regarding electricity prices, as well as what additional measures are being taken to support vulnerable groups.
AKEL MP Andreas Kafkalias described Vasilikos, electrical interconnection and energy storage as “critical” issues, asking the EAC to clarify what the country should expect in the near future. In the same context, he questioned whether the budget was based on the assumption that natural gas would be available by the end of 2026 and what it would mean for financial data and medium-term planning if this does not materialise.
EDEK MP Marinos Sizopoulos raised the issue of taxation on charges related to fuels and emissions, while also requesting explanations regarding the fuel procurement process. He returned to the Dhekelia issue, expressing strong reservations about the possibility of receiving new diesel-powered engines within a four-year horizon, while the country’s planning aims at transitioning to natural gas. He also expressed concerns about the placement of high-voltage pylons near residential areas and requested information on whether studies and measurement programmes exist.
DIKO MP Alekos Tryfonides highlighted the need for the EAC development programme to deliver measurable benefits in tariffs and in the Authority’s competitive position, while also requesting assurances regarding electricity generation adequacy during the summer months. In further statements after the Committee meeting, Mr. Tryfonides said that “the practice of imposing VAT on emissions and penalties on electricity bills must end,” adding that approximately 62,000 beneficiaries are entitled to special tariff 08, but only about 30,000 fully utilise the benefit for vulnerable population groups.
EAC Director General Adonis Yasemides, responding to a series of issues, presented data on electricity pricing across Europe, noting that Cyprus ranks 10th most expensive in electricity prices within the EU, while including taxes places Cyprus as the 8th most expensive. He also referred to support measures for vulnerable consumers, mentioning vulnerability categories and targeted actions such as air-conditioning upgrade programmes to reduce consumption.
Regarding the large contingency expenditure item, the EAC explained that it acts as a “buffer” against possible fuel price fluctuations, demand increases or changes in electricity purchasing through the Market Operator, arguing that in scenarios where energy purchases increase, revenues increase accordingly, without necessarily affecting profitability or cash flows.
Responding to MPs’ questions about electricity adequacy for this summer, the EAC Chairman said that immediate adequacy planning is based on unit operation scheduling and risk management, noting that unforeseen factors, such as sudden serious failures in ageing equipment, may affect the outcome, while developments concerning the Dhekelia units remain open and under reassessment due to the shift to 2030.
Moreover, regarding the installation of energy storage infrastructure, Mr. Petrou said the contract was awarded to Cyta for €40 million, with operation expected in August 2027 due to significant delivery delays.
Responding to another question about the EAC’s contribution to the arrival of natural gas at the Vasilikos terminal, Mr. Petrou said that, as a shareholder of ETYFA, the EAC could assist by providing engineers to help speed up procedures. The possibility will be examined in the coming days, he added.
Regarding Mr. Sizopoulos’ question on protection measures from high-voltage pylons, an EAC official said that historically the Authority avoided routing pylons through residential areas. However, residential areas have gradually expanded closer to pylons. As noted, in cases of doubt, the EAC turns to universities for independent measurements. He also stated that all EAC planning complies with European legislation and limits.
Source: CNA (Cyprus News Agency)
