Article follows in English
Γράφει η Μαρίνα Χριστοφή
Ειδική Παιδαγωγός, Λάρνακα
Τηλέφωνο: 99 682920
Email: marinachristofi11@gmail.com
(Περισσότερα για τη Μαρίνα εδώ)
- Κάθε βδομάδα, η Μαρίνα γράφει το δικό της άρθρο στο SkalaTimes για θέματα που αφορούν τα παιδιά μας. Αν έχετε ερωτήσεις ή απορίες για τις οποίες θα θέλατε να γράψει σε μελλοντικό της άρθρο, μπορείτε να επικοινωνήσετε απευθείας μαζί της στο email: marinachristofi11@gmail.com
Μην κάνεις άλλο scroll – Φτάνει άλλα Rells!
Με αφορμή ένα μήνυμα που δέχτηκα από μια μητέρα, ενός μαθητή της Γ’ τάξης Δημοτικού, ένιωσα την ανάγκη να γράψω αυτό το άρθρο: «Μαρίνα, το παιδί μου περνάει πολλές ώρες μπροστά στις οθόνες! Τι μπορώ να κάνω;»
Αυτή είναι μια απορία που ακούω συχνά από τους γονείς όταν έρχονται στο γραφείο μου για να συζητήσουμε την πρόοδο των παιδιών τους. Είμαι σίγουρη πως αυτός ο προβληματισμός είναι πολύ συχνός ακόμη και για πολλούς άλλους γονείς.
Ας πάρουμε λοιπόν τα πράγματα από την αρχή! Ζούμε σε μια εποχή όπου οι οθόνες έχουν «εισβάλει» για τα καλά στις ζωές μας. Πλέον τις βρίσκουμε παντού μπροστά μας! Στο σπίτι, στο σχολείο, πάνω στο τραπέζι την ώρα του φαγητού ακόμη και πλάι μας στο κρεβάτι την ώρα
του ύπνου. Πες την αλήθεια! Συμφωνείς!
«Ας δει για λίγα λεπτά τηλεόραση για να φάει!»
«Ας παρακολουθήσει λίγο το κινητό για να κοιμηθεί!»
«Ας δει για λίγη ώρα στο tablet μέχρι να κάνω τις δουλείες μου!»
«Ας παίξει λίγο με το nintendo για να ξεκουραστεί!»
Αν είσαι γονιός και έχεις πει έστω και για μια φορά, μια από τις πιο πάνω εκφράσεις, έχω να σου πω ένα πράγμα! Έχεις τα μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης που το παιδί σου δεν μπορεί να ξεκολλήσει τα μάτια του από τις οθόνες! Έχεις συνδυάσει την κάθε υποχρέωση του μαζί μια
συσκευή και έτσι αυτόματα από μόνος του δεν έχει άλλη επιλογή.
Από μικρή ηλικία, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με την αρνητική πτυχή της τεχνολογίας! Ναι, σωστά κατάλαβες! Η τεχνολογία έχει δύο πτυχές: την αρνητική και την θετική! Η θετική είναι ισορροπημένη όπου στην οποία την εκμεταλλευόμαστε προς όφελος μας! Το παν μέτρον άριστον!
Δυστυχώς όμως, παιδιά και έφηβοι κάθε ηλικίας, οθόνη και χέρι έχει γίνει πλέον ένα! Σοκαριστικό! Πίσω από την πολύωρη χρήση των οθονών κρύβονται τεράστιες επιπτώσεις που επηρεάζουν τη γνωστική, τη συναισθηματική και τη κοινωνική ανάπτυξη τους. Τι συμβαίνει λοιπόν όταν η χρήση γίνεται υπερβολική:
Μείωση συγκέντρωσης και προσοχής:
Όταν ένα παιδί περνά πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες, συνηθίζει να βλέπει εικόνες και βίντεο που αλλάζουν πολύ γρήγορα χρώματα και παραστάσεις. Αυτό κάνει τον εγκέφαλο να είναι συνεχώς σε εγρήγορση και να περιμένει συνεχώς κάτι νέο. Έτσι λοιπόν, όταν πρέπει να καθίσει
να διαβάσει ή να ακούσει κάποιον, αποσπάται η προσοχή του και δυσκολεύεται να μείνει συγκεντρωμένο. Αρχίζει να βαριέται πιο εύκολα και μαθαίνει να ψάχνει συνέχεια κάτι έντονο το οποίο θα του τραβήξει το ενδιαφέρον.
