Text follows in English
Συντακτική ομάδα SkalaTimes
Όπως ο Λετυμπιώτης, έτσι και οι Χαρδαλιάς, Μητσοτάκης και Χρυσοχοΐδης, λίγο πριν από την καταστροφική πυρκαγιά στην Βόρεια Εύβοια τον Αύγουστο του 2021, διαβεβαίωναν τον κόσμο ότι η κυβέρνηση ήταν πανέτοιμη για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Δεν ήταν, ούτε στην Βόρεια Εύβοια το ’21 , ούτε στην Ορεινή Λεμεσού το ’25.
Τις ημέρες των πυρκαγιών στην Ορεινή Λεμεσό, το SkalaTimes δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα βίντεο με μια γυναίκα, η οποία έχασε το σπίτι της, να καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση είχε δώσει εντολή να μην γίνει κατάσβεση, μόνο διάσωση του κόσμου. Η δημοσίευση αυτή προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις, με πολλούς να μας κατηγορούν ότι αναπαράγουμε «ψευδείς ειδήσεις».
Ωστόσο, όσοι μελετούν την πολιτική και την ιστορία γνωρίζουν ότι στην πολιτική ακόμη και τα πιο απίθανα σενάρια δεν είναι απίθανα. Παραδείγματα από την παγκόσμια και εγχώρια ιστορία που το επιβεβαιώνουν αυτό, πολλά!
Η πρόσφατη μαρτυρία του εθελοντή πυροσβέστη Έρικ Κίτα, επικεφαλής της ομάδας Kitasweather, που μίλησε στο Κανάλι 6, επαναφέρει την υπόθεση αυτή σε διαφορετική διάσταση. Όπως περιέγραψε, όταν πήγε να συνδράμει στην Ποταμιού, διαπίστωσε ότι η φωτιά είχε ήδη φτάσει στο Σούνι, ενώ η αστυνομία αρνήθηκε να αλλάξει τη ρύθμιση κυκλοφορίας παρά τις ειδοποιήσεις του. Ακόμα πιο ανησυχητική ήταν η αντίδραση ενός στρατιωτικού που εμφανίστηκε να μην νοιάζεται για τον κίνδυνο ανθρώπινων ζωών. Η μαρτυρία του Κίτα κάνει την συγκλονιστική μαρτυρία της γυναίκας που είχε δημοσιεύσει το SkalaTimes στα ΜΚΔ του να μην μοιάζει και τόσο «εξωπραγματική».
Για την ιστορία, το SkalaTimes επικοινώνησε με δύο βουλευτές του μεγαλύτερου κόμματος της χώρας, του ΔΗΣΥ, ζητώντας τους να εξετάσουν την εν λόγω μαρτυρία της γυναίκας σχετικά με το αν υπήρχαν οδηγίες προς τους πυροσβέστες να μην σβήσουν τη φωτιά. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης, ζητήθηκε από το κόμμα να αναλάβει τις απαραίτητες πρωτοβουλίες. Η απάντησή τους ήταν θετική, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχουν αναληφθεί περαιτέρω ενέργειες. Το ζήτημα αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα, ειδικά αν αποδειχθεί ότι υπήρξαν τέτοιες οδηγίες (περισσότερα θα αναλυθούν παρακάτω στο άρθρο).
Μία φίλη, πολιτικός και ακτιβίστρια από την Ελλάδα, συνέστησε στην αρχισυντάκτρια του SkalaTimes να παρακολουθήσει το ντοκιμαντέρ «Το Σχέδιο», το οποίο διερευνά τις πυρκαγιές στη Βόρεια Εύβοια. Το ντοκιμαντέρ, σε δύο μέρη, εγείρει σοβαρά ερωτήματα και ίσως να δίνει απαντήσεις και για τις πυρκαγιές στην Ορεινή Λεμεσό.
Το SkalaTimes το παρακολούθησε διεξοδικά και θεωρεί πως κάθε Κύπριος πρέπει να το δει. Όχι μόνο γιατί πιθανώς κρύβει απαντήσεις, αλλά κυρίως για να μην επαναληφθεί η μοίρα της Βόρειας Εύβοιας και στα καμένα της Λεμεσού.
Τα ντοκιμαντέρ μπορείτε να τα δείτε δωρεάν εδώ στο Youtube:
«Το Σχέδιο»: Μια ανεξάρτητη έρευνα για τις πυρκαγιές στη Βόρεια Εύβοια
Το ντοκιμαντέρ των Νέλλης Ψαρρού και Ιωάννη Λαζάρου παρουσιάζει αναλυτικά το πώς και το γιατί εκδηλώθηκαν οι καταστροφικές πυρκαγιές του Αυγούστου 2021 στη Βόρεια Εύβοια.
