Text follows in English
Το νέο σύστημα αξιολόγησης εκπαιδευτικών, το οποίο έκλεισε – τουλάχιστον σε επίπεδο νομοθετικής εξουσίας – πριν από μερικές μέρες, δεν είναι το μοναδικό μεγάλο θέμα που είχε όλο αυτό το διάστημα ενώπιον του το υπουργείο Παιδείας. Με το καλημέρα της νέας χρονιάς, το Υπουργείο προτίθεται να ανοίξει, επί της ουσίας πια, δύο ακόμα μεγάλα και άκρως σημαντικά ζητήματα: Το ένα είναι αυτό της Ειδικής Εκπαίδευσης και της ανάγκης για εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας της και το άλλο, ο κατάλογος διοριστέων και η κατάργηση του το 2027 που βρίσκεται όλο και πιο κοντά. Αναμφίβολα, πρόκειται για δύο εκπαιδευτικά κεφάλαια που ναι μεν, απασχολούν εδώ και χρόνια, εντούτοις οι εξελίξεις γύρω από αυτά στο πλαίσιο του διαλόγου, αναμένεται να έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κι αυτό διότι, οι εμπλεκόμενοι φορείς θα καταθέτουν θέσεις και απόψεις και θα διαφανεί κατά πόσο, στο τέλος, θα υπάρξουν σημεία συγκλίσεων ή αντιθέσεων με τις προτάσεις και τους σχεδιασμούς του υπουργείου Παιδείας.
Ερωτηθείσα για τα δύο αυτά ζητήματα που έρχονται στο προσκήνιο το 2026, η υπουργός Παιδείας, Αθηνά Μιχαηλίδου, ανέφερε στον «Φ» πως πρόκειται για «ζητήματα που χρονίζουν και τα οποία η Κυβέρνηση και το υπουργείο Παιδείας τα αντιμετωπίζουν με ευθύνη και αποφασιστικότητα». Σύμφωνα με την Υπουργό, οι παρεμβάσεις αυτές δεν αποτελούν αποσπασματικές κινήσεις αλλά εντάσσονται σε ένα συνεκτικό σχέδιο που στοχεύει στη βελτίωση της λειτουργίας του σχολείου, στη στήριξη των εκπαιδευτικών και στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλα τα παιδιά.
Τι είναι όμως αυτό που θα τεθεί επί τάπητος φέτος, όσον αφορά στην ουσία και το περιεχόμενο αυτών των δύο ζητημάτων; Οι πληροφορίες που ακολουθούν δίνουν το στίγμα της κατεύθυνσης που θέλει να ακολουθήσει το υπουργείο Παιδείας.
Ειδική Εκπαίδευση
Στο τροποποιητικό νομοσχέδιο που θα ετοιμαστεί αναμένεται να δοθεί ιδιαίτερη σημασία σε τομείς που χρήζουν βελτιώσεων και αλλαγών, όπως:
1. Συγκατάθεση γονέων/κηδεμόνων για φοίτηση στο σχολείο και σχετικές υποχρεώσεις: Η αλλαγή θα προβλέπει όπως, όλα τα παιδιά, κατά την πρώτη φάση εισδοχής τους στο εκπαιδευτικό σύστημα, θα εγγράφονται στη γενική τάξη, εάν το επιθυμούν και οι γονείς τους. Στη συνέχεια, η Επαρχιακή Επιτροπή Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΕΕΕΑΕ) θα προβαίνει σε επαναξιολόγηση των αναγκών του παιδιού σε εύλογο χρονικό διάστημα.
2. Επαναξιολόγηση: Η ΕΕΕΑΕ να επαναξιολογεί τις ανάγκες όλων των παιδιών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, ανά τριετία αντί διετία ή συχνότερα. Η αλλαγή αυτή αποσκοπεί στην αποφυγή της περιττής ψυχολογικής επιβάρυνσης και ταλαιπωρίας των παιδιών. Παράλληλα, επιτρέπει τη συλλογή πιο ουσιαστικών δεδομένων για την εξέλιξη των παιδιών, πριν από κάθε αλλαγή βαθμίδας και σέβεται τον ρυθμό ανάπτυξής τους.
