Text follows in English
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 2026
Κυρία Πρόεδρε,
Κύριες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Στον Δημοκρατικό Συναγερμό κατά τις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό προτάξαμε την αναγκαιότητα για περισσότερες δημόσιες επενδύσεις και έργα υποδομής, την αύξηση των δαπανών για την άμυνα και την ασφάλεια και τη μεγαλύτερη έμφαση που έπρεπε να δοθεί στη μεσαία τάξη, τις οικογένειες με παιδιά και φοιτητές, τα άτομα με αναπηρίες, τους χαμηλοσυνταξιούχους και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η σταθερότητα δεν είναι αυτονόητη, ούτε δεδομένη.
Κερδίζεται καθημερινά με συνέπεια, διαφάνεια και υπευθυνότητα. Με την οικονομία δεν παίζουμε. Και ακριβώς με αυτά τα κριτήρια οφείλουμε να εξετάσουμε τον παρόντα Προϋπολογισμό.
Πρωταρχικό, κορυφαίο εθνικό ζήτημα που διογκώνεται και απειλεί σε σοβαρό βαθμό την ύπαρξη του κυπριακού ελληνισμού, είναι το δημογραφικό ζήτημα.
Μετά την εισβολή και την κατοχή, αποτελεί τον σοβαρότερο κίνδυνο αλλά και πρόκληση για τον τόπο μας. Δεν είναι απλώς μια τεχνική συζήτηση για δείκτες και ποσοστά. Αφορά το μέλλον της οικογένειας, της οικονομίας, της εργασίας, των ταμείων συντάξεων και υγείας, της άμυνας λόγω μείωσης των στρατεύσιμων, της κοινωνικής συνοχής και της ίδιας της εθνικής μας
προοπτικής.
Η υπογεννητικότητα και η ταυτόχρονη γήρανση του πληθυσμού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως δευτερεύον ζήτημα. Απαιτούν στρατηγική σκέψη, πολιτική βούληση και διαρκή προσήλωση σε πολιτικές που στηρίζουν ουσιαστικά τη νέα γενιά και δίνουν ξανά προοπτική στη δημιουργία οικογένειας. Με τον δείκτη γονιμότητας μεταξύ 1,3-1,5 τα τελευταία 25 χρόνια και στο 1,4 το 2023, πολύ χαμηλότερα από το 2,1 που απαιτείται για την αναπλήρωση του πληθυσμού, καθίσταται σαφές ότι η δημογραφική ανανέωση δεν διασφαλίζεται. Το
παράδειγμα της Ελλάδας πρέπει να μας αφυπνίσει αφού ο πληθυσμός μειώνεται. Γεννήσεις γύρω στις 70000, θάνατοι 130000, μείωση κατά 60000 Ελλήνων το 2024. Με μαθηματική ακρίβεια αν δεν κάνουμε κάτι δραστικό και γενναίο θα έχουμε την ίδια κατάληξη. Αν λάβουμε υπόψιν ότι και στις 10000 περίπου γεννήσεις του 2023, το 30% αφορούσε μη Κύπριους γονείς,
αναλογιστείτε τον κίνδυνο που ελλοχεύει.
Οι οικογένειες αποθαρρύνονται να αποκτήσουν παιδιά, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους διαβίωσης και της ανεπαρκούς κρατικής στήριξης. Τα αποσπασματικά μέτρα δεν αρκούν. Απαιτείται ένας στρατηγικός και ολοκληρωμένος σχεδιασμός, με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και ουσιαστική στήριξη της οικογένειας, ώστε να υπάρξει ορθή και σοβαρή αντιμετώπιση. Ο
Φορέας Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής, ο οποίος υπολειτουργεί και δεν συνεδριάζει, πρέπει να αναλάβει τον ρόλο για τον οποίο είχε δημιουργηθεί.
Απαιτείται ένας συνδυασμός μέτρων και πολιτικών που θα αντιμετωπίζουν το θέμα πολύπλευρα. Μέτρα που θα στηρίζουν την οικογένεια, τους τρίτεκνους και πολύτεκνους και θα συμφιλιώνουν την επαγγελματική με την οικογενειακή ζωή.
Ενδεικτικά αναφέρω:
Επέκταση των επιδομάτων μητρότητας, πατρότητας και γονικής άδειας μετ’ απολαβών.
Ουσιαστική επέκταση των εισοδηματικών κριτηρίων για την παραχώρηση του επιδόματος τέκνου και της φοιτητικής χορηγίας.
