Article follows in English
Γράφει η Μαρίνα Χριστοφή
Ειδική Παιδαγωγός, Λάρνακα
Τηλέφωνο: 99 682920
Email: marinachristofi11@gmail.com
(Περισσότερα για τη Μαρίνα εδώ)
- Κάθε βδομάδα, η Μαρίνα γράφει το δικό της άρθρο στο SkalaTimes για θέματα που αφορούν τα παιδιά μας. Αν έχετε ερωτήσεις ή απορίες για τις οποίες θα θέλατε να γράψει σε μελλοντικό της άρθρο, μπορείτε να επικοινωνήσετε απευθείας μαζί της στο email: marinachristofi11@gmail.com
Το να βάζουμε όρια και κανόνες στα παιδιά είναι πολύ σημαντικό για την ανατροφή τους. Βοηθούν τα παιδιά να καταλάβουν τι είναι σωστό και τι είναι λάθος, μαθαίνουν να φέρονται σωστά και να γίνονται υπεύθυνα. Ένα παιδί χωρίς όρια μπορεί εύκολα να μπερδευτεί και να
μην ξέρει πως να συμπεριφερθεί.
Γιατί οι γονείς δυσκολεύονται να βάλουν όρια στα παιδιά τους;
Το να βάλουμε όρια στα παιδιά μας δεν είναι εύκολη υπόθεση. Αν και οι γονείς γνωρίζουν ότι ο καθορισμός ορίων και κανόνων είναι απαραίτητα, παρ’ όλα αυτά συχνά δυσκολεύονται να τα εφαρμόσουν στην πράξη. Αυτό δεν οφείλεται γιατί δεν ενδιαφέρονται αλλά γιατί
επηρεάζονται από τα συναισθήματα τους και το πως οι ίδιοι βλέπουν τον ρόλο τους ως γονείς.
Δύσκολα προσωπικά βιώματα της παιδική ηλικίας:
Όταν ένας γονιός έχει ζήσει σε ένα περιβάλλον με έντονη αυστηρότητα, τότε επιλέγει να μεγαλώσει το παιδί του εντελώς διαφορετικά από αυτό που έχει βιώσει ο ίδιος. Προσπαθώντας να αποφύγει το δικό του προσωπικό βίωμα καταπίεσης της προσωπικής του ηλικίας,
συμπεριφέρεται αντίθετα από τους δικούς του γονείς και επιλέγει να μεγαλώσει το παιδί του με απόλυτη ελευθερία πιστεύοντας πως έτσι δείχνει την αγάπη του. Με αυτό τον τρόπο όμως φτάνει στο άλλο άκρο και το παιδί δεν αναπτύσσει αυτοπειθαρχία.
Λείπουν πολλές ώρες:
Στην σημερινή εποχή οι γονείς επιλέγουν ή αναγκάζονται να είναι πολύ απασχολημένοι με την δουλεία τους και τις υποχρεώσεις τους. Για αυτό και αισθάνονται άσχημα που απουσιάζουν πολλές ώρες από το σπίτι και νιώθουν ενοχές που δεν περνούν αρκετό χρόνο με τα παιδία τους. Έτσι πολλές φορές για να ισορροπήσουν αυτή την απουσία τους αποφεύγουν να πουν «όχι» ή να βάλουν κανόνες.
Ο φόβος να πεις «όχι»:
Πολλοί γονείς φοβούνται να πουν «όχι» ή να επιμείνουν σε ένα κανόνα γιατί ανησυχούν ότι το παιδί τους θα θυμώσει και θα αρχίσει να απομακρύνεται από αυτούς. Θέλοντας να κρατήσουν την ηρεμία στο σπίτι, αποφεύγουν να φέρουν αντίρρηση και ενδίδουν στις απαιτήσεις
των παιδιών τους. Η στάση αυτή όμως δεν βοηθάει τα παιδιά αλλά αντίθετα τους μπερδεύει για το τι είναι σωστό και τι όχι. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αρχίσουν να γίνονται πιο απαιτητικά και να μην σέβονται τους κανόνες.
Η επιθυμία να αρέσουν στα παιδία:
Οι περισσότεροι γονείς επιθυμούν να είναι αρεστοί, αγαπητοί και ευχάριστοι με τα παιδία τους και έτσι δυσκολεύονται να θέσουν όρια.
