Text follows in English
Πρόεδρος Δημοκρατίας: Προχωρούμε με τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση με στόχο να ενισχυθούν ουσιαστικά οι συντάξεις, ιδιαίτερα οι συντάξεις των χαμηλοσυνταξιούχων
Στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση και την ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδη, τελώντας χθες το απόγευμα τα εγκαίνια του νέου Δημοτικού Μελάθρου Ευγηρίας «Ευανθία Πιερίδου», στη Λάρνακα.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο του χαιρετισμού του Προέδρου της Δημοκρατίας.
«Είναι η πρώτη μου επίσκεψη στη Λάρνακα μετά την ανάληψη της πολιτιστικής πρωτεύουσας του 2030 και θα ήθελα με την ευκαιρία να σας συγχαρώ. Αλλά είναι η πολλοστή φορά που βρίσκομαι στη Λάρνακα για να τελέσουμε εγκαίνια για συγχρηματοδοτούμενα έργα. Πρέπει να είστε ιδιαίτερα ευχαριστημένοι με τις ομάδες που ασχολούνται με τα προγράμματα αυτά της ΕΕ. Η Λάρνακα ενδεχομένως να είναι η πόλη που έχει πάρει τα περισσότερα λεφτά από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Φυσικά αυτό σημαίνει ότι γίνεται πολύ καλή δουλειά και από εσάς γιατί τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα πρέπει να είναι ώριμα για να μπορούν να συγχρηματοδοτηθούν από την ΕΕ. Και ενόψει και του γεγονότος ότι έχουμε την πολιτιστική πρωτεύουσα του 2030, σίγουρα είναι κάτι που θα ληφθεί υπόψη μέσα στο πλαίσιο της ετοιμασίας των προτάσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας με το νέο ταμείο συνοχής που, όπως γνωρίζετε, οι δύσκολες διαπραγματεύσεις – δεν θα έχουμε κατάληξη κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας – θα γίνουν κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας αυτό το εξάμηνο και είναι βασική θέση της Κυβέρνησης η ανάγκη να διασφαλιστεί το ταμείιο συνοχής, και αυτά τα προγράμματα, είναι πολύ σημαντικά ειδικότερα για τους Ευρωπαίους πολίτες.
Σήμερα είναι μια ημέρα ιδιαίτερης χαράς και βαθιάς σημασίας για την κοινωνία μας. Εγκαινιάζουμε το νέο Δημοτικό Μέλαθρο Ευγηρίας «Ευανθία Πιερίδου». Ένα σπίτι ψυχής, έναν χώρο όπου οι ηλικιωμένοι μας θα ζουν με αξιοπρέπεια, ασφάλεια, φροντίδα και θαλπωρή, όπως ακριβώς τους αξίζει και έχουμε υποχρέωση, η Πολιτεία, οι Δημοτικές Αρχές και η κοινωνία γενικότερα, να διασφαλίσουμε.
Ο χώρος που εγκαινιάζουμε σήμερα έχει μακρά ιστορία. Στο παρελθόν λειτουργούσε ως «Δημοτικό Μέλαθρον Ευγηρίας – Στέγη Ηλικιωμένων και Αναπήρων» και είχε εξαιρεθεί από την εφαρμογή των νόμων περί Στεγών για Ηλικιωμένους και Αναπήρους με βάση υπουργική απόφαση το 1989. Το 2024, ο Δήμος Λάρνακας, αξιοποιώντας ευρωπαϊκά κονδύλια, προχώρησε στην κατεδάφιση του παλαιού κτηρίου και στην ανέγερση ενός νέου, σύγχρονου Μελάθρου, που ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες των ηλικιωμένων μας και διαθέτει όλες τις αναγκαίες υποδομές για υψηλής ποιότητας φροντίδα.
Το Μέλαθρο έχει σχεδιαστεί -ο αρχιτέκτονας έχει κάνει εξαιρετική δουλειά – για να προσφέρει έναν χώρο ζεστό, φιλόξενο και ανθρώπινο, όπου οι ηλικιωμένοι θα ζουν με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και ευημερία. Την ίδια στιγμή, οι κοινόχρηστοι χώροι προάγουν τη συντροφικότητα και την κοινωνικότητα, ενώ οι κήποι και οι αυλές δημιουργούν στιγμές ηρεμίας και επαφής και δημιουργικότητας. Κάθε λεπτομέρεια του κτηρίου αντανακλά την έντονή μας πεποίθηση ότι η Τρίτη Ηλικία αξίζει φροντίδα, αγάπη και σεβασμό και είμαστε υποχρεωμένοι όλοι μας να τα προσφέρουμε.