Παραχώρηση γενναιόδωρου εφάπαξ ποσού με κάθε νέα γέννηση, ειδικά από το τρίτο παιδί και άνω.
Επέκταση των στεγαστικών σχεδίων με διεύρυνση των κριτηρίων Επέκταση του θεσμού των ολοήμερων σχολείων, βρεφονηπιακών σταθμών και δομών φύλαξης παιδιών.
Αύξηση του ποσού για την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μέχρι την πλήρη επιδότησή της στο πλαίσιο του ΓεΣΥ.
Στα πλαίσια αυτά και οι εισηγήσεις μας για τη βελτίωση του νομοσχεδίου της φορολογικής μεταρρύθμισης:
Συγκεκριμένα, αυξάνεται το αφορολόγητο ποσό στις 22.000 ευρώ, ενώ μειώνεται η φορολογική επιβάρυνση για όσους εμπίπτουν στις κλίμακες του 20% και του 25%. Παράλληλα, αυξάνονται σημαντικά τα εισοδηματικά κριτήρια για τις φορολογικές εκπτώσεις που αφορούν τέκνα και φοιτητές. Την ίδια ώρα, αυξάνονται και τα ίδια τα ποσά των εκπτώσεων, με την έκπτωση για το δεύτερο παιδί να ανέρχεται στα 1.250 ευρώ και για το τρίτο παιδί και άνω στα 1.500
ευρώ, ενισχύοντας ουσιαστικά την οικογένεια. Επιπρόσθετα, αυξάνεται η έκπτωση για τόκους στεγαστικού δανείου και ενοίκιο στέγασης από 1.500 σε 2.000 ευρώ.
Η παιδεία αποτελεί τον πιο καθοριστικό πυλώνα για το μέλλον της χώρας μας.
Είναι υποχρέωση όλων μας, απέναντι στις επόμενες γενιές, να διαμορφώσουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα σύγχρονο και αποτελεσματικό, ικανό να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της εποχής και να καλλιεργήσει πολίτες με γνώση, κριτική σκέψη και κοινωνική ευθύνη.
Μέσα από τις επισκέψεις που πραγματοποίησε η Επιτροπή Παιδείας κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, με στόχο την ουσιαστική εικόνα της καθημερινότητας στις σχολικές μονάδες, διαπιστώσαμε την ανάγκη άμεσης βελτίωσης των σχολικών υποδομών.
Το πρόγραμμα εγκατάστασης κλιματιστικών στις σχολικές αίθουσες πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό. Το πλάνο που τέθηκε πριν 3 χρόνια καθυστερεί και χρειάζεται επίσπευση. Παρά τις δηλώσεις ελάχιστα σχολεία, έχουν πλήρη κλιματισμό και να λειτουργεί. Επιτακτική είναι επίσης η ανάγκη δημιουργίας κλειστών αιθουσών σε όλα τα σχολεία, καθώς και η ουσιαστική επένδυση στις αθλητικές υποδομές, με στόχο την παροχή ασφαλών και
σύγχρονων χώρων για τη φυσική άσκηση των μαθητών. Οι αθλητικές υποδομές των σχολείων πρέπει να είναι προσβάσιμες στους πολίτες τις απογευματινές ώρες και τα Σαββατοκύριακα.
Η σχολική βία, ο εκφοβισμός και η νεανική παραβατικότητα βρίσκονται, ομολογουμένως, σε έντονη έξαρση. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, ένας στους τέσσερις μαθητές ή μαθήτριες δηλώνει ότι έχει υπάρξει θύμα εκφοβισμού, είτε στο σχολείο είτε μέσω διαδικτύου. Ως Δημοκρατικός Συναγερμός, καταθέτουμε σειρά συγκεκριμένων μέτρων. Προτείνουμε την αυστηροποίηση των ποινών και την υποχρεωτική καταβολή αποζημιώσεων από τους υπαίτιους. Παράλληλα, θεωρούμε αναγκαία την εγκατάστασης κλειστών κυκλωμάτων ασφαλείας και φωτισμού.