Επιδιώκουν να είναι «φίλοι» μαζί τους και γίνονται πιο ελαστικοί. Αυτό όμως έχει ως επακόλουθο τα παιδιά να μην τηρούν κανόνες και να μην ελέγχουν τη συμπεριφορά τους.
Η έλλειψη σταθερότητας:
Τα όρια χρειάζονται συνέπεια για να λειτουργήσουν σωστά. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου οι γονείς κουράζονται ή ακόμη και μεταξύ τους υπάρχει ασυνεννοησία, με αποτέλεσμα να υποχωρούν και να κάνουν τα «χατίρια» στα παιδία. Αν ο ένας γονιός επιτρέπει κάτι και ο άλλος όχι, τότε το παιδί μαθαίνει να ζητάει ότι θέλει αντί να δείχνει συνέπεια.
Πως θέτουμε όρια με αποτελεσματικό τρόπο
Ξεκάθαρα όρια:
Τα ξεκάθαρα όρια βοηθούν τα παιδιά να νιώθουν ασφάλεια και να μαθαίνουν τι είναι σωστό και τι όχι. Οι γονείς χρειάζονται να βάζουν απλούς και σταθερούς κανόνες. Τα παιδιά λειτουργούν καλύτερα όταν ξέρουν εκ των προτέρων τι περιμένουν οι γονείς από αυτά. Με αυτό τον
τρόπο τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι οι κανόνες υπάρχουν για να τα προστατεύουν και να τα βοηθούν να μεγαλώσουν σωστά.
Με συνέπεια και ηρεμία:
Οι κανόνες πρέπει να τηρούνται κάθε φορά, χωρίς εξαιρέσεις και να εξηγούνται στα παιδία τον λόγο ύπαρξης τους. Ακόμη και στην περίπτωση όπου τα παιδία δεν ακολουθήσουν τις οδηγίες, οφείλουμε με ήρεμο ύφος και με υπομονή να υπενθυμίζουμε τα όρια και να εφαρμόζουμε τις συνέπειες με αγάπη και σεβασμό, χωρίς φωνές και θυμό. Τα παιδιά χρειάζονται να καταλάβουν ότι οι κανόνες μπαίνουν για να νιώθουν ασφάλεια και όχι για να τιμωρηθούν.
Κοινή στάση ζευγαριού:
Δεν μπορούμε να βάλουμε σωστά όρια στα παιδιά μας αν η μαμά λέει ένα πράγμα και ο μπαμπάς κάτι άλλο. Όταν διαφωνούμε μπροστά στα παιδιά, τα μπερδεύουμε και χάνουν την εμπιστοσύνη τους σε εμάς.
Έτσι, μπορεί να αρχίσουν να γίνονται χειριστικά και να διαλέγουν σε ποιον γονιό θα πάνε για να πετύχουν αυτό που θέλουν. Γι΄ αυτό πριν θέσουμε όρια, χρειάζεται να συζητήσουμε πρώτα μεταξύ μας και να αποφασίσουμε πριν να στηρίξουμε ο ένας τον άλλο ειδικά μπροστά στο
παιδί. Το παιδί πρέπει να μας βλέπει σαν ομάδα, όχι σαν δύο ξεχωριστούς ανθρώπους με διαφορετικούς κανόνες.
Με επιβράβευση και ενθάρρυνση:
Όταν το παιδί τηρεί τα όρια, πρέπει να το αναγνωρίζουμε με όμορφα λόγια και με χαμόγελο. Για παράδειγμα: «Μπράβο που μάζεψες τα παιχνίδια σου χωρίς να σου το ξαναπώ!». Η θετική ενίσχυση λειτουργεί καλύτερα από την τιμωρία. Η επιβράβευση δείχνει στο παιδί ότι η
σωστή συμπεριφορά έχει θετικό αποτέλεσμα και το ενθαρρύνει να συνεχίσει έτσι.