- Μέρος 1 – «8 δέκατα και αναφορά»: Επικεντρώνεται στον τρόπο που ξεκίνησαν και εξαπλώθηκαν οι πυρκαγιές, ακόμα και υπό συνθήκες «μηδενικού ανέμου». Καταγράφονται μαρτυρίες κατοίκων και ντοκουμέντα που αποδεικνύουν ότι δόθηκαν εντολές «μη διακινδύνευσης» – δηλαδή εντολές μη επέμβασης από την Πυροσβεστική, με τραγικές συνέπειες: καταστροφή πάνω από 520.000 στρεμμάτων, καμένα δάση, χωριά και καλλιέργειες, καθώς και εκκενώσεις χωρίς επαρκή προστασία. Το πρώτο μέρος ανέβηκε στο YouTube τον Απρίλιο του 2022 και ξεπέρασε τις 320.000 προβολές χωρίς καμία διαφήμιση.
- Μέρος 2 – «Πάρτυ Συνεργειών»: Εξετάζει το «γιατί» των πυρκαγιών, αποκαλύπτοντας σχέδια εκμετάλλευσης της καταστροφής για αλλαγές χρήσεων γης, βιομηχανικές ζώνες, αιολικά πάρκα και επενδύσεις που προωθούνται υπό τον μανδύα της «ανάπτυξης». Η καταστροφή παρουσιάζεται ως η «μεγάλη ευκαιρία» που ανέμεναν ορισμένοι παράγοντες.
Η έρευνα βασίζεται σε επίσημα έγγραφα, μαρτυρίες και στοιχεία, ενώ επισημαίνει την άρνηση της κυβέρνησης Μητσοτάκη και της Πυροσβεστικής να απαντήσουν στα ερωτήματα των δημιουργών.
Στοιχεία που προκαλούν σοβαρά ερωτήματα
- Λίγο πριν την πυρκαγιά, οι υπεύθυνοι της Πυροσβεστικής διέταξαν την απομάκρυνση των πυροσβεστικών οχημάτων από την περιοχή.
- Αντί εντολών για άμεση κατάσβεση, οι πυροσβεστικές δυνάμεις είχαν λάβει οδηγίες να προστατεύουν μόνο τους κατοίκους και όχι να σβήνουν τη φωτιά.
- Οι κάτοικοι παρακαλούσαν για βοήθεια, όμως η Πυροσβεστική παρέμεινε αδρανής μέχρι την 4η ημέρα, οπότε και ήρθαν ξένες δυνάμεις – τότε όμως ήταν ήδη πολύ αργά.
- Η προκλητική αδιαφορία και η καθυστερημένη κινητοποίηση εγείρουν ερωτήματα για το αν η καταστροφή ήταν τυχαίο γεγονός ή δρομολογημένο σχέδιο.
- Νομικός κατάγγελλει τον Μητσοτάκη στον ντοκιμαντερ για τον τρόπο που “αξιοποίησε” τα καμένα και πως το χειρίστηκε και κάνει λόγο για «Συνταγματική Εκτροπή».
«Εχουμε εντολές για διάσωση κατοίκων όχι κατάσβεσης». Γιατί;
Το χρονικό της καταστροφής (με τεκμήρια και ντοκουμέντα) φανερώνει την έλλειψη πρόθεσης κατάσβεσης. Διότι όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες οι δυνάμεις της πυροσβεστικής που βρίσκονταν στην βόρεια Εύβοια δεν επιτέλεσαν το καθήκον τους από επιλογή, όχι από αδυναμία. Ποιοι έκαναν αυτή την επιλογή;
«Εχουμε εντολές για διάσωση κατοίκων όχι κατάσβεσης”. Γιατί;
Συγκλονιστική η μαρτυρία κατοίκου που περιγράφει με λόγια, όνομα αρχιπυροσβέστη και σκηνές από το κινητό του την άρνηση της πυροσβεστικής να ρίξει νερό και να σβήσει την πυρκαγιά.
Όπως τονίζουν οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ η πυροσβεστική δεν απάντησε ποτέ στα ερωτήματα τους για να δοθεί και η δική τους πλευρά στο ντοκιμαντέρ!
Ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης ζήτησε συγγνώμη και απολογήθηκε (όπως και ο Χριστοδουλίδης για τις πυρκαγιές Λεμεσού), αλλά ο Μητσοτάκης παράλληλα περιέγραψε την καταστροφή ως «μεγάλη εθνική ευκαιρία», σχολιασμός που εξόργισε τους πυρόπληκτους.
«Πόσο αδιανόητα άθλιο να μας λες πως η καταστροφή μας είναι μια εθνική ευκαιρία» αναφέρει κάτοικος της περιοχής στο ντοκιμαντέρ.