Καθυστερημένη ανάπτυξη λόγου:
Ιδιαίτερα στα μικρότερα παιδία, οι πολλές ώρες παρακολούθησης βίντεο, αντικαθιστούν τον διάλογο και τη φυσική επικοινωνία με τους γονείς. Όσο πιο πολύ βλέπει οθόνες, τόσο λιγότερο μιλάει και ακούει πραγματικούς διαλόγους. Αυτή η συνήθεια έχει ως αποτέλεσμα να μην
εξασκεί το λεξιλόγιο του και να καθυστερεί να λέει λέξεις, να σχηματίζει προτάσεις και να κατανοεί καλά αυτά που ακούει.
Μειωμένη κοινωνική αλληλεπίδραση:
Τα παιδιά τα οποία είναι προσκολλημένα για ώρες στις οθόνες συχνά προτιμούν να παίζουν μόνα τους με το ηλεκτρονικό τους παιχνίδι αντί να παίζουν με άλλα παιδιά και έτσι δεν μαθαίνουν εύκολα να μοιράζονται και να συνεργάζονται. Με τον καιρό αδυνατούν περισσότερο να κάνουν φίλους και να συμμετέχουν σε ομαδικά παιχνίδια.
Διαταραχές ύπνου και ξεσπάσματα θυμού:
Το φως από τις οθόνες μπερδεύει τον εγκέφαλο και τον κρατάει ξύπνιο. Αντί να καταλάβει ότι έχει νυχτώσει και ότι πρέπει να χαλαρώσει, νομίζει ότι ακόμη είναι μέρα. Γι΄ αυτό όταν το παιδί βλέπει οθόνη λίγο πριν κοιμηθεί, ο εγκέφαλος στέλνει λάθος μήνυμα στο σώμα και δυσκολεύεται να ηρεμίσει. Όταν τελικά κοιμηθεί δεν κάνει ένα σταθερό ύπνο. Μπορεί να στριφογυρίζει στο κρεβάτι, να ζητάει παρέα και αγκαλιά από τους γονείς και να καθυστερεί πολύ μέχρι να αποκοιμηθεί.
Ο ύπνος του δεν είναι ξεκούραστος και αυτό σημαίνει ότι το πρωί μπορεί να ξυπνήσει κακόκεφο, κομμένο, νευρικό και αρνούμενο να πάει σχολείο.
Εξάρτηση από την οθόνη:
Πολλά παιδιά όταν αρχίσουν να παίζουν και να βλέπουν βίντεο αρνούνται κατηγορηματικά να σταματήσουν. Η οθόνη τους τραβάει την προσοχή και αναζητάνε και άλλη περισσότερη ώρα. Γι΄ αυτό όταν ο γονιός τους πει να κλείσουν την συσκευή, αρνούνται και θυμώνουν.
Ο ρόλος του γονιού
Ξέρουμε πολύ καλά ότι τα παιδιά δεν ακούνε, αλλά μιμούνται. Αν ο ίδιος ο γονιός περνάει πολλές ώρες στο κινητό, είναι φυσικό το παιδί να μιμηθεί αυτή τη συμπεριφορά. Ο γονιός πρέπει να λειτουργεί σαν πρότυπο για το παιδί τους.
Συμβολές προς γονείς:
Ορίστε χρόνο χρήσης για τις ηλεκτρονικές συσκευές
Ανάλογα με τη ηλικία του παιδιού, θα πρέπει να αποφασίστε πόση ώρα θα χρησιμοποιεί τις συσκευές. Για παράδειγμα, για τα παιδιά του δημοτικού, η ιδανική διάρκεια παρακολούθησης είναι 30 – 60 λεπτά ημερησίως. Όταν μπουν ξεκάθαρα τα όρια από την αρχή, το παιδί θα
γνωρίζει από πριν τι περιμένει και κυρίως δεν θα απαιτεί παραπάνω χρόνο.