3. Βελτίωση της λειτουργίας των ΕΕΕΑΕ: α) Καθορισμός χρονοδιαγράμματος υποβολής παραπομπών στις ΕΕΕΑΕ: Εισάγεται πρόνοια για καθορισμό προθεσμίας παραπομπών μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, ώστε να εξασφαλίζεται έγκαιρη απόφαση για εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, προβλέπεται πρόνοια για έκτακτα περιστατικά για τα οποία χρειάζεται άμεση παρέμβαση καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, β) τροποποίηση της νομοθεσίας, ώστε κάθε πρόσωπο, ιδιαίτερα κάθε γονέας, διευθυντής ή οποιοδήποτε άλλο μέλος του εκπαιδευτικού προσωπικού ενός σχολείου, ή γιατρός, ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός γνωστοποιεί χωρίς καθυστέρηση στην ΕΕΕΑΕ κάθε περίπτωση παιδιού που περιέρχεται σε γνώση ή στην αντίληψή του ότι πιθανόν να είναι παιδί με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, νοουμένου ότι η παραπομπή συνοδεύεται από βεβαίωση ιατρού, κλινικού/εκπαιδευτικού ψυχολόγου ή λογοθεραπευτή, γ) έκθεση ΕΕΕΑΕ: Αντί της έκθεσης, προτείνεται η ετοιμασία εμπεριστατωμένης αιτιολογημένης απόφασης από τις ΕΕΕΑΕ, ώστε να διασφαλιστεί η τεκμηρίωση των εισηγήσεων και η διαφάνεια της διαδικασίας.
4. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας: Η διαφοροποιημένη διδασκαλία και αξιολόγηση αποτελεί κρίσιμη πτυχή της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Όπως σημειώνεται από το Υπουργείο, έχει ήδη προχωρήσει σε επιμόρφωση μερίδας εκπαιδευτικών σε θέματα διαφοροποιημένης διδασκαλίας και αξιολόγησης. Τα σεμινάρια θα εντατικοποιηθούν, με στόχο την επιμόρφωση όλων των εκπαιδευτικών. Επιπλέον, προωθείται η δημιουργία τράπεζας διαφοροποιημένου διδακτικού υλικού, μέσω της δημιουργίας θέσεων Συμβούλων Ειδικής Εκπαίδευσης.
5. Απολυτήριο: Η πρόταση του υπουργείου Παιδείας προβλέπει χορήγηση απολυτηρίου σε όλους τους μαθητές και σε όλες τις μαθήτριες που φοιτούν στο γενικό σχολείο.
6. Πρόγραμμα Ενισχυμένης Στήριξης (Π.Ε.Σ.): Το Π.Ε.Σ. αποτελεί το κύριο εργαλείο μετάβασης από το μοντέλο των Ειδικών Μονάδων σε ένα πιο ευέλικτο και εξατομικευμένο μοντέλο υποστήριξης. Με βάση απόφαση της ΕΕΕΑΕ, ο μαθητής θα φοιτά στη γενική τάξη και θα λαμβάνει ατομική ή ομαδική στήριξη, σύμφωνα με τις δυνατότητές του και τις εκπαιδευτικές του ανάγκες. Η λειτουργία των Μονάδων βελτιώνεται και αξιολογείται.
7. Ειδικά Σχολεία: Τα Ειδικά Σχολεία διευρύνουν την αποστολή τους ως δομές ενισχυμένης στήριξης και τεχνογνωσίας, παρέχοντας στήριξη στο γενικό σχολείο, μέσω οργανωμένων μηχανισμών συνεργασίας, με στόχο τη στήριξη όλων των παιδιών και την ενίσχυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Ως εκ τούτου, οι θεραπευτές που εργάζονται στα Ειδικά Σχολεία θα προσφέρουν την εμπειρογνωμοσύνη τους, στηρίζοντας τόσο τους εκπαιδευτικούς όσο και τα παιδιά που φοιτούν στα γενικά σχολεία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα πιο πάνω σημεία έχουν ήδη συζητηθεί με τους εμπλεκόμενους φορείς και θα συζητηθούν εκ νέου πολύ σύντομα, ώστε να προωθηθεί τροποποίηση στη νομοθεσία.