Ιδιαίτερα στην επαρχία Λάρνακας, με βάση τα υφιστάμενα δεδομένα και τον έντονο υπερπληθυσμό που παρατηρείται σε αρκετές σχολικές μονάδες, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για τη δημιουργία νέων σχολείων. Ενδεικτικά, θεωρώ αναγκαία τη δημιουργία Λυκείου στην περιοχή της Ορμήδειας, το οποίο θα εξυπηρετεί τις κοινότητες Ξυλοτύμβου και Ξυλοφάγου, νέων Γυμνασίων στην ευρύτερη περιφέρεια της Λάρνακας, ώστε να αποσυμφορηθούν τα ήδη
υπερπλήρη Γυμνάσια Λιβαδιών και Αραδίππου.
Θετική εξέλιξη αποτελεί η έναρξη των εργασιών για την Τεχνική Σχολή Λάρνακας, η εξαγγελία για το 6ο Δημοτικό Σχολείο Αραδίππου και η ετοιμασία μελετών για το Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Λιβαδιών–Ορόκλινης.
Παράλληλα, ως ύψιστη προτεραιότητα οφείλουμε να θέσουμε τη δημιουργία ενός νέου, σύγχρονου Ειδικού Σχολείου στη Λάρνακα. Το υφιστάμενο σχολείο του Αγίου Σπυρίδωνα είναι υπερπλήρες και δεν μπορεί πλέον να ανταποκριθεί επαρκώς στις αυξημένες και εξειδικευμένες ανάγκες των παιδιών.
Η πλήρης ψηφιοποίηση των σχολικών μονάδων, η διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης και συνεκτικής πολιτικής για την Ειδική Εκπαίδευση, η ουσιαστική αναβάθμιση της Τεχνικής Εκπαίδευσης, καθώς και η ανάπτυξη εξειδικευμένων προγραμμάτων κατάρτισης στα πράσινα επαγγέλματα, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στη μαθησιακή διαδικασία, αποτελούν
αδιαμφισβήτητα παρεμβάσεις που αναβαθμίζουν ουσιαστικά την ποιότητα και το επίπεδο της παιδείας μας.
Το Προαιρετικό Ολοήμερο Σχολείο είναι ένας αναγκαίος θεσμός που υπηρέτησα ως εκπαιδευτικός και στήριξα διαχρονικά μέσα από την κοινοβουλευτική μου δράση. Έγιναν βελτιώσεις, όμως δεν αρκούν. Χρειάζεται παιδαγωγική συνέχεια με εκπαιδευτικούς πλήρους απασχόλησης, το ολοήμερο σχολείο να ξεκινά από την πρώτη μέρα της σχολικής χρονιάς, ουσιαστικά αναλυτικά προγράμματα, καθολική εφαρμογή σε όλα τα σχολεία και πλήρη ευθύνη λειτουργίας από το Υπουργείο Παιδείας.
Για την Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού απαραίτητος ο εκσυγχρονισμός, θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε περισσότερα την ερχόμενη Δευτέρα.
Αναμένουμε από την Υπουργό Παιδείας να συγκεκριμενοποιήσει το πλαίσιο στήριξης του σχεδίου ώστε να είναι και υλοποιήσιμο.
Η φοιτητική χορηγία χρειάζεται ουσιαστική αναθεώρηση. Τα εισοδηματικά κριτήρια και τα παρεχόμενα ποσά παραμένουν στάσιμα εδώ και χρόνια και δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες ακρίβειας. Απαιτείται διεύρυνση των οικονομικών και περιουσιακών κριτηρίων και αύξηση των παρεχόμενων ποσών, όπως διαχρονικά έχει αναδείξει και η ΦΠΚ Πρωτοπορία.
Παράλληλα, η αριστεία πρέπει να επιβραβεύεται. Το κονδύλι για τις υποτροφίες του ΙΚΥΚ δεν επαρκεί για όλους τους δικαιούχους και η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι κανένας φοιτητής που πληροί τα κριτήρια δεν θα μείνει εκτός.