Δικηγόρος της περιοχής αναφέρει στο ντοκιμαντέρ: «Δηλαδή τότε που ήταν καταπράσινα με καταπληκτικά φυσικά τοπία και όμορφα χωριά δεν ήταν ευκαιρία και τώρα που καταστράφηκαν όλα είναι μια εθνική ευκαιρία; Για ποιους; Τι δεν μπορούσε να γίνει πριν και μετά τις καταστροφές επιτρέπεται;»
Ο Σάκης Παπαδόπουλος, Πολιτικός Μηχανικός, αναφέρει στο ντοκιμαντέρ: «Η απαξίωση της γης είναι στατικό στοιχείο της κερδοσκοπίας. Μια καμένη γη και ένας απελπισμένος κάτοικος που πουλά όσο όσο τη περιουσίας του και φεύγει. Το είδαμε στην Οκλαχόμα τη δεκαετία του ’30 μας το περιέγραψε και ο Τζον Στάινμπεκ στο βιβλίο του “Τα Σταφύλια της Οργής”».
Η στάση Μητσοτάκη μετά της πυρκαγιές ήταν «Συνταγματική Εκτροπή»
«Συνταγματική Εκτροπή» αποκάλεσε μεσω στο ντοκιμαντερ ο νομικος Γιωργος Χριστοφοριδης την απόφαση Μητσοτάκη να αναθέσει σε ιδιωτη μεσω μιας επιτροπής να διαχειριστει την ολη κατασταση, μετά τις φωτιές, μεσω της ονομαζομενης «Επιτροπής Ανασυγκροτησης Βορειας Ευβοιας». Προκειται για την προφορική αναθεση Μητσοτάκη σε εναν ιδιωτη τον Σταυρο Μπενο.
«Ακούγαμε για χρυσες ευκαιριες, για resorts και αναπτυξεις για ευπορους πολιτες και τετοια πραγματα αισχρα. Πολυ αισχρα», αναφέρει πυροπληκτος μέσα στο ντοκιμαντέρ.
«Οι ζώνες υψηλής παραγωγικότητας θεσμοθετήθηκαν για την προστασία των καλλιεργειών και της γεωργίας. Σε αυτές ισχύουν αυστηροί οικιστικοί περιορισμοί και επιτρέπονται μόνο εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν την αγροτική παραγωγή, καθώς και μικρές οικίες ανά 4 στρέμματα.
Οι ζώνες αυτές βρίσκονται στη γόνιμη γη των Ροβιών, της Αγίας Άννας, της Κρύας Βρύσης, του Μαντουδίου, του Προκοπίου, και γενικότερα όπου έχει γίνει αναδασμός. Εκεί υπάρχουν ελαιώνες και καλλιέργειες. Στις Ροβιές, για παράδειγμα, κάηκε το 40% των ελιών, όμως ο πλούσιος ελαιώνας παραμένει ζωντανός.
Και αντί η κυβέρνηση να βοηθήσει στην αναπλήρωση όσων καταστράφηκαν, επιλέγει –μέσω του κυρίου Μπένου– τον πλήρη αποχαρακτηρισμό ολόκληρης της περιοχής»!
Αποζημιώσεις; Οι κάτοικοι το αποκαλούν ανέκδοτο.
«Ίσως έτσι εξηγείται το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν σκοπεύει να αποζημιώσει τους κατοίκους για τις απώλειες των καλλιεργειών τους, επειδή δεν θεωρούνται κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Δεν αποζημιώνει ούτε τους μικροπαραγωγούς ειδικού καθεστώτος, που πληρώνουν κανονικά εργάτες. Ακόμα και σε όσους θα αποζημιωθούν –είτε για σπίτια, είτε για καλλιέργειες, είτε για επιχειρήσεις– τα ποσά δεν καλύπτουν ούτε κλάσμα του πραγματικού κόστους. Και το χειρότερο; Δέκα μήνες μετά, δεν έχουν καν εγκριθεί.»
Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) για την καμένη περιοχή είχε ημερομηνία 14 Αυγούστου 2021 – δηλαδή ένα 24ωρο μετά τη λήξη της πυρκαγιάς.
Ο Σταύρος Μπένος είχε ανακοινωθεί ως επικεφαλής ανασυγκρότησης ήδη στις 10 Αυγούστου 2021, ενώ η τελική έγκριση των μελετών δόθηκε στις 22 Οκτωβρίου, με κόστος σχεδόν 190.000 €.
Το σύστημα αυτό φανερώνει την ύπαρξη ενός προδιαμορφωμένου σχεδίου, προετοιμασμένου πριν καν υπάρξει σχετική διαβούλευση με τους κατοίκους. Το εγχείρημα χαρακτηρίστηκε «σκάνδαλο» επειδή: ήταν έτοιμο πριν από τη διαβούλευση με τοπικές κοινότητες και δεν φαίνεται να εκπονήθηκε με συμμετοχική λογική.
Το ντοκιμαντέρ «Το Σχέδιο» καταδεικνύει ότι οι πυρκαγιές στη Βόρεια Εύβοια δεν ήταν απλά φυσικό φαινόμενο, αλλά το αποτέλεσμα οργανωμένου σχεδίου με πολιτικές και οικονομικές στοχεύσεις. Το SkalaTimes πιστεύει ότι η κοινή γνώμη της Κύπρου οφείλει να παρακολουθήσει προσεκτικά το υλικό αυτό και να διεκδικήσει απαντήσεις, σε σχέση με τις πυρκαