Text follows in English
Της συντακτικής ομάδας του SkalaTimes
Οι καιροί αλλάζουν. Αυτό δεν είναι ρητορικό σχήμα, είναι μια αντικειμενική διαπίστωση που επιβεβαιώνεται καθημερινά από τις κοινωνικές μεταβολές, τις τεχνολογικές εξελίξεις, τις νέες μορφές επικοινωνίας και τη ρευστότητα της παγκόσμιας πολιτικής σκηνής. Κι όμως, την ίδια στιγμή που οι κοινωνίες κινούνται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, τα πολιτικά κόμματα συχνά παραμένουν ακίνητα. Προσκολλημένα σε δογματικές ερμηνείες, σε εσωτερικές ισορροπίες και σε μηχανισμούς αυτοσυντήρησης, μοιάζουν να αδυνατούν να συγχρονιστούν με τις απαιτήσεις του παρόντος και τις προκλήσεις του μέλλοντος.
Η ειρωνεία είναι προφανής. Οι ίδιες οι πολιτικές θεωρίες πάνω στις οποίες στηρίχθηκαν τα μεγάλα ιδεολογικά ρεύματα του 19ου και του 20ού αιώνα – από τον κριτικό στοχασμό του Karl Marx μέχρι τις φιλελεύθερες αναλύσεις του John Stuart Mill – τόνιζαν την ανάγκη διαρκούς κριτικής, αυτοαναθεώρησης και προσαρμογής στις κοινωνικές συνθήκες. Καμία ζωντανή ιδεολογία δεν μπορεί να επιβιώσει ως άκαμπτο δόγμα. Κι όμως, πολλά σύγχρονα κόμματα μετατρέπουν την ιδεολογική τους αφετηρία σε άκαμπτο φετίχ, ξεχνώντας ότι η θεωρία γεννήθηκε ως εργαλείο κατανόησης της πραγματικότητας – όχι ως άγκυρα που εμποδίζει την εξέλιξη.
Οι καιροί αλλάζουν, αλλά τα κόμματα συχνά παραμένουν εγκλωβισμένα σε εσωτερικές κλίκες. (το έχουμε ξαναπεί, η κλίκκα της κλίκκας ω κλίκκα μόνο έτσι θα έχεις μια θέση στο κόμμα).
Η πολιτική δράση περιορίζεται σε ισορροπίες ομάδων, οικογενειακών δικτύων και μηχανισμών επιρροής. Η αξιολόγηση ικανοτήτων μέσα στο κόμμα υποχωρεί μπροστά στην καταγωγή, τη συγγένεια ή την ένταξη στη «σωστή» εσωκομματική τάση κλίκκα. Κι έτσι, η αναξιοκρατία του κράτους δεν είναι τυχαίο φαινόμενο, είναι φυσική απόρροια ενός κομματικού συστήματος που αναπαράγει τις ίδιες παθογένειες από τα σπλάχνα του. Όταν το κόμμα λειτουργεί ως κλειστό κλαμπ, το κράτος δύσκολα μπορεί να λειτουργήσει ως ανοιχτός, δίκαιος θεσμός. Ναι, αγαπητά κόμματα, με τα «πρωτοκλασάτα» στελέχη των οποίων το μέλλον έχει ήδη προδιαγραφεί – ό,τι κι αν συμβεί. Εσύ προορίζεσαι για Πρόεδρος, εσύ για Γενικός Γραμματέας, εσύ για εκείνη την «καλή» θέση. Οι ρόλοι έχουν μοιραστεί εκ των προτέρων, οι ισορροπίες έχουν συμφωνηθεί, και το έργο παίζεται σαν να μην υπάρχει κοινωνία που παρακολουθεί. Όλα τακτοποιημένα. Όλα προβλέψιμα. Όλα, υποτίθεται, υπό έλεγχο!).
Οι καιροί αλλάζουν, αλλά ο δημόσιος λόγος των κομμάτων συχνά παραμένει εγκλωβισμένος στο χθες. Ανακυκλώνονται συνθήματα, ανασύρονται παλιές αντιπαραθέσεις, επαναλαμβάνονται αφηγήσεις που δεν απαντούν στα σημερινά ερωτήματα.