Όσον αφορά τώρα στο περιβάλλον, η πράσινη μετάβαση συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις και αυξημένες απαιτήσεις. Μεταξύ των βασικών ζητημάτων στα οποία καλείται να ανταποκριθεί το αρμόδιο Υπουργείο περιλαμβάνονται η αναβάθμιση των ΟΕΔΑ Κόσιης και Πεντακώμου για τερματισμό της απαράδεκτης κατάστασης που επικρατεί σήμερα στους χώρους αυτούς, η ορθολογική διαχείριση των δημοτικών αποβλήτων στη βάση της
κυκλικής οικονομίας με την καθολική εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ», η πρόληψη και αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, ο έλεγχος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και του θορύβου, η ενίσχυση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης των πολιτών και η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στο υδατικό ζήτημα, αφού η κυβέρνηση κατάφερε να το λύσει κλείνοντας τα ρολόγια των γεωργών, αφηνοντας τους χωρίς νερό. Απαιτείται ολοκληρωμένος σχεδιασμός για την εξοικονόμηση και την ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, η αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών, η αξιοποίηση της ανακύκλωσης νερού και η ενίσχυση
των έργων που διασφαλίζουν την υδατική επάρκεια της χώρας. Στήριξη των γεωργών, των κτηνοτρόφων και των ψαράδων με συγκεκριμένα μέτρα ώστε ο πρωτογενής τομέας να συνεχίσει να υπάρχει και να μην εξαλειφθεί.
Κυρία Πρόεδρε,
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στην πόλη και επαρχία μου τη Λάρνακα, και να ξεκινήσω με μια μεγάλη επιτυχία και να συγχαρώ και δημόσια όλους όσοι συνέβαλαν στην ανάδειξη της Πόλης μας ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2030. Η Λάρνακα αναδεικνύεται σε σημείο αναφοράς στον πολιτισμό, την καινοτομία και τη δημιουργία.
Το στοίχημα, πλέον, είναι η επόμενη μέρα. Να μετατραπεί το 2030 σε μια ουσιαστική χρονιά-ορόσημο για την πόλη και την επαρχία μας, με έργα, υποδομές και δράσεις που θα αφήσουν μόνιμο και θετικό αποτύπωμα για τις επόμενες γενιές.
Παράλληλα, η ίδρυση της Σχολής Θαλάσσιων Επιστημών, Τεχνολογίας και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου στη Λάρνακα μπαίνει πλέον σε τροχιά υλοποίησης, δικαιώνοντας ένα διαχρονικό όραμα της πόλης και της επαρχίας μας. Πρόκειται για ένα έργο που αναβαθμίζει ουσιαστικά την τριτοβάθμια εκπαίδευση και τοποθετεί τη Λάρνακα στον χάρτη της δημόσιας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, με σημαντικά οφέλη για την τοπική κοινωνία και
οικονομία. Θα παρακολουθώ στενά τα χρονοδιαγράμματα.Είναι απαραίτητο να διασφαλιστούν τα απαιτούμενα κονδύλια για τη στελέχωση της Σχολής, ώστε να ξεκινήσει τη λειτουργία το 2027 ή το αργότερο το 2028.
Μετά την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου, η Λάρνακα κάνει ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης, με τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την παρουσία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην πόλη μας, όπως και άλλων Ελληνικών Πανεπιστημίων.
Ο Προϋπολογισμός του Υπουργείου Μεταφορών για το 2026 επαναφέρει στο προσκήνιο το έργο της ανάπτυξης του Λιμανιού και της Μαρίνας Λάρνακας, ένα έργο που η πόλη και η επαρχία αναμένουν εδώ και δεκαετίες. Τα τελευταία δύο χρόνια, παρά τις δεσμεύσεις, το έργο παραμένει στάσιμο, με τη μελέτη να μην έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Είναι θετικό ότι στον προϋπολογισμό περιλαμβάνεται η χρηματοδότηση της μελέτης και έργων όπως η εκβάθυνση. Ωστόσο, αναμένουμε σαφή δέσμευση για τα έργα υποδομής που είχαν εξαγγελθεί, όπως
το Yacht Club και η τοπιοτέχνηση του χώρου, καθώς και την άμεση αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας του λιμανιού. Απαιτείται ξεκάθαρη πολιτική βούληση ώστε ένα έργο στρατηγικής σημασίας να περάσει επιτέλους στη φάση της υλοποίησης. Γιατί πρόκειται για έργο πρωταρχικής σημασίας για τη Λάρνακα ένα έργο που η πόλη και η επαρχία δικαιούνται. Η Λάρνακα δεν αντέχει άλλες καθυστερήσεις
Η Λάρνακα φιλοξενεί το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας, χωρίς όμως να απολαμβάνει τα οφέλη που της αναλογούν, επωμιζόμενη σημαντικές περιβαλλοντικές και κυκλοφοριακές επιβαρύνσεις. Είναι εύλογο και δίκαιο να εξεταστεί η θεσμοθέτηση Δημοτικού Τέλους Αεροδρομίου, ώστε μέρος των εσόδων να επιστρέφει στην πόλη και να επενδύεται σε υποδομές,
περιβαλλοντικές δράσεις και έργα που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των πολιτών..
