Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση και Λογοθεραπεία

Γράφει ο Χρίστος Πηλακούτας
Λογοθεραπευτής

Κρανιοεγκεφαλική κάκωση (ΚΕΚ) είναι ένα πλήγμα ή διαπεραστικός τραυματισμός στο κεφάλι από μια εξωτερική δύναμη, που ενδέχεται να οδηγήσει σε μόνιμη ή προσωρινή βλάβη των γνωστικών και ψυχοκοινωνικών λειτουργιών, που σχετίζονται με μειωμένη ή αλλαγμένη κατάσταση συνειδητότητας (Freire et al. 2011). Αυτό έχει ως επακόλουθο τα προβλήματα προσοχής, μνήμης, εκτελεστική λειτουργίας, οπτικο-χωρικές διαταραχές και προβλήματα στη γλώσσα (Faul, Xu, Wald & Coronado, 2010). Ο ορισμός της κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης ποικίλει ανάλογα με τις περιστάσεις, αφού και η σοβαρότητα της κάκωσης διαφέρει, ανάλογα με τη δύναμη του κτυπήματος, από ήπια έως σοβαρή (Freire et al. 2011). Η σοβαρότητα και η εμμονή των νευροψυχολογικών ελλειμμάτων που συμβαίνουν μετά από ΚΕΚ συσχετίζονται με τη σοβαρότητα του τραυματισμού και τα επακόλουθα αυτού (Johnstone, Stonnington 2006/2011).

Τα κύρια γνωστικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ασθενής με κρανιοεγκεφαλική κάκωση είναι τα προβλήματα προσοχής, μνήμης, εκτελεστικής λειτουργίας και οι οπτικο-χωρικές διαταραχές. Γίνεται αξιολόγηση των γνωστικών ικανοτήτων του ασθενή για να φανεί η σοβαρότητα της κατάστασης (Cornis-Pop et al. 2012; Johnstone, Stonnington 2006/2011). Ο τύπος και ο βαθμός της γνωστικής εξασθένισης μετά από ΚΕΚ μπορεί να ποικίλει ευρέως, ανάλογα με τη σοβαρότητα και την θέση της βλάβης (Freire et al. 2011). Η αποκατάσταση των γνωστικών προβλημάτων είναι ένα τυπικό συστατικό για την ιατρική περίθαλψη των ασθενών με ΚΕΚ (Rohling, Faust, Beverly & Demakis, 2009).

Η γνωστική δυσλειτουργία είναι το θεμέλιο των ελλειμμάτων επικοινωνίας που εμφανίζονται μετά από κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις (Murdoch, 2010).Τα  προβλήματα που παρουσιάζονται στη γλώσσα στις περιπτώσεις με κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις είναι στη σημασιολογία (σωστή χρήση των εννοιών των λέξεων), στη σύνταξη (σχηματισμός προτάσεων), στη πραγματολογία (ικανότητα χρήσης της γλώσσας για κάποιο σκοπό), στο γραπτό και προφορικό λόγο, η κατανόηση της ανάγνωσης και του προφορικού λόγου (Johnstone, Stonnington 2006/2011).

Όταν ο ασθενής θα επισκεφθεί το λογοπαθολόγο θα πρέπει να αξιολογηθούν οι επικοινωνιακές και γνωστικές λειτουργίες του ασθενή.  Στη συνέχεια θα πρέπει να εξεταστούν οι εκτελεστικές λειτουργίες οι οποίες έχουν επηρεαστεί και θα πρέπει να βελτιωθεί η προσοχή αλλά και η μνήμη του ασθενή.  Η παρακολούθηση της πορείας του ασθενή από μία διεπιστημονική ομάδα θα ήταν η καταλληλότερη επιλογή για να επιφέρει αποτελέσματα βελτίωσης της κατάστασης του ασθενή (Dombovy, 2012).

Το πρόγραμμα αποκατάστασης των ασθενών με κρανιοεγκεφαλική κάκωση θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένο ανάλογα με τις ανάγκες που χρειάζεται ο ασθενής. Η ειδική προσέγγιση θεραπείας που χρειάζονται, η περιβαλλοντική δομή και τα φάρμακα παίζουν σημαντικό ρόλο στην αποκατάσταση του ατόμου (Dombovy, 2012).