Η προσήλωση στο παρελθόν μπορεί να προσφέρει συναισθηματική ασφάλεια, αλλά δεν παράγει πολιτική λύση. Το παρελθόν εξηγεί, δεν κυβερνά.
Την ίδια στιγμή, η εσωτερική ενέργεια πολλών κομμάτων καταναλώνεται στην αναζήτηση του «CEO» τους. Η πολιτική μετατρέπεται σε διαγωνισμό προσώπων, σε μάχη επικοινωνιακής κυριαρχίας και προσωπικών φιλοδοξιών. Η συζήτηση επικεντρώνεται στο ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος, ποιος θα ελέγχει τον μηχανισμό, ποιος θα έχει τον τελευταίο λόγο. Λιγότερο συχνά συζητείται τι κάνουν σωστά και τι λάθος για τον τόπο. Ποιες πολιτικές απέδωσαν; Ποιες απέτυχαν; Ποιες αποφάσεις τραυμάτισαν την εμπιστοσύνη των πολιτών; Η αυτοκριτική σπανίζει, γιατί θεωρείται αδυναμία. Στην πραγματικότητα, είναι προϋπόθεση ωριμότητας.
Η κοινωνία, όμως, δεν περιμένει. Οι πολίτες (συχνά και τα κομματικά μέλη). παρακολουθούν, συγκρίνουν, απογοητεύονται. Σε ένα περιβάλλον όπου η πληροφορία διαχέεται αστραπιαία και η πολιτική επικοινωνία διαμεσολαβείται από τα κοινωνικά δίκτυα, το κενό αξιοπιστίας δεν μένει ανεκμετάλλευτο. Όταν τα παραδοσιακά κόμματα αδυνατούν να εκφράσουν αυθεντικά τις ανησυχίες της κοινωνίας, δημιουργείται χώρος για πρόσωπα που επενδύουν στο show, τον θυμό και στη θεατρικότητα. Η πολιτική μετατρέπεται σε παράσταση, και το κοινό – κουρασμένο από τις ίδιες παλιές υποσχέσεις – είναι πρόθυμο να χειροκροτήσει όποιον υπόσχεται εύκολες λύσεις. Ακόμη, ναι, και τον άσχετο παλιάτσο που δεν γνωρίζει ούτε την αλφαβήτα της πολιτικής!
Η ιστορία έχει δείξει ότι τα πολιτικά συστήματα που δεν ανανεώνονται εκ των έσω, ανατρέπονται εκ των έξω. Όχι απαραίτητα με θεσμικές ρήξεις, αλλά με τη σταδιακή απαξίωση, την αποχή, την αποστασιοποίηση ή την ανάδειξη ακραίων και ανώριμων επιλογών. Η ευθύνη, ωστόσο, δεν βαραίνει αποκλειστικά εκείνους που εκμεταλλεύονται το κενό. Βαραίνει πρωτίστως εκείνους που το δημιούργησαν.
Οι καιροί αλλάζουν. Και τα παραδοσιακά κόμματα διαπράττουν ίσως το μεγαλύτερο λάθος τους όταν αρνούνται να αλλάξουν μαζί τους. Όταν επιτρέπουν στην εσωστρέφεια και στην τάση της κλίκκας να υπερισχύσει της κοινωνικής αποστολής τους. Όταν επενδύουν περισσότερο στη διαχείριση μηχανισμών παρά στη διαμόρφωση οράματος. Όταν αντιμετωπίζουν την πολιτική ως εσωτερική σκακιέρα και όχι ως πεδίο ευθύνης απέναντι στον τόπο.
Οι καιροί αλλάζουν και τα παραδοσιακά κόμματα κάνουν λάθη επιτρέποντας σε παλιάτσους της κακιάς ώρας να διεκδικούν και να κατακτούν, με επιτυχία, μια θέση στην πολιτική σκηνή. Και στο τέλος, δεν θα φταίνε οι άσχετοι παλιάτσοι που εκμεταλλεύτηκαν το κενό. Θα φταίνε εκείνοι που, με τις αγκυλώσεις, τη δογματική ακαμψία και την αναξιοκρατία τους, τους χάραξαν τον δρόμο.