Ρύθμισε τι θα βλέπει:
Μην επιτρέψετε στο παιδί σου να βλέπει ότι θέλει ή ότι εμφανίζεται εκείνη την στιγμή μπροστά του. Ρυθμίστε τις ηλεκτρονικές συσκευές με τέτοιο τρόπο ώστε να παρακολουθεί μόνο προγράμματα της ηλικίας του. Προτιμήστε εκπαιδευτικά βίντεο, ήρεμα κινούμενα σχέδια με
χιουμοριστικές ιστορίες και παιχνίδια που καλλιεργούν την δημιουργικότητα. Αποφύγετε τα βίαια και τα ανούσια βίντεο που επηρεάζουν τη συμπεριφορά του.
Παρακολουθήστε μαζί του:
Αποφασίστε από πριν να δείτε μια ταινία που θα αρέσει σε όλους, γονείς και παιδία. Όταν θα καθίσετε δίπλα του και παρακολουθήσετε κάτι παρέα, το παιδί σας θα νιώθει ασφάλεια και θα περάσετε ευχάριστα τη μέρα σας. Αν θέλετε, μετά από την προβολή της ταινίας, θα έχετε την
ευκαιρία να κάνετε μαζί του συζήτηση και να την σχολιάσετε, καλλιεργώντας τη μάθηση, τη σύνδεση και το διάλογο.
Περάστε χρόνο μαζί του χωρίς οθόνες:
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να περάσετε χρόνο με το παιδί σας μακριά από τις οθόνες. Καθιερώστε ξέγνοιαστες, οικογενειακές στιγμές όπως να πάτε μια βόλτα στο πάρκο, να καθίσετε στο τραπέζι όλοι μαζί για φαγητό χωρίς κινητά, να παίξετε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι στο σπίτι, να διαβάσετε ένα παραμύθι πριν τον ύπνο. Αν το παιδί σας συνηθίσει σε τέτοιες δραστηριότητες θα αρχίζει να αναζητά λιγότερο τις οθόνες. Οι οθόνες είναι πλέον ένα τεράστιο μέρος της καθημερινότητας μας,
το οποίο δεν μπορούμε και δεν χρειάζεται να το αφαιρέσουμε τελείως από την καθημερινότητα των παιδιών. Έχουμε δει πως μας έχουν λύσει τα χέρια μας σε πολύ δύσκολες καταστάσεις. Είναι απαραίτητο όμως να ενημερώσουμε τα παιδιά πως τις χρησιμοποιούμε και για πόση ώρα. Αν
θέσουμε από την αρχή τα όρια μας και ρυθμίσουμε εμείς την διάρκεια και το περιεχόμενο των βίντεο που βλέπουν, τότε ο χρόνο τους μπροστά στις οθόνες δεν θα είναι ποτέ χαμένος. Είναι πολύ σημαντικό ακόμη να δείχνουμε εμείς το καλό παράδειγμα στα παιδιά και πρώτοι
εμείς να τους δίνουμε το κίνητρο να κάνουν διαφορετικές δραστηριότητες μακριά από τις ηλεκτρονικές συσκευές. Έτσι τα παιδιά θα μάθουν να χρησιμοποιούν τις οθόνες με ισορροπία.
————————————————————————————————————
“My child spends too many hours in front of screens! What can I do?” Marina Christofi, Special Educator in Larnaca, answers
Written by Marina Christofi
Special Educator, Larnaca
Phone: 99 682920
Email: marinachristofi11@gmail.com
(More about Marina here)
Every week, Marina writes her own article for SkalaTimes on topics related to our children. If you have questions or concerns you would like her to address in a future article, you can contact her directly at: marinachristofi11@gmail.com
Stop scrolling – Enough with the Reels!
Following a message I received from a mother of a 3rd grade student, I felt the need to write this article:
“Marina, my child spends too many hours in front of screens! What can I do?”
