Article follows in English
της Γώτας Δημητρίου
Μερικές κυριακάτικες σκέψεις, όχι πως θα αλλάξουν τον κόσμο, όχι πως θα πάρει Πούλιτζερ το άρθρο 600-700 λέξεων, αλλά επειδή ίσως ένας ή δύο προβληματιστούν και ίσως να είναι για καλό.
Τα σκάνδαλα και η διαφθορά σε αυτόν τον τόπο τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα και δεν προλαβαίνουμε (ούτε καν εμείς οι δημοσιογράφοι) να ασχοληθούμε με όλα. Από την άλλη, σκάνδαλα τα οποία στο εξωτερικό θα σήμαιναν παραιτήσεις, εδώ είναι απλώς μια αδιάφορη μέρα με πολλές αναρτήσεις και θυμό της μάζας.
Η αναξιοκρατία, η διαφθορά και τα σκάνδαλα ευδοκιμούν, ναι, είναι γεγονός. Από την άλλη, η αδυσώπητη ανθρωποφαγία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι πλέον ένα φαινόμενο που απλώς ενοχλεί κόσμο με υψηλή ενσυναίσθηση και «ευαίσθητους». Όχι, αδέλφια, πλέον αγγίζει τα όρια καταπάτησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κεκτημένων για τα οποία αυτή η εβλοημένη η ανθρωπότητα έδωσε αιματηρούς αγώνες:
“Το τεκμήριο αθωότητας είναι θεμελιώδης αρχή του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου που αφορά την ποινική δικαιοσύνη. Το τεκμήριο αθωότητας ορίζεται στο άρθρο 6 παρ. 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στο άρθρο 48 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Σύμφωνα με αυτό, κάθε πρόσωπο που κατηγορείται για ποινικό αδίκημα θεωρείται αθώο μέχρι να αποδειχθεί η ενοχή του και έχει δικαίωμα πλήρους υπεράσπισης. Το βάρος της απόδειξης ανήκει στο κράτος, ενώ κανένα μέτρο ή ποινική συνέπεια δεν μπορεί να επιβληθεί απλώς λόγω υποψίας. Επιπλέον, τα ΜΜΕ και οι αρχές οφείλουν να αποφεύγουν τη δημόσια προβολή του κατηγορουμένου ως ένοχου πριν από τη δίκη.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι η παραβίαση αυτής της αρχής συνιστά κατάχρηση της δικαιοσύνης, όπως στην υπόθεση Betsakos κατά Ελλάδας. Συνολικά, το τεκμήριο αθωότητας προστατεύει την ελευθερία του ατόμου, διασφαλίζει τη σωστή λειτουργία της δίκης και αποτρέπει την προκατάληψη ή τη δημόσια κατακραυγή, αποτελώντας βασικό θεμέλιο για δίκαιη ποινική διαδικασία στην Ευρώπη”.
Κατηγορείται ο τάδε (δήμαρχος, διάσημος ή άσημος) για κάτι (σοβαρό ή όχι). Υπάρχει κάτι συγκεκριμένο με όνομα για το οποίο δόθηκε αγώνας: το τεκμήριο της αθωότητας. Οι ανθρωποφάγοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (πολλές φορές και οι δημοσιογράφοι), άλλοτε και οι κυπριακές νομοθεσίες (βλέπε εδώ) το ξεχνούν.
Μπορεί ένα «τέρας» να έχει ευθύνη για σημεία και «τέρατα», οφείλουμε όμως να σεβαστούμε το τεκμήριο αθωότητας μέχρι να βγει απόφαση από το δικαστήριο. Από την άλλη, η ανθρωποφαγία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πρέπει κάπου και κάπως να σταματήσει. Η ελευθερία έκφρασης σταματά εκεί που, με ψέματα, λάσπη και προπαγάνδα, κατακρεουργούμε άδικα ανθρώπους και προσωπικότητες:
“Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σαφή θέση όσον αφορά τα ψέματα, την προπαγάνδα και την «ανθρωποφαγία» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα όταν αυτά στρέφονται κατά φυσικών προσώπων. Η προσέγγιση της ΕΕ βασίζεται σε συνδυασμό νομοθεσίας για τα θεμελιώδη δικαιώματα, κανονισμών για τις ψηφιακές πλατφόρμες και πολιτικών για την προστασία της ελευθερίας και της ασφάλειας στο διαδίκτυο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προστατεύει την ελευθερία έκφρασης μέσω του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της (άρθρο 11), αλλά παράλληλα διασφαλίζει την αξιοπρέπεια και την προστασία των προσωπικών δεδομένων (άρθρα 7 και 8), ώστε τα άτομα να μην στοχοποιούνται ή θίγονται διαδικτυακά. Ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA, 2022) υποχρεώνει τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να περιορίζουν ή να αφαιρούν περιεχόμενο που διασπείρει ψευδείς πληροφορίες, εκφοβίζει ή στοχοποιεί άτομα, παρέχοντας παράλληλα διαφανείς διαδικασίες ένστασης.
