Μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε στην τοπική κοινωνία η απόφαση του οργανισμού Hope For Children να δημιουργήσει δομή φιλοξενίας σε συγκεκριμένη γειτονιά της Λάρνακας (σχετικά ρεπορτάζ εδώ και εδώ), το SkalaTimes απευθύνθηκε στον οργανισμό ζητώντας διευκρινίσεις και τοποθέτηση επί των ανησυχιών που εκφράζουν κάτοικοι της περιοχής.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, τις απαντήσεις εκ μέρους του οργανισμού δίνει η κα Άντρια Νεοκλέους.
Της Γιώτας Δημητρίου
Με ποια κριτήρια επιλέγετε τον χώρο όπου θα φιλοξενηθούν ανήλικα παιδιά;
Τα κριτήρια βασίζονται στις προδιαγραφές που έχουν τεθεί από το αρμόδιο Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας για χώρους φιλοξενίας ασυνόδευτων παιδιών με 24ωρη επίβλεψη. Οι προδιαγραφές αυτές ακολουθούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα φιλοξενίας ασυνόδευτων παιδιών. Τονίζεται ως απαραίτητη προϋπόθεση οι χώροι να έχουν εύκολη πρόσβαση σε δημόσια εκπαίδευση, νοσοκομεία και άλλες αναγκαίες υπηρεσίες, καθώς και να προσφέρουν δυνατότητες κοινωνικής ένταξης, με ταυτόχρονη κάλυψη όλων των βασικών αναγκών των παιδιών.
Με ποιο κριτήριο επιλέξατε ένα σπίτι με τρία υπνοδωμάτια για 10–12 εφήβους;
Το σπίτι διαθέτει τέσσερα υπνοδωμάτια, τα οποία μπορούν με ευκολία να φιλοξενήσουν δύο κουκέτες το καθένα, καθώς και άνετους κοινόχρηστους χώρους — καθιστικό, τραπεζαρία και βεράντες — για χρήση από τα παιδιά.
Πλέον, αλλάζουμε προσέγγιση: από μεγάλες δομές 25 παιδιών και άνω, προχωρούμε σε μικρότερες δομές έως 12 παιδιά. Πρόκειται για καλή ευρωπαϊκή πρακτική που εξασφαλίζει καλύτερη προστασία και υπηρεσίες πιο προσαρμοσμένες στις ανάγκες των παιδιών. Για τον λόγο αυτό γίνεται και διαχωρισμός ηλικιών, μεταξύ 12–14 και 15+, ώστε η φροντίδα να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ιδιαίτερες ανάγκες τους.
Ήταν εις γνώση σας τα προβλήματα που υπάρχουν στη συγκεκριμένη γειτονιά;
Ο οργανισμός λαμβάνει υπόψη το κοινωνικό περιβάλλον, αλλά τα προβλήματα που καταγράφονται σε μια γειτονιά δεν μπορούν να αποτελούν εμπόδιο στην εκπλήρωση της υποχρέωσής μας να προστατεύουμε παιδιά που μας χρειάζονται. Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι πολλά από τα αρνητικά περιστατικά που παρουσιάστηκαν αφορούσαν τη φιλοξενία παιδιών σε μεγάλες δομές. Η νέα προσέγγιση με μικρότερα σπίτια στοχεύει ακριβώς στην αποφυγή τέτοιων φαινομένων και στην ομαλή κοινωνική ένταξη.
Όσον αφορά τη γειτονιά, το Hope For Children συνεργάζεται στενά με την Αστυνομία, τα αρμόδια υπουργεία και υπηρεσίες, και είναι σε θέση να διαχειριστεί τυχόν δυσκολίες, προσφέροντας παράλληλα στην τοπική κοινότητα. Μάλιστα, όπου είναι εφικτό, αξιοποιούμε ιδιωτικές χορηγίες για τη βελτίωση χώρων που χρησιμοποιούνται ή μπορούν να χρησιμοποιηθούν από παιδιά με ασφάλεια, όπως θα θέλαμε να κάνουμε και για τη συγκεκριμένη κοινότητα.
Γιατί δεν υπήρξε διαβούλευση με τους κατοίκους πριν από την απόφασή σας; Έπρεπε ή όχι να διαβουλευτείτε;
Η παιδική προστασία δεν αποτελεί αντικείμενο δημόσιας διαβούλευσης. Τα δικαιώματα των παιδιών είναι αδιαπραγμάτευτα και κατοχυρώνονται από διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις. Ωστόσο, αναγνωρίζουμε τη σημασία της ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών για την αποδόμηση μύθων και στερεοτύπων που οδηγούν στον στιγματισμό. Γι’ αυτό και ήμασταν παρόντες στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο με τον Δήμαρχο και κατοίκους, αν και, λόγω των συνθηκών, δεν ήταν εφικτό να αναλυθεί επαρκώς το ζήτημα. Ευχαριστούμε, λοιπόν, ιδιαίτερα το SKALA TIMES για την ευκαιρία να παρουσιάσουμε ολοκληρωμένα τις θέσεις μας.
Επιπλέον, ένας ουσιαστικός λόγος που δεν κρίθηκε αναγκαία κάποια διαβούλευση είναι ότι τα παιδιά αυτά ήδη διαμένουν στη Λάρνακα, πολύ κοντά στο νέο σπίτι. Συνεπώς, η μετακίνηση δεν επηρεάζει αρνητικά ούτε την κοινότητα ούτε τα ίδια τα παιδιά, τα οποία είναι ήδη εξοικειωμένα με την περιοχή και φοιτούν στα τοπικά σχολεία.
