Συντακτική Ομάδα SkalaTimes
Δεν χρειάζεται να είστε φαν της καλής κυπριακής παραδοσιακής μουσικής για να την αγαπήσετε σε ένα βράδυ, μετά που θα απολαύσετε on stage τον Στέφανο Πελεκανή.
Έτσι έπαθε και το SkalaTimes το Σάββατο 2 Αύγούστου στο 12ο Φεστιβάλ Καλαθοπλεκτικής στα Λιβάδια, όπου ο Στέφανος Πελακανής μαζί με το καταπληκτικό μουσικό του σχήμα κράτησαν μαγεμένο το κοινό μέχρι τα μεσάνυχτα. Και “ανάγκασαν” το κοινό να αγαπήσει ή να ξαναγαπήσει, την παραδοσιακή μουσική.
Αυτό που μας συγκίνησε, ως SkalaTimes, πέρα από το ταλέντο και την ερμηνεία του Στέφανου, καθώς και την αμεσότητά του με τον κόσμο, ήταν ο σεβασμός και η αγάπη με τα οποία αναφέρθηκε στην αείμνηστη Κυριακού Πελαγία, την «μαστόρισσα», όπως την χαρακτήρισε.
Ως γνωστό, η Κυριακού Πελαγία ονομάστηκε «Μαστόρισσα» γιατί είχε εξαιρετική δεξιοτεχνία και αυθεντικότητα στην ερμηνεία των κυπριακών παραδοσιακών τραγουδιών – σαν να ήταν «μάστορας» της τέχνης της. Ο τίτλος δεν της δόθηκε τυχαία ή συμβατικά· προέκυψε από σεβασμό που της απέδιδαν οι ίδιοι οι μουσικοί, συνεργάτες και ακροατές της. Είναι όμορφο. σήμερα, 2 χρόνια μετά το θάνατο της, νέοι τραγουδιστές, να αναφέρονται σε αυτή με τόσο σεβασμό και αγάπη.
Ναι, ο Στέφανος Πελεκανής κερδίζει το κοινό με το ταλέντο του, αλλά κάτι μας λέει πως κερδίζει και με την προσωπικότητα του.
Για όσους δεν ήσασταν στο Φεστιβάλ Λιβαδιών να τον απολαύσετε, μην ανησυχείτε καθώς ο Στέφανος Πελεκανής ξαναέρχεται σύντομα στην Επαρχία Λάρνακας με το μουσικό του σχήμα.
Πιο συγκεκριμένα:
Στις 15 Αυγούστου στο Κίτι
Στις 29 Αυγούστου στη Δρομολαξιά
Την 1η Σεπτεμβρίου στους Τρούλλους
Στις 19 Οκτωβρίου στην Αθηένου.
Στέφανος Πελεκανής: Η φωνή που μας σπρώχνει με ένα τρόπο μαγικό στην παράδοση και ρίζες μας
Σε μια εποχή όπου η παράδοση συχνά αναζητά τη θέση της μέσα στον καταιγισμό της σύγχρονης κουλτούρας, ο Στέφανος Πελεκανής επιμένει να την ντύνει με νέα φωνή, με βελούδινη ερμηνεία και με την εσωτερικότητα ενός ανθρώπου που δεν τραγουδά μόνο – αφηγείται. Με αφετηρία την κατεχόμενη Μόρφου, από όπου κατάγεται, και με πολύτιμο εργαλείο του τόσο τη μουσική όσο και τον λόγο, ο Κύπριος μουσικός, φιλόλογος και ψάλτης αποτελεί μια από τις πιο αυθεντικές και ελπιδοφόρες παρουσίες στον χώρο της κυπριακής παραδοσιακής και βυζαντινής μουσικής.
Με σπουδές στο πιάνο, στη θεωρία και αρμονία της μουσικής, αλλά κυρίως με βαθιά γνώση της βυζαντινής μουσικής και της δημοτικής ποίησης, ο Πελεκανής δεν προσπαθεί απλώς να αναπαραγάγει. Αντιθέτως, μέσα από τη μεταπτυχιακή του εστίαση στο Δημοτικό Τραγούδι στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και με δεκάχρονη εμπειρία στη φιλολογία, ξέρει πώς να σέβεται τη ρίζα, να ανασυνθέτει το σώμα και να εμφυσά πνοή στην παράδοση, χωρίς να τη φυλακίζει σε μουσειακή ακινησία.
Η δισκογραφία του το αποδεικνύει: το 2022 κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Τα Ποιητάρικα – Η Φωνή της Κύπρου», ένα έργο που φέρνει την ποίηση κοντά στο τραγούδι μέσα από συνεργασίες με καταξιωμένους παραδοσιακούς καλλιτέχνες. Το 2023 προχώρησε ένα βήμα πιο πέρα, κυκλοφορώντας δύο επανεκτελέσεις με πειραματική προσέγγιση, συνδυάζοντας στοιχεία παραδοσιακής, έντεχνης και σύγχρονης μουσικής. Μέσα από ψηφιακούς δίσκους με ζωντανές ηχογραφήσεις, δίνει ζωή σε τραγούδια και ύμνους που αλλιώς θα έμεναν κρυμμένα σε παλιές κασέτες ή ξεχασμένα τετράδια.
Στις ερμηνείες του διακρίνεται ένα βαθύ συναίσθημα – όχι μελοδραματικό, αλλά ουσιαστικό. Με αφήγηση που στηρίζεται στη μουσικότητα της γλώσσας και την εκφραστικότητα του ύφους, ξέρει πότε να ψιθυρίσει και πότε να υψώσει φωνή. Ιδιαίτερη είναι η σχέση του με τους ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας, όπου η ψαλτική παράδοση συναντά τη βαθύτερη πνευματικότητα.
Κι όμως, πίσω από κάθε νότα κρύβεται μια εμμονή – μια επίμονη αγάπη, που δεν αφορά μόνο την τέχνη, αλλά την ίδια την πατρίδα. Το μεγάλο του όνειρο είναι να φέρει την παράδοση πίσω στις πόλεις που τη γέννησαν και που σήμερα βρίσκονται υπό κατοχή. Συναυλίες σε εκκλησίες της Μόρφου, της Κερύνειας, της Αμμοχώστου. Ψαλμοί σε ιερούς χώρους που σιώπησαν απότομα μετά την εισβολή. Εκεί όπου οι τοίχοι άκουσαν κάποτε βυζαντινά μέλη, εκεί θέλει να σταθεί ξανά. Όχι μόνο ως καλλιτέχνης, αλλά ως άνθρωπος. Όχι μόνο για να ακουστεί το τραγούδι, αλλά για να ακουστεί ξανά το εγλώμιο της επιστροφής.
Ο Στέφανος Πελεκανής, χωρίς βαρύγδουπες δηλώσεις, επιλέγει να λειτουργήσει όπως οι παλιοί τροβαδούροι: κουβαλά την αλήθεια του τόπου του στις φωνητικές του χορδές. Και με κάθε του εμφάνιση, με κάθε του ψαλμό, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο εκείνη η χαμένη πατρίδα, η παλιά Κύπρος, να μη χαθεί ποτέ πραγματικά — όσο υπάρχει κάποιος που την τραγουδά.