Καλή μας Κυριακή!
Traditional Parties, Eyes Tightly Shut, Pave the Way for Clowns
By the Editorial Team of SkalaTimes
Times are changing. This is not a rhetorical flourish; it is an objective reality confirmed daily by social transformations, technological advancements, new forms of communication, and the fluidity of the global political landscape. And yet, at the very moment societies are moving at dizzying speed, political parties often remain motionless. Clinging to dogmatic interpretations, internal balances, and mechanisms of self-preservation, they seem unable to synchronize with the demands of the present and the challenges of the future.
The irony is obvious. The very political theories upon which the great ideological movements of the 19th and 20th centuries were built—from the critical thought of Karl Marx to the liberal analyses of John Stuart Mill—emphasized the need for constant critique, self-reflection, and adaptation to social conditions. No living ideology can survive as a rigid dogma. Yet many contemporary parties turn their ideological starting point into an inflexible fetish, forgetting that theory was born as a tool to interpret reality—not as an anchor to prevent evolution.
Times are changing, yet parties often remain trapped in internal cliques (we have said it before: the clique of the clique—oh clique!—only this way will you secure a position within the party). Political action is reduced to balancing group interests, family networks, and mechanisms of influence. The evaluation of merit within the party gives way to origin, kinship, or belonging to the “right” internal faction. Thus, the lack of meritocracy in the state is not a random phenomenon; it is the natural byproduct of a party system that reproduces the same pathologies from within. When a party functions as a closed club, the state can hardly function as an open and fair institution.
Yes, dear parties, with your “top-tier” executives whose future has already been predetermined—no matter what happens. You are destined for President, you for General Secretary, you for that “good” position. The roles have been assigned in advance, the balances agreed upon, and the play unfolds as if there were no society watching. Everything arranged. Everything predictable. Everything, supposedly, under control.
Times are changing, yet the public discourse of parties often remains stuck in yesterday. Slogans are recycled, old rivalries revived, narratives repeated that fail to address today’s pressing questions. Attachment to the past may provide emotional comfort, but it does not produce political solutions. The past explains; it does not govern.
At the same time, much of the internal energy of many parties is consumed in the search for their next “CEO.” Politics is transformed into a competition of personalities, a battle for communicative dominance and personal ambition. The discussion focuses on who will be the next president, who will control the party machinery, who will have the final say. Far less frequently do we hear discussions about what they are doing right and what they are doing wrong for the country. Which policies worked? Which failed? Which decisions damaged public trust? Self-criticism is rare, because it is perceived as weakness. In reality, it is a prerequisite for maturity.
Society, however, does not wait. Citizens—often including party members themselves—observe, compare, and grow disillusioned. In an environment where information spreads instantly and political communication is mediated through social media, the credibility gap does not remain unexploited. When traditional parties fail to authentically express society’s concerns, space opens for individuals who invest in spectacle, anger, and theatricality. Politics becomes a performance, and the audience—tired of the same old promises—is ready to applaud anyone who offers easy solutions. Even, yes, the unqualified clown who does not even know the alphabet of politics.
History has shown that political systems that fail to renew themselves from within are overturned from without. Not necessarily through dramatic institutional ruptures, but through gradual discrediting, abstention, disengagement, or the rise of extreme and immature choices. Responsibility, however, does not rest solely with those who exploit the vacuum. It rests primarily with those who created it.
Times are changing. And traditional parties commit perhaps their greatest mistake when they refuse to change with them—when they allow introversion and clique mentalities to prevail over their social mission; when they invest more in managing internal mechanisms than in shaping vision; when they treat politics as an internal chessboard rather than as a field of responsibility toward the country.
Times are changing, and traditional parties make grave mistakes by allowing second-rate clowns to claim—and successfully win—a place on the political stage. And in the end, it will not be the unqualified clowns who exploited the vacuum who are to blame. It will be those who, through their rigidity, dogmatic inflexibility, and lack of meritocracy, paved the way for them.
Have a lovely Sunday!