Αυτά τα παιδιά, οι έφηβοι, πέρα από ένα σπίτι, τι άλλο χρειάζονται σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές νομοθεσίες και τι τους προσφέρετε;
Πέρα από στέγαση και κάλυψη βασικών αναγκών, τα παιδιά χρειάζονται:
* πρόσβαση στην εκπαίδευση,
* υπηρεσίες υγείας και ψυχοκοινωνική στήριξη,
* ευκαιρίες κοινωνικής ένταξης και δραστηριοτήτων.
Το Hope For Children παρέχει όλες αυτές τις υπηρεσίες με εξειδικευμένο προσωπικό: ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και νομικούς συμβούλους. Η μετάβαση σε μικρότερες δομές ενισχύει ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα να ανταποκρινόμαστε με ευελιξία και αποτελεσματικότητα. Όταν οι δομές βρίσκονται κοντά στο κέντρο των πόλεων, τα παιδιά έχουν περισσότερες ευκαιρίες κοινωνικής συμμετοχής.
Σύμφωνα με τον τρόπο λειτουργίας μας, σε κάθε παιδί ανατίθεται προσωπικός λειτουργός (σε σύστημα βάρδιας), ενώ παράλληλα ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός και νομικός αξιολογούν, παρακολουθούν και στηρίζουν το παιδί καθ’ όλη τη διάρκεια της φιλοξενίας. Πολύ σημαντικός είναι επίσης ο ρόλος του κηδεμόνα, δηλαδή των λειτουργών των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, που συναντούν συστηματικά τα παιδιά και συνεργάζονται στενά με το προσωπικό του Οργανισμού μας.
Τα κονδύλια για αυτά τα παιδιά τα προσφέρει το κυπριακό κράτος ή η Ε.Ε.;
Τα κονδύλια προέρχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία (Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας) και σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει συνεισφορά από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών των παιδιών και για τη διασφάλιση ποιοτικών υπηρεσιών φροντίδας.
Πόσες περιπτώσεις ασυνόδευτων παιδιών διαχειρίζεται σήμερα το Hope for Children;
Από το 2014 μέχρι σήμερα, ο οργανισμός έχει διαχειριστεί πέραν των 2.000 περιπτώσεων ασυνόδευτων παιδιών. Η χωρητικότητα των δομών μας μέχρι το τέλος του 2024 ήταν περίπου 100 παιδιά. Από φέτος, λόγω μειωμένων ροών ασυνόδευτων ανηλίκων προς την Κύπρο, μετακινήσεων σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ για οικογενειακή επανένωση και ενηλικίωσης κάποιων παιδιών, η χωρητικότητα ανέρχεται σε περίπου 50 παιδιά. Αυτό κατέστησε εφικτή τη μετάβαση σε μικρότερες δομές, με στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας των υπηρεσιών.
Στην έναρξη της ομιλίας της, το Σάββατο στην ανοιχτή συζήτηση, η εκπρόσωπος του Hope for Children ξεκίνησε λέγοντας: «Έχουμε μεγάλο κύμα μεταναστών στην Κύπρο. Θέλουμε να έρχονται μετανάστες; Προσωπικά όχι. Δεν θέλουμε να έρχεται κανένας. Μας αρέσει που έρχονται; Όχι, δεν μας αρέσει. Δεν τους θέλουμε».
Αυτές είναι οι θέσεις του Hope for Children; Διότι, σε αυτές τις προτάσεις, θα τολμήσω να πω ότι εμπεριέχεται δόση ρατσισμού.
Οι δηλώσεις αυτές δεν αντικατοπτρίζουν τις θέσεις ούτε την αποστολή του Hope For Children. Ήταν σχόλιο που εκφράστηκε για να αποτυπώσει την αίσθηση μεγάλης μερίδας της κυπριακής κοινωνίας. Ο οργανισμός μας εργάζεται καθημερινά για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών, ανεξαρτήτως εθνικότητας ή καθεστώτος. Καταδικάζουμε κάθε μορφή ρατσισμού και ξενοφοβίας και στεκόμαστε απέναντι σε αντιλήψεις που ενισχύουν τον στιγματισμό και τον αποκλεισμό.
Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους κατοίκους της περιοχής που αντέδρασαν και ποιο το μήνυμά σας προς τους αναγνώστες μας;
Προς τους κατοίκους: Τα παιδιά αυτά δεν αποτελούν απειλή για την κοινωνία. Είναι παιδιά που βρέθηκαν μόνα, χωρίς οικογένεια, και έχουν ανάγκη προστασίας. Ο στιγματισμός τους δεν τα πληγώνει μόνο ψυχολογικά, αλλά και τους στερεί το δικαίωμα της κοινωνικής ένταξης, κάτι που τελικά έχει αρνητικό αντίκτυπο και στην ίδια την κοινωνία.
Προς τους αναγνώστες: Το Hope For Children καλεί την κοινωνία να δείξει αλληλεγγύη και κατανόηση. Η αποδοχή και η στήριξη αυτών των παιδιών δεν είναι μόνο ανθρωπιστικό καθήκον, αλλά και νομική υποχρέωση βάσει διεθνών και ευρωπαϊκών συνθηκών. Η κοινωνική τους ενσωμάτωση είναι προς όφελος όλων μας. Η μετάβαση σε μικρότερες, πιο ανθρώπινες δομές είναι ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