Αναμένουμε την άμεση ολοκλήρωση της Γ ́ φάσης του δρόμου Λάρνακας– Δεκέλειας και τον έγκαιρο προγραμματισμό της Δ ́ φάσης, ώστε το έργο να ολοκληρωθεί συνολικά. Παράλληλα, ζητούμε να εξεταστεί σοβαρά και να τεθεί σε τροχιά υλοποίησης η διασύνδεση του παραλιακού μετώπου της παραλίας Μακένζι με το Μενεού, μέσω της διάνοιξης οδικού άξονα κατά μήκος του αεροδρομίου.
Η υποστελέχωση σε κρίσιμα τμήματα του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας και η πολύμηνη καθυστέρηση στα έργα των Πρώτων Βοηθειών αποτέλεσαν σοβαρό πρόβλημα για την πόλη και την επαρχία μας. Μετά από επίμονες παρεμβάσεις και πιέσεις που άσκησα, τόσο με επίσημες επιστολές προς τον Υπουργό Υγείας, με συζητήσεις στην αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή όσο και με επιτόπιες επισκέψεις στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών, παραδόθηκε η πρώτη φάση των ανακαινισμένων Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας.
Οι παρεμβάσεις, ωστόσο, δεν σταματούν εδώ. Συνεχίζω να πιέζω για την ολοκλήρωση των υπόλοιπων έργων υποδομής, αναβάθμιση του παλιού κτιρίου και για την ουσιαστική ενίσχυση του Νοσοκομείου Λάρνακας με προσωπικό, ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των πολίτων της Πόλης και Επαρχίας της Λάρνακας.
Υπερψηφίσαμε την πρόταση νόμου για οικονομική στήριξη των κοινοτήτων Ορμήδειας, Ξυλοτύμπου, Ξυλοφάγου, που εδώ και δεκαετίες επιβαρύνονται από τη λειτουργία του ηλεκτροπαραγωγικού σταθμού της ΑΗΚ στη Δεκέλειας. Πρόκειται για ένα δίκαιο και διαχρονικό αίτημα, ως ελάχιστη αντιστάθμιση στην υποβάθμιση της ποιότητας ζωής και της υγείας των κατοίκων. Η αναφορά της νομοθεσίας από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο αποτελεί πισωγύρισμα και στέλνει λανθασμένο μήνυμα στις τοπικές
κοινωνίες. Παράλληλα, η ΑΗΚ οφείλει να προχωρήσει άμεσα σε ουσιαστικά μέτρα εκσυγχρονισμού, απεξάρτησης από το μαζούτ και λειτουργίας με σεβασμό στο περιβάλλον και στους πολίτες.
Διεκδικούμε και θα παρακολουθώ στενά επίσης την προστασία του παραλιακού μετώπου από το Μενεού μέχρι το Ζύγι με την κατασκευή κυματοθραυστών, τον ηλεκτροφωτισμό στις εισόδους και εξόδους των αυτοκινητοδρόμων, την ενίσχυση της Αστυνομική Δύναμης Λάρνακας σε προσωπικό αλλά και σε νέες κτιριακές υποδομές, αναμένουμε την έναρξη των εργασιών για την ανοικοδόμηση του Πυροσβεστικού σταθμού Λάρνακας αλλά και την ενίσχυση σε ανθρώπινο δυναμικό του Τμήματος Περιβάλλοντος για να μπορεί να ανταπεξέλθει στον σημαντικό του ρόλο.
Κυρία Πρόεδρε,
Αγαπητοί Συνάδελφοι,
Κάθε πολιτική, κάθε νομοσχέδιο και κάθε πρόταση νόμου επηρεάζει άμεσα την κοινωνία που έχουμε την τιμή και την ευθύνη να εκπροσωπούμε. Όπως έγραψε ο Νίκος Καζαντζάκης, «να αγαπάς την ευθύνη». Και αυτή την ευθύνη οφείλουμε να την κουβαλούμε καθημερινά, στις αποφάσεις και στις πράξεις μας. Γι’ αυτό και θεωρώ καθήκον μου να συνεχίσω να βρίσκομαι διαρκώς σε επαφή με τους συμπολίτες μου, να ακούω προσεκτικά τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς τους και, μέσα από το κοινοβουλευτικό μου έργο, να εργάζομαι για την ενίσχυση της ευημερίας τους και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.