Η ΕΕ προωθεί επίσης μέτρα κατά της παραπληροφόρησης και της προπαγάνδας, με έμφαση στην προστασία ευάλωτων ομάδων, στην αντιμετώπιση του cyberbullying και στην τήρηση του τεκμηρίου αθωότητας, ώστε κανείς να μην παρουσιάζεται ως «ένοχος» διαδικτυακά χωρίς νομική βάση. Συνολικά, η διασπορά ψεμάτων, η προπαγάνδα και η διαδικτυακή στοχοποίηση θεωρούνται παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων και μπορούν να επιφέρουν νομικές και πολιτικές συνέπειες, ενώ οι πλατφόρμες και τα κράτη-μέλη οφείλουν να προστατεύουν τα πρόσωπα χωρίς να θίγεται η ελευθερία λόγου”.
Αυτή η φόρα που έχουμε πάρει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι έκφραση απόψεων και ξέσπασμα, είναι ανελέητη ανθρωποφαγία και είναι τραγική, ενίοτε και παράνομη.
Μέχρι πότε, αλήθεια, μέχρι πότε;
The thoughts of Sunday… not for a Pulitzer, but for reflection.
by Yiota Dimitriou
Some Sunday thoughts—not that they will change the world, not that a 600–700 word article will win a Pulitzer—but perhaps one or two people might reflect, and maybe that’s for the better.
Scandals and corruption in this country are moving at dizzying speed, and we can’t keep up (not even us journalists) with all of them. On the other hand, scandals that abroad would trigger resignations here are just another indifferent day, filled with posts and the public’s anger.
Meritocracy, corruption, and scandals thrive—it’s a fact. On the other hand, the relentless cannibalism on social media is no longer just an annoyance to people with high empathy or “sensitive” souls. No, my friends, it now borders on violations of human rights and hard-won achievements for which humanity has fought bloody battles:
“The presumption of innocence is a fundamental principle of European and international law relating to criminal justice. The presumption of innocence is defined in Article 6(2) of the European Convention on Human Rights and Article 48 of the EU Charter of Fundamental Rights. According to this principle, any person accused of a criminal offense is considered innocent until proven guilty and has the right to a full defense. The burden of proof lies with the state, and no measure or criminal penalty may be imposed solely on suspicion. Furthermore, the media and authorities must avoid portraying the accused as guilty before trial.
The European Court of Human Rights has repeatedly emphasized that violation of this principle constitutes an abuse of justice, as in the case of Betsakos v. Greece. Overall, the presumption of innocence protects individual freedom, ensures the proper functioning of trials, and prevents prejudice or public condemnation, forming a cornerstone of fair criminal proceedings in Europe.”
Someone—mayor, famous or unknown—is accused of something, serious or not. There is a specific principle, fought for over the years: the presumption of innocence. The social media cannibals (often journalists themselves), and sometimes even Cypriot legislation, forget this.
A “monster” may bear responsibility for certain acts, but we are obliged to respect the presumption of innocence until the court issues its verdict. At the same time, the cannibalism on social media must stop somehow, somewhere. Freedom of expression ends where, through lies, mudslinging, and propaganda, we unjustly destroy people and personalities.
“The European Union has a clear stance regarding lies, propaganda, and ‘cannibalism’ on social media, particularly when directed against individuals. The EU approach is based on a combination of fundamental rights legislation, regulations for digital platforms, and policies to protect freedom and safety online.
The EU protects freedom of expression through the Charter of Fundamental Rights (Article 11) while also safeguarding dignity and personal data (Articles 7 and 8), so individuals are not targeted or harmed online. The Digital Services Act (DSA, 2022) requires social media platforms to limit or remove content that spreads false information, intimidates, or targets individuals, while providing transparent appeal procedures.
The EU also promotes measures against misinformation and propaganda, emphasizing the protection of vulnerable groups, tackling cyberbullying, and upholding the presumption of innocence so that no one is portrayed as ‘guilty’ online without legal grounds. Overall, spreading lies, propaganda, and online targeting are considered violations of fundamental rights and may carry legal and political consequences, while platforms and member states are obliged to protect individuals without undermining freedom of speech.”
This momentum on social media is no longer merely expressing opinions or venting; it is relentless cannibalism, often tragic and sometimes illegal.
Until when, truly, until when?