This is a concern I often hear from parents when they come to my office to discuss their child’s progress. I’m sure this is a worry shared by many more parents out there.
Let’s start from the beginning!
We live in an era where screens have invaded our lives. We encounter them everywhere — at home, at school, on the table during meals, even next to us in bed at night. Be honest! You agree!
- “Let them watch TV for a few minutes so they can eat!”
- “Let them watch the phone so they can fall asleep!”
- “Let them use the tablet for a little while until I finish my chores!”
- “Let them play Nintendo for a bit to relax!”
If you’re a parent and you’ve said even one of the above phrases, I have one thing to tell you:
You hold the biggest share of responsibility for your child not being able to detach from screens!
You have connected every task with a device, leaving the child with no alternative options.
From a very young age, children are exposed to the negative side of technology. Yes, you understood correctly — technology has two sides: negative and positive. The positive side is balanced and beneficial when used properly. As the saying goes, everything in moderation!
Unfortunately, for children and teenagers of all ages, screen and hand have become one! Shocking, but true. Behind excessive screen use lie serious consequences that affect their cognitive, emotional, and social development.
What happens when screen use becomes excessive?
• Reduced concentration and attention:
When a child spends many hours in front of screens, they get used to fast-changing images and colors. This keeps the brain constantly alert, expecting something new. So when they need to sit down, read, or listen, their attention drifts, and they struggle to stay focused. They get bored more easily and constantly seek something intense to capture their interest.
• Delayed speech development:
Especially in younger children, long hours of watching videos replace natural dialogue and communication with parents. The more screens they watch, the less they speak and hear real conversations. As a result, they don’t practice their vocabulary, delay forming sentences, and struggle to understand what they hear.
• Reduced social interaction:
Children who spend hours attached to screens often prefer playing alone with their device rather than with other children. This means they don’t easily learn to share, cooperate, or participate in group play. Over time, they struggle to make friends and engage socially.
• Sleep disturbances and temper outbursts:
Screen light confuses the brain and keeps it awake. Instead of realizing that it’s nighttime and time to relax, the brain thinks it’s still daytime. So when a child uses a device before bed, the brain sends the wrong signals, and the child struggles to calm down.
Even when they eventually fall asleep, the sleep is not restful. They may toss and turn, ask for company or cuddles, and take a long time to settle. This leads to waking up tired, irritable, moody, or even refusing to go to school.
• Screen dependence:
Many children, once they start watching videos or playing games, refuse to stop. Screens capture their attention, and they crave more and more time. This is why, when a parent asks them to turn off the device, they react with anger or refusal.
The role of the parent
We know very well that children don’t listen — they imitate.
If a parent spends hours on their phone, it is only natural for the child to mirror that behavior. Parents must act as role models.
Advice for Parents
• Set time limits for electronic devices
Depending on the child’s age, you should decide how long they can use screens. For primary school children, the ideal duration is 30–60 minutes per day. When limits are set clearly from the beginning, the child knows what to expect and won’t ask for more time.
• Control what they watch
Do not allow your child to watch anything that randomly appears on the screen. Adjust device settings so they access only age-appropriate content. Choose educational videos, calm cartoons with humorous stories, and games that encourage creativity. Avoid violent or meaningless videos that influence behavior negatively.
• Watch together
Choose a movie you will all enjoy as a family. When you sit next to your child and watch something together, they feel safe, connected, and you spend quality time as a family. Afterwards, you can discuss the movie, promoting learning, bonding, and dialogue.
• Spend screen-free time together
There are many ways to enjoy time with your child away from screens:
A walk in the park, family meals without phones, board games, or reading a bedtime story. When children get used to such activities, they gradually seek screens less.
Screens are now a huge part of our daily life — we cannot and should not eliminate them entirely. They have helped us tremendously in many situations. But it is essential to teach children how and for how long to use them.
If we set boundaries early, regulate the duration and type of content they watch, their screen time will never be wasted. Most importantly, we must set the example ourselves and inspire them to explore activities away from digital devices.
This is how children learn to use screens with balance.