Η παρουσία μας στο Κοινοβούλιο δεν είναι προνόμιο, αλλά καθήκον που απαιτεί συνέπεια, τόλμη και καθαρή συνείδηση. Οφείλουμε να υπηρετούμε την κοινωνία με πράξεις και πολίτικες ουσίας, έχοντας πάντα κατά νου το συλλογικό συμφέρον. Είναι ο τελευταίος προϋπολογισμός με αυτή τη σύνθεση της Βουλής των Αντιπροσώπων. Τον ερχόμενο Μάιο οι πολίτες θα μας κρίνουν για όσα κάναμε ή όσα δεν κάναμε. Θεωρώ ότι μέσα από την δράση μου, τίμησα την εμπιστοσύνη των συμπολιτών μου στο ακέραιο και μπορώ να σας κοιτάω στα μάτια και περήφανα να ζητώ την στήριξη και ανανέωση της εντολής σας για να συνεχίσω να υπηρετώ στο κοινοβούλιο και με τη νέα σύνθεση. Με πλήρη επίγνωση της ευθύνης μας απέναντι στον τόπο και στους πολίτες.
Με αυτές τις σκέψεις, εύχομαι Καλά Χριστούγεννα και καλό νέο έτος με ελπίδα, δύναμη και δημιουργία. Καλή λευτεριά στην πατρίδα μας.
Ευχαριστώ.
Speech by Prodromos Alampritis, DISY Member of Parliament,
during the debate on the State Budget for the year 2026
STATEMENT ON THE STATE BUDGET 2026
Madam President,
Ladies and Gentlemen Colleagues,
During the budget discussions, the Democratic Rally placed emphasis on the need for increased public investment and infrastructure projects, higher expenditure on defence and security, and greater focus on the middle class, families with children and students, persons with disabilities, low-income pensioners, and small and medium-sized enterprises.
Stability is neither self-evident nor guaranteed. It is earned daily through consistency, transparency, and responsibility. We do not gamble with the economy. It is precisely on these criteria that we must assess the present Budget.
A primary and top national issue that is escalating and seriously threatening the very existence of Cypriot Hellenism is the demographic problem. After the invasion and occupation, it constitutes the most serious risk and challenge facing our country. It is not merely a technical discussion of indicators and percentages. It concerns the future of the family, the economy, employment, pension and health funds, defence due to the reduction in conscripts, social cohesion, and our national outlook itself.
Low birth rates combined with the simultaneous ageing of the population cannot be treated as a secondary issue. They require strategic thinking, political will, and consistent commitment to policies that meaningfully support the younger generation and restore prospects for family creation. With fertility rates between 1.3 and 1.5 over the past 25 years and at 1.4 in 2023—well below the 2.1 required for population replacement—it is clear that demographic renewal is not being secured.
The example of Greece should serve as a wake-up call, as its population is declining. Approximately 70,000 births, 130,000 deaths, and a reduction of 60,000 Greeks in 2024. With mathematical certainty, if we do not take decisive and bold action, we will face the same outcome. If we also consider that of the approximately 10,000 births in 2023, 30% concerned non-Cypriot parents, one can grasp the looming risk.
Families are discouraged from having children mainly due to the increased cost of living and insufficient state support. Fragmentary measures are not enough. A strategic and comprehensive plan with a long-term horizon and substantive support for the family is required in order to address the issue properly and responsibly.
The Demographic and Family Policy Body, which is underperforming and not convening, must assume the role for which it was created. A combination of measures and policies is required to address the issue holistically—measures that support families, large families, and reconcile professional and family life.
Indicatively, I mention:
- Extension of maternity, paternity, and paid parental leave benefits.
- Substantial expansion of income criteria for child benefits and student grants.
- Granting of a generous lump sum with each new birth, especially from the third child onwards.
- Expansion of housing schemes with broader eligibility criteria.
- Expansion of all-day schools, nurseries, and childcare structures.
- Increase in funding for medically assisted reproduction up to full coverage within the framework of the General Healthcare System (GeSY).
Within this context are also our proposals for improving the tax reform bill. Specifically, the tax-free threshold is increased to €22,000, while the tax burden for those falling within the 20% and 25% brackets is reduced. At the same time, income criteria for tax deductions related to children and students are significantly increased. The deduction amounts themselves are also increased, with the deduction for the second child reaching €1,250 and for the third child and beyond €1,500, providing substantial support to families. In addition, the deduction for mortgage interest and rent is increased from €1,500 to €2,000.
Education constitutes the most decisive pillar for the future of our country. It is our duty to future generations to shape a modern and effective education system capable of meeting contemporary challenges and cultivating citizens with knowledge, critical thinking, and social responsibility.
Through visits carried out by the Parliamentary Committee on Education during the school year, aiming to gain a realistic picture of everyday school life, we identified the urgent need to improve school infrastructure. The programme for installing air-conditioning units in classrooms must be completed as soon as possible. The plan announced three years ago is delayed and requires acceleration. Despite statements, very few schools have full and operational air conditioning.
There is also an urgent need to create covered halls in all schools and to invest substantially in sports infrastructure, ensuring safe and modern spaces for students’ physical exercise. School sports facilities should be accessible to citizens in the afternoons and on weekends.
School violence, bullying, and juvenile delinquency are undeniably on the rise. According to a recent survey, one in four students reports having been a victim of bullying, either at school or online. As Democratic Rally, we are submitting a series of specific measures. We propose stricter penalties and mandatory compensation by offenders, as well as the installation of closed-circuit security systems and adequate lighting.
Particularly in Larnaca District, based on existing data and the severe overcrowding observed in several schools, there is an urgent need to build new school units. Indicatively, I consider necessary the creation of a Lyceum in the area of Ormideia to serve the communities of Xylotymvou and Xylofagou, as well as new Gymnasiums in the wider Larnaca area to relieve the already overcrowded Gymnasiums of Livadia and Aradippou.
A positive development is the commencement of works for the Larnaca Technical School, the announcement of the 6th Primary School of Aradippou, and the preparation of studies for the Regional Primary School of Livadia–Oroklini. At the same time, the creation of a new, modern Special School in Larnaca must be set as a top priority. The existing Agios Spyridon Special School is overcrowded and can no longer adequately meet the increased and specialised needs of children.
The full digitalisation of schools, the formulation of a coherent policy for Special Education, the substantial upgrading of Technical Education, the development of specialised training programmes in green professions, and the utilisation of artificial intelligence in the learning process are interventions that undeniably upgrade the quality and level of our education.
The Optional All-Day School is a necessary institution that I served as an educator and have consistently supported through my parliamentary work. Improvements have been made, but they are not sufficient. Pedagogical continuity with full-time teachers is needed; the all-day school must start from the first day of the school year, have meaningful curricula, be universally implemented in all schools, and operate under the full responsibility of the Ministry of Education.
Regarding teacher evaluation, modernisation is essential, and we will have the opportunity to discuss this further next Monday. We expect the Minister of Education to specify the framework supporting the plan so that it is also implementable.
Student grants require substantial revision. Income criteria and provided amounts have remained stagnant for years and do not reflect today’s cost-of-living conditions. There must be an expansion of financial and asset criteria and an increase in the amounts provided, as consistently highlighted by the student organisation Protoporia. At the same time, excellence must be rewarded. The budget for scholarships from the Cyprus State Scholarships Foundation (IKYK) is insufficient for all eligible students, and the State must ensure that no student who meets the criteria is excluded.
As regards the environment, the green transition comes with significant challenges and increased demands. Key issues that the competent Ministry must address include upgrading the Kosiis and Pentakomo waste management facilities to end the unacceptable conditions prevailing there, rational municipal waste management based on the circular economy with universal implementation of the “Pay As You Throw” system, prevention and management of forest fires, control of air pollution and noise, strengthening environmental awareness among citizens, and promoting renewable energy sources.
Special emphasis must be placed on water management, as the government effectively “solved” the problem by turning off farmers’ water meters, leaving them without water. A comprehensive plan is required for water conservation and rational management of water resources, upgrading existing infrastructure, utilising water recycling, and strengthening projects that ensure water sufficiency for the country. Farmers, livestock breeders, and fishermen must be supported with specific measures so that the primary sector continues to exist and is not wiped out.
Madam President,
Ladies and Gentlemen Colleagues,
I could not fail to refer to my city and district, Larnaca, and begin with a great success by publicly congratulating all those who contributed to the designation of our city as European Capital of Culture 2030. Larnaca is emerging as a reference point for culture, innovation, and creativity. The challenge now is the day after—to turn 2030 into a meaningful milestone year for our city and district, with projects, infrastructure, and actions that will leave a lasting and positive legacy for future generations.