Σε σχόλιο της η κ. Μιχαηλίδου για το θέμα, επεσήμανε ότι «παράλληλα, εργαζόμαστε για την αναθεώρηση της συλλογικής σύμβασης των σχολικών βοηθών/συνοδών, με στόχο την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών και των όρων εργασίας του συγκεκριμένου προσωπικού».
Κατάλογος διοριστέων
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την υφιστάμενη νομοθεσία, ο κατάλογος διοριστέων καταργείται το 2027 και στο σύστημα εισέρχονται εκπαιδευτικοί μόνο μετά από εξετάσεις (κατάλογος διορισίμων). Ο αριθμός εκπαιδευτικών που θα δικαιούνται διορισμό, σε συνδυασμό με σωρεία ζητημάτων που αφορούν στην ίδια την εξέταση διορισίμων (εγκυρότητα, αξιοπιστία, κ.ά.), διόρθωση στρεβλώσεων του νόμου (όπως η ανάγκη συγκρισιμότητας των βαθμολογιών με αυτούς του 2017 κ.ά.), επιβάλλει την προώθηση λύσεων.
Πολύ σύντομα αρχίζει κύκλος συναντήσεων και συζητήσεων του υπουργείου Παιδείας με τις εκπαιδευτικές οργανώσεις, για την εξεύρεση λύσης που θα καταλήξει στη Βουλή, για τροποποίηση της νομοθεσίας.
Αυτό που τονίζεται από το Υπουργείο είναι πως η πρόταση θα πρέπει να διασφαλίζει τον διορισμό ικανού αριθμού εκπαιδευτικών, να αναβαθμίζει και να βελτιώνει τη διαδικασία και το περιεχόμενο της εξέτασης διορισίμων και να διασφαλίζει την ποιότητα των εκπαιδευτικών που θα εισέρχονται στο σύστημα. Σε όλο αυτό το σκηνικό, η προσπάθεια να αξιοποιηθεί αριθμός εκπαιδευτικών που ήδη εργάζονται στο σύστημα και το εξυπηρετούν χρόνια, αξιοποιώντας την εμπειρία τους, αποτελεί άλλη μία πτυχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη.
Σημαντικό όμως είναι να λεχθεί ότι η πολυπλοκότητα του θέματος αυξάνεται, λόγω της νομικής πτυχής του αλλά και των κεκτημένων που έχει αριθμός εκπαιδευτικών. Πάντως, το Υπουργείο στοχεύει πριν το τέλος της σχολικής χρονιάς να καταλήξει σε συγκεκριμένη πρόταση με τη μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση.
Πηγή: Φιλελεύθερος
The Two Major Education Stakes for 2026 – How Athena Michaelidou Will Proceed
The new teacher evaluation system, which was concluded—at least at the legislative level—a few days ago, is not the only major issue that has occupied the Ministry of Education over this period. With the start of the new year, the Ministry intends to substantially open two more major and highly important issues: one concerns Special Education and the need to modernize its legislation, and the other concerns the appointments list and its abolition in 2027, which is drawing ever closer. Undoubtedly, these are two education chapters that have been ongoing for years; however, developments around them within the framework of dialogue are expected to be particularly interesting. This is because the stakeholders involved will submit positions and views, and it will become clear whether, in the end, there will be points of convergence or divergence with the proposals and plans of the Ministry of Education.
Asked about these two issues coming to the forefront in 2026, the Minister of Education, Athena Michaelidou, told Phileleftheros that these are “long-standing issues which the Government and the Ministry of Education are addressing with responsibility and determination.” According to the Minister, these interventions are not fragmented actions but are part of a coherent plan aimed at improving the functioning of the school, supporting teachers, and ensuring equal opportunities for all children.
So what exactly will be put on the table this year in terms of the substance and content of these two issues? The information that follows outlines the direction the Ministry of Education wishes to take.
Special Education
In the amending bill that will be prepared, particular emphasis is expected to be placed on areas that require improvements and changes, such as:
- Consent of parents/guardians for school attendance and related obligations:
The change will provide that all children, during the first phase of their entry into the education system, will be enrolled in mainstream classes, if their parents so wish. Subsequently, the District Committee for Special Education (DCSE) will proceed with a re-evaluation of the child’s needs within a reasonable period of time. - Re-evaluation:
The DCSE will re-evaluate the needs of all children with disabilities and/or special educational needs every three years instead of every two years or more frequently. This change aims to avoid unnecessary psychological burden and distress for children. At the same time, it allows for the collection of more meaningful data on children’s development before each transition between educational levels and respects their pace of development. - Improving the functioning of the DCSE:
a) Setting a timetable for the submission of referrals to the DCSE: A provision is introduced to set a referral deadline by the end of February, so as to ensure timely decisions for implementation from September. At the same time, provision is made for emergency cases requiring immediate intervention throughout the school year.
b) Amendment of the legislation so that any person—especially any parent, school principal, or any other member of a school’s educational staff, or a doctor, psychologist, or social worker—must promptly notify the DCSE of any case of a child that comes to their knowledge or attention who may be a child with a disability and/or special educational needs, provided that the referral is accompanied by a certificate from a doctor, clinical/educational psychologist, or speech therapist.
c) DCSE report: Instead of a report, it is proposed that the DCSE prepares a detailed, reasoned decision, in order to ensure the substantiation of recommendations and the transparency of the process. - Differentiated teaching:
Differentiated teaching and assessment constitute a critical aspect of inclusive education. As noted by the Ministry, training has already been provided to a group of teachers on issues of differentiated teaching and assessment. The seminars will be intensified, with the aim of training all teachers. In addition, the creation of a bank of differentiated teaching material is being promoted, through the establishment of positions for Special Education Advisors. - School-leaving certificate:
The Ministry of Education’s proposal provides for the issuance of a school-leaving certificate to all male and female students attending mainstream schools. - Enhanced Support Programme (ESP):
The ESP is the main tool for transitioning from the model of Special Units to a more flexible and individualized support model. Based on a decision by the DCSE, the student will attend a mainstream class and receive individual or group support, according to their abilities and educational needs. The operation of the Units is being improved and evaluated. - Special Schools:
Special Schools expand their mission as structures of enhanced support and expertise, providing support to mainstream schools through organized cooperation mechanisms, with the aim of supporting all children and strengthening inclusive education. Consequently, therapists working in Special Schools will offer their expertise, supporting both teachers and children attending mainstream schools.
It is worth noting that the above points have already been discussed with the stakeholders involved and will be discussed again very soon, in order to promote amendments to the legislation.
In her comment on the issue, Ms. Michaelidou pointed out that “at the same time, we are working on the revision of the collective agreement of school assistants/escorts, with the aim of upgrading the services provided and the working conditions of this staff.”
Appointments List
It is recalled that, according to the existing legislation, the appointments list is abolished in 2027 and teachers enter the system only through examinations (appointments candidates list). The number of teachers who will be entitled to appointment, combined with a host of issues related to the appointment examination itself (validity, reliability, etc.), as well as the correction of distortions in the law (such as the need for comparability of grades with those of 2017, among others), necessitates the promotion of solutions.
Very soon, a cycle of meetings and discussions will begin between the Ministry of Education and the teachers’ unions, with the aim of finding a solution that will be submitted to Parliament for the amendment of the legislation.
What the Ministry emphasizes is that the proposal must ensure the appointment of a sufficient number of teachers, upgrade and improve the process and content of the appointment examination, and ensure the quality of teachers entering the system. In this overall context, the effort to utilize a number of teachers who are already working in the system and have been serving it for years—by making use of their experience—constitutes another aspect that must be taken into account.
It is important to note, however, that the complexity of the issue is increasing due to its legal dimension as well as the vested rights held by a number of teachers. Nevertheless, the Ministry aims to reach a specific proposal with the widest possible consensus before the end of the school year.
Source: Phileleftheros