Ως Κυβέρνηση, αντιλαμβανόμενοι πολύ καλά την υποχρέωσή μας αυτή, μέσα από μια ανθρωποκεντρική και κοινωνικά φιλελεύθερη προσέγγιση, έχουμε θέσει ως βασικό στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ηλικιωμένων μας, μέσα από σειρά μέτρων και πολιτικών που υλοποιούμε από την πρώτη μέρα ανάληψης της διακυβέρνησης του τόπου:
Θέλω να αναφερθώ σε πολιτικές που όχι μόνο εξαγγείλαμε αλλά υλοποιήσαμε γιατί αυτό είναι το πιο σημαντικό σε αυτά τα σχεδόν τρία χρόνια, σε σχέση με την τρίτη ηλικία αλλά και τον γενικότερο σχεδιασμό μας σε πολιτικές που έχουμε θέσει ως προτεραιότητα για να υλοποιήσουμε. Πιο συγκεκριμένα, ετοιμάσαμε και υιοθετήσαμε την Πρώτη Εθνική Στρατηγική και σχετικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργό Γήρανση με 45 συγκεκριμένες πολιτικές που στοχεύουν στην ενίσχυση της υγείας, της αξιοπρέπειας, της κοινωνικής συμμετοχής και ενσωμάτωσης των ηλικιωμένων μας. Ο συντονισμός προώθησης της Στρατηγικής γίνεται από το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας και εμπλέκονται συνολικά εννέα Υπουργεία και Υφυπουργεία, δείχνοντας, αν θέλετε και την ολιστική και οριζόντια προσέγγιση της Κυβέρνησης.
Τα θέματα που αφορούν την τρίτη ηλικία δεν είναι μόνο θέματα που αφορούν το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας.
Πέραν της Στρατηγικής, προχωρήσαμε με το Σχέδιο Επιδότησης Διαμονής και Φροντίδας σε Στέγες Ηλικιωμένων, αυξάνοντας – ήταν από τις πρώτες αποφάσεις της Κυβέρνησης – την παροχή στα 1.300 ευρώ από 745 ευρώ που ήταν, ενώ εισαγάγαμε και δεσμευτικά ποιοτικά κριτήρια για αναβάθμιση των προσφερόμενων υπηρεσιών. Σήμερα, το 85% των στεγών ηλικιωμένων στη χώρα μας είναι συμβεβλημένο, και αξιοποιεί το εν λόγω Σχέδιο, ωφελώντας εκατοντάδες συμπολίτες μας. Ο στόχος μας είναι να φτάσουμε στο 100% των στεγών που λειτουργούν για να ανταποκρίνονται στα κριτήρια που έχουμε θέσει.
Ταυτόχρονα, με το Πρόγραμμα «Κόκκινο Κουμπί» και την Πιλοτική εφαρμογή του, παρέχεται άμεση επικοινωνία και βοήθεια σε ηλικιωμένους που διαμένουν μόνοι, σε συνεργασία με το Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας που κάνει εξαιρετική δουλειά.
Επιπλέον, με τα Προγράμματα κατ’ οίκον φροντίδας και υποστήριξης, το 2024, επιχορηγήθηκαν 15 σχετικά προγράμματα συνολικού ύψους 200 χιλιάδων ευρώ.
Την ίδια στιγμή, αποφασίσαμε την ένταξη χαμηλοσυνταξιούχων στην ειδική διατίμηση ηλεκτρικού ρεύματος, αυξήσαμε το επίδομα χαμηλοσυνταξιούχων, όπως επίσης και το πασχαλινό επίδομα, παρέχοντας άμεση οικονομική ενίσχυση σε χιλιάδες νοικοκυριά.
Στο πλαίσιο της αναβάθμισης των προσφερόμενων υπηρεσιών μακροχρόνιας φροντίδας, προχωρήσαμε, επίσης, στη δημιουργία τεσσάρων οικογενειοκεντρικού τύπου σπιτιών, όπου ομάδες ηλικιωμένων μας διαβιούν σε ένα περιβάλλον πιο οικείο, ζεστό και φιλόξενο. Μια προσέγγιση που δίνει έμφαση στο πώς εμείς προσεγγίζουμε την τρίτη ηλικία, στην ανθρώπινη επαφή, στη συναισθηματική ασφάλεια και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Παράλληλα, πρόσφατα η Κυβέρνησή μας προχώρησε στην απορρόφηση του κόστους της τελευταίας αύξησης των συντάξεων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ώστε να μην επηρεαστεί το επίδομα κανενός χαμηλοσυνταξιούχου. Μια στοχευμένη κοινωνική παρέμβαση που διασφαλίζει ότι οι οικονομικές αναπροσαρμογές δεν μετατρέπονται σε επιβάρυνση για τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδουμε και στην προστασία των ηλικιωμένων από κάθε μορφή βίας και κακοποίησης. Η διαχείριση τέτοιων υποθέσεων αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα και πραγματοποιείται μέσα από στενή και ουσιαστική συνεργασία των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, της Αστυνομίας και των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, με γνώμονα πάντοτε το συμφέρον και την ασφάλεια του ηλικιωμένου ως ευάλωτου ατόμου.
Καθοριστικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση διαδραματίζει και το πρόγραμμα «Κοινωνικός Λειτουργός της Γειτονιάς», το οποίο επεκτάθηκε σε παγκύπρια βάση. Πρόκειται για ένα συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα που υλοποιείται σε στενή συνεργασία με τις τοπικές Αρχές και έχει ήδη αποφέρει απτά αποτελέσματα, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους συμπολίτες μας που διαμένουν σε ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές. Μέσα από την άμεση παρουσία κοινωνικών λειτουργών στις κοινότητες και ενορίες, διασφαλίζεται η έγκαιρη επικοινωνία, η παροχή στήριξης και η πρόληψη φαινομένων παραμέλησης ή/και κακοποίησης.
Ταυτόχρονα, ορόσημο για τη συνολική αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των ατόμων Τρίτης Ηλικίας αποτελεί και η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που δρομολογείται εντός του 2026. Τελευταία φορά που έγινε ουσιαστική συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση στη χώρα μας ήταν το 1980.
Προχωρούμε με τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση με ένα και μοναδικό στόχο, να ενισχυθούν ουσιαστικά οι συντάξεις, ιδιαίτερα οι συντάξεις των χαμηλοσυνταξιούχων γιατί, γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι κάποιος δεν μπορεί να ανταποκριθεί με μια σύνταξη των 500 ή των 510 ευρώ. Άρα, βασικός στόχος της Κυβέρνησης – έχουμε ξεκινήσει την προεργασία και ευελπιστώ να προλάβουμε πριν η Βουλή ολοκληρώσει τις εργασίες της λόγω Βουλευτικών Εκλογών, διαφορετικά αμέσως μετά- είναι να προχωρήσουμε με τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση.
Πέραν των όσων προανέφερα, ιδιαίτερης σημασίας είναι τα προγράμματα κοινωνικής ενσωμάτωσης και δια βίου μάθησης. Δεν θέλουμε οι ηλικιωμένοι μας απλώς να έχουν ένα χώρο να μένουν. Πρέπει να υπάρχουν ενθαρρύνονται να συμμετέχουν σε πολιτιστικές δραστηριότητες, εκπαιδευτικά προγράμματα, διαγενεακές δράσεις και τεχνολογική εκπαίδευση, προάγοντας έτσι την ενεργό συμμετοχή τους στην κοινωνία και αντιμετωπίζοντας φαινόμενα αποκλεισμού.
Επαναλαμβάνω, δεν περιοριζόμαστε σε λόγια και διακηρύξεις. Με πράξεις και συγκεκριμένες ενέργειες στεκόμαστε αρωγοί, συμπαραστάτες και συνεργάτες των πολιτών, προστατεύοντας τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των ευάλωτων συμπολιτών μας.
Ενδεικτικά να αναφέρω ότι οι δαπάνες για το κοινωνικό κράτος πέρσι είχαν αύξηση 5% και το 2026 θα υπάρχει επιπλέον αύξηση 6,5% στις κοινωνικές δαπάνες οι οποίες ανέρχονται περίπου στα 600 εκατομμύρια ευρώ.
Η Τρίτη Ηλικίας σίγουρα δεν είναι περίοδος παθητικότητας. Είναι χρόνος ευκαιριών, δημιουργίας και συμμετοχής. Οι ηλικιωμένοι μας αξίζουν να ζουν με αξιοπρέπεια και να συνεχίσουν να συνεισφέρουν στην κοινωνία, να είναι ενεργά μέλη της κοινότητας, πάντα με αξιοπρέπεια.
Σήμερα, εγκαινιάζοντας αυτό το πρότυπο Κέντρο Ευγηρίας, τιμούμε όλους όσοι έχουν προσφέρει στη ζωή και στην κοινωνία μας. Και ταυτόχρονα, από πλευράς Κυβέρνησης στέλνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα, ότι στεκόμαστε δίπλα στους πολίτες με ευαισθησία και ενσυναίσθηση, αντιλαμβανόμενη απόλυτα την ευθύνη μας έναντι των ηλικιωμένων.
Η Εθνική Στρατηγική για την Ενεργό Γήρανση, το σχετικό Σχέδιο Δράσης και όλες οι πρωτοβουλίες που προανέφερα, αποδεικνύουν ότι η πολιτεία δεν αφήνει κανέναν πολίτη πίσω.
Κλείνω, λέγοντας ότι είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε ότι η Τρίτη Ηλικία αφορά όλους μας, σήμερα τους ηλικιωμένους συμπολίτες μας, αύριο εμάς και τα παιδιά μας. Και για αυτό, η στήριξη, η προστασία και η ενίσχυση των ηλικιωμένων δεν είναι υπόθεση λίγων, αλλά μια συλλογική προσπάθεια. Το Δημοτικό Μέλαθρο Ευγηρίας «Ευανθία Πιερίδου», είναι σύμβολο αυτής της συλλογικότητας. Ένα φωτεινό παράδειγμα ανθρωποκεντρικής, κοινωνικά φιλελεύθερης και πραγματικά προνοιακής πολιτικής.»
President of the Republic: We are moving forward with pension reform with the aim of substantially strengthening pensions, especially those of low-income pensioners
The President of the Republic, Mr. Nikos Christodoulides, referred to pension reform and the support of low-income pensioners yesterday afternoon, while officiating at the inauguration of the new Municipal Elderly Care Home “Evanthia Pieridou” in Larnaca.
Below is the full text of the President of the Republic’s address:
“This is my first visit to Larnaca after it assumed the title of European Capital of Culture 2030, and I would like to take this opportunity to congratulate you. However, it is far from the first time that I am in Larnaca to inaugurate co-financed projects. You should be particularly satisfied with the teams working on these EU programmes. Larnaca may well be the city that has received the most funding from co-financed programmes. Naturally, this also means that very good work is being done by you, because co-financed programmes must be mature in order to be funded by the EU. And in view of the fact that we have the European Capital of Culture 2030, this will certainly be taken into account within the framework of preparing the proposals of the Republic of Cyprus under the new Cohesion Fund, which, as you know, will involve difficult negotiations – they will not be concluded during the Cypriot Presidency – but will take place during our Presidency this semester. It is a core position of the Government that the Cohesion Fund must be safeguarded, as these programmes are extremely important, especially for European citizens.
Today is a day of particular joy and deep significance for our society. We are inaugurating the new Municipal Elderly Care Home “Evanthia Pieridou”. A home of the soul, a place where our elderly will live with dignity, safety, care and warmth, exactly as they deserve and as we, the State, the Municipal Authorities and society as a whole, are obliged to ensure.
The site we inaugurate today has a long history. In the past it operated as the “Municipal Elderly Care Home – Shelter for the Elderly and Disabled” and had been exempted from the implementation of the laws governing Homes for the Elderly and Disabled by a ministerial decision in 1989. In 2024, the Municipality of Larnaca, making use of European funds, proceeded with the demolition of the old building and the construction of a new, modern Care Home, fully meeting the needs of our elderly and equipped with all the necessary infrastructure for high-quality care.
The Care Home has been designed – the architect has done an excellent job – to offer a warm, welcoming and humane environment, where the elderly will live in safety, dignity and well-being. At the same time, the communal areas promote companionship and social interaction, while the gardens and courtyards create moments of calm, contact and creativity. Every detail of the building reflects our strong belief that older age deserves care, love and respect, and that we are all obliged to provide them.
As a Government, fully aware of this obligation, and through a human-centred and socially liberal approach, we have set as a primary goal the improvement of the quality of life of our elderly, through a series of measures and policies that we have been implementing since the first day we assumed the governance of the country.
I would like to refer to policies that we have not only announced but also implemented, because this is what truly matters over these nearly three years, in relation to older age as well as our broader policy planning priorities. More specifically, we prepared and adopted the First National Strategy and the relevant Action Plan for Active Ageing, with 45 specific policies aimed at strengthening the health, dignity, social participation and inclusion of our elderly. The coordination of the Strategy is carried out by the Deputy Ministry of Social Welfare, with the involvement of nine Ministries and Deputy Ministries in total, demonstrating the Government’s holistic and horizontal approach.
Issues concerning older age are not matters that concern only the Deputy Ministry of Social Welfare.
Beyond the Strategy, we proceeded with the Scheme for the Subsidisation of Accommodation and Care in Elderly Care Homes, increasing – one of the first decisions of the Government – the allowance to €1,300 from €745, while also introducing binding quality criteria for upgrading the services provided. Today, 85% of elderly care homes in our country are contracted and make use of this Scheme, benefiting hundreds of our fellow citizens. Our goal is to reach 100% of operating care homes meeting the criteria we have set.
At the same time, through the “Red Button” Programme and its pilot implementation, immediate communication and assistance are provided to elderly people living alone, in cooperation with the Observatory for Older Age, which is doing excellent work.
Furthermore, through home care and support programmes, in 2024, 15 such programmes were subsidised with a total amount of €200,000.
At the same time, we decided to include low-income pensioners in the special electricity tariff, increased the allowance for low-income pensioners, as well as the Easter allowance, providing direct financial support to thousands of households.
Within the framework of upgrading long-term care services, we also proceeded with the creation of four family-centred type homes, where groups of elderly people live in a more familiar, warm and welcoming environment. This is an approach that emphasises how we view older age: human contact, emotional security and the improvement of quality of life.
In parallel, our Government recently absorbed the cost of the latest increase in pensions of the Social Insurance Fund, so that no low-income pensioner would be affected. This is a targeted social intervention that ensures that economic adjustments do not turn into a burden for our most vulnerable fellow citizens.
We also attach particular importance to protecting the elderly from all forms of violence and abuse. The handling of such cases is a top priority and is carried out through close and substantive cooperation between the Social Welfare Services, the Police and the Mental Health Services, always guided by the best interests and safety of the elderly as vulnerable individuals.
A decisive role in this direction is also played by the “Neighbourhood Social Worker” programme, which has been expanded nationwide. This is a co-financed programme implemented in close cooperation with local authorities and has already produced tangible results, especially for our elderly citizens living in mountainous and remote areas. Through the direct presence of social workers in communities and parishes, timely communication, support provision and the prevention of neglect or abuse are ensured.
At the same time, a milestone for the overall upgrade of the quality of life of older people is the pension reform scheduled to be launched within 2026. The last time a substantial pension reform took place in our country was in 1980.
We are moving forward with pension reform with one single goal: to substantially strengthen pensions, especially those of low-income pensioners, because I know very well that no one can cope on a pension of €500 or €510. Therefore, the Government’s primary objective – preparatory work has already begun, and I hope we will manage before Parliament concludes its work due to the Parliamentary Elections, otherwise immediately afterwards – is to proceed with pension reform.
Beyond what I have already mentioned, programmes of social inclusion and lifelong learning are of particular importance. We do not want our elderly simply to have a place to live. They must be encouraged to participate in cultural activities, educational programmes, intergenerational initiatives and technological training, thus promoting their active participation in society and addressing phenomena of exclusion.
I repeat: we are not limited to words and declarations. Through actions and concrete measures, we stand as supporters, allies and partners of citizens, protecting the rights and dignity of our vulnerable fellow citizens.
Indicatively, I note that expenditure on the welfare state increased by 5% last year, and in 2026 there will be an additional increase of 6.5% in social spending, which amounts to approximately €600 million.
Older age is certainly not a period of passivity. It is a time of opportunities, creativity and participation. Our elderly deserve to live with dignity and to continue contributing to society, remaining active members of the community, always with dignity.
Today, by inaugurating this model Elderly Care Centre, we honour all those who have contributed to life and to our society. At the same time, on behalf of the Government, we send a clear message: we stand by citizens with sensitivity and empathy, fully aware of our responsibility towards the elderly.
The National Strategy for Active Ageing, the relevant Action Plan and all the initiatives I have mentioned demonstrate that the State leaves no citizen behind.
I conclude by saying that it is very important to remember that older age concerns all of us: today our elderly fellow citizens, tomorrow ourselves and our children. For this reason, the support, protection and strengthening of the elderly is not the responsibility of a few, but a collective effort. The Municipal Elderly Care Home “Evanthia Pieridou” is a symbol of this collectivity – a shining example of human-centred, socially liberal and genuinely welfare-oriented policy.”