Τα όρια είναι σημαντικά για να νιώθουν τα παιδιά ασφάλεια και να μαθαίνουν τι είναι σωστό και τι όχι. Όταν είναι ξεκάθαρα, σταθερά και δίνονται με αγάπη και σεβασμό, τα παιδιά τα καταλαβαίνουν, μαθαίνουν αυτοέλεγχο και υπευθυνότητα και νιώθουν σίγουρα για τον εαυτό τους.
Η ενθάρρυνση από τους γονείς κάνουν τα όρια πιο αποτελεσματικά και βοηθάει τα παιδία να μεγαλώσουν σε ένα περιβάλλον με εμπιστοσύνη και θετική στάση προς τους κανόνες.
Μαρίνα Χριστοφή
Ειδική Παιδαγωγός
How to Set Boundaries and Rules for Children
By Marina Christophi
Special Educator, Larnaca
Phone: +357 99 682920
Email: marinachristofi11@gmail.com
(Read more about Marina here)
Every week, Marina writes her own column for SkalaTimes on topics related to children.
If you have any questions or topics you’d like her to address in a future article, you can contact her directly at marinachristofi11@gmail.com.
Setting Boundaries and Rules for Children
Setting boundaries and rules for children is essential for their upbringing. It helps them understand what is right and wrong, learn proper behavior, and develop responsibility. A child without limits can easily become confused and unsure of how to behave.
Why Do Parents Find It Hard to Set Boundaries?
Establishing boundaries for our children is not an easy task. Although parents know that rules and limits are necessary, they often find it difficult to apply them in practice. This is not because they don’t care, but because their emotions and personal views of their parental role influence their actions.
• Difficult childhood experiences
When a parent has grown up in a strict or authoritarian environment, they may choose to raise their child in the opposite way. Trying to avoid repeating their own experience of restriction or control, they may allow their child complete freedom, believing this shows love. However, this approach often leads to the opposite result — the child fails to develop self-discipline.
• Long working hours
In today’s world, many parents are either forced or choose to spend long hours at work. They often feel guilty for being away from home and not spending enough time with their children. To compensate for their absence, they may avoid saying “no” or setting rules — a response that can undermine their parental authority.
• Fear of saying “no”
Some parents are afraid to say “no” or to insist on rules, worrying that their child will become angry or emotionally distant. In an effort to maintain peace at home, they avoid confrontation and give in to their children’s demands. However, this confuses children and makes it harder for them to understand what is acceptable behavior. Over time, they may become more demanding and less respectful of boundaries.
• The desire to be liked
Many parents want to be loved, admired, and seen as pleasant by their children. They try to be “friends” with them, which often leads to excessive flexibility. This approach may result in children disregarding rules and failing to control their behavior.
• Lack of consistency
Boundaries only work when they are applied consistently. Sometimes parents get tired or disagree with each other, and as a result, they give in to their children’s wishes. If one parent allows something and the other forbids it, the child learns to manipulate situations instead of showing consistency and respect.
How to Set Boundaries Effectively
• Be clear and consistent
Clear boundaries help children feel safe and understand what is right and wrong. Parents should establish simple and consistent rules. Children thrive when they know in advance what is expected of them. This helps them realize that rules exist to protect and guide them, not to punish.
• Stay calm and patient
Rules should always be enforced calmly and consistently. Even when children disobey, parents should remind them of the boundaries and apply consequences with patience, love, and respect — without shouting or anger. Children must understand that rules are meant to make them feel safe, not to punish them.
• Present a united front
Boundaries can’t be effective if parents send mixed messages. When a mother says one thing and the father another, children become confused and lose trust. They may start playing one parent against the other to get what they want. That’s why parents should first agree privately on the rules and support each other, especially in front of the child. The child should see the parents as a team, not as two separate authorities.
• Use praise and encouragement
When a child follows the rules, parents should acknowledge it with positive words and a smile. For example: “Well done for putting your toys away without me having to remind you!” Positive reinforcement is far more effective than punishment. It teaches children that good behavior leads to positive outcomes and motivates them to continue behaving well.
Boundaries are essential for children to feel secure and to understand what is right and wrong. When limits are clear, consistent, and set with love and respect, children learn self-control, responsibility, and confidence. Encouragement from parents makes boundaries more effective and helps children grow up in an environment built on trust, stability, and a positive attitude toward rules.
Marina Christophi
Special Educator