At the same time, the establishment of the School of Marine Sciences, Technology and Sustainable Development of the Cyprus University of Technology in Larnaca is now entering the implementation phase, vindicating a long-standing vision of our city and district. This project substantially upgrades tertiary education and places Larnaca on the map of public university education, with significant benefits for the local society and economy. I will closely monitor the timelines. It is essential to secure the necessary funding for staffing the School so that it can commence operation in 2027 or, at the latest, 2028.
Following the adoption of the relevant bill, Larnaca is taking another decisive step in higher education by creating the conditions for the presence of the National and Kapodistrian University of Athens in our city, as well as other Greek universities.
The 2026 budget of the Ministry of Transport brings back to the forefront the project for the development of the Port and Marina of Larnaca—a project awaited by the city and district for decades. Over the past two years, despite commitments, the project has remained stagnant, with the study still incomplete. It is positive that the budget includes funding for the study and works such as dredging. However, we expect a clear commitment to the infrastructure projects that were announced, such as the Yacht Club and landscaping, as well as the immediate restoration of the port’s smooth operation. Clear political will is required for a project of strategic importance to finally move into the implementation phase. Larnaca cannot withstand further delays.
Larnaca hosts the country’s largest airport without enjoying the benefits it deserves, while bearing significant environmental and traffic burdens. It is reasonable and fair to consider instituting a Municipal Airport Fee so that part of the revenue is returned to the city and invested in infrastructure, environmental actions, and projects that improve citizens’ quality of life.
We expect the immediate completion of Phase C of the Larnaca–Dhekelia road and the timely planning of Phase D so that the project is completed in its entirety. At the same time, we call for serious consideration and implementation of the connection of the coastal front from Mackenzie Beach to Meneou through the opening of a road axis along the airport.
Understaffing in critical departments of Larnaca General Hospital and long delays in the Emergency Department works constituted a serious problem for our city and district. Following persistent interventions and pressure on my part—through official letters to the Minister of Health, discussions in the competent Parliamentary Committee, and on-site visits to the Emergency Department—the first phase of the renovated Emergency Department was delivered. However, interventions do not stop here. I continue to press for the completion of the remaining infrastructure works, the upgrade of the old building, and the substantial strengthening of the hospital with staff so that it can meet the real needs of the citizens of Larnaca city and district.
We voted in favour of the bill providing financial support to the communities of Ormideia, Xylotymvou, and Xylofagou, which for decades have borne the burden of the operation of the Electricity Authority of Cyprus power station in Dhekelia. This is a fair and long-standing demand, as a minimum compensation for the degradation of residents’ quality of life and health. The referral of the legislation by the President of the Republic to the Supreme Constitutional Court constitutes a setback and sends the wrong message to local communities. At the same time, the Electricity Authority of Cyprus must proceed immediately with substantive modernisation measures, disengagement from heavy fuel oil, and environmentally responsible operation.
We also claim—and I will closely monitor—the protection of the coastal front from Meneou to Zygi through the construction of breakwaters, the installation of lighting at motorway entrances and exits, the strengthening of the Larnaca Police with personnel and new buildings, the commencement of works for the reconstruction of the Larnaca Fire Station, and the reinforcement of the Department of Environment with human resources so that it can fulfil its important role.
Madam President,
Dear Colleagues,
Every policy, every bill, and every legislative proposal directly affects the society we have the honour and responsibility to represent. As Nikos Kazantzakis wrote, “love responsibility.” And this responsibility we must carry daily, in our decisions and actions.
For this reason, I consider it my duty to remain in constant contact with my fellow citizens, to listen carefully to their concerns, and through my parliamentary work to strive for the enhancement of their prosperity and quality of life. Our presence in Parliament is not a privilege but a duty that requires consistency, courage, and a clear conscience. We must serve society with actions and policies of substance, always keeping the collective interest in mind.
This is the last budget with the current composition of the House of Representatives. Next May, citizens will judge us for what we did or did not do. I believe that through my actions I have fully honoured the trust of my fellow citizens, and I can look you in the eye and proudly ask for your support and the renewal of your mandate so that I may continue to serve in Parliament with the new composition as well—fully aware of our responsibility towards the country and its citizens.
With these thoughts, I wish you a Merry Christmas and a Happy New Year filled with hope, strength, and creativity.
Freedom for our homeland.
Thank you.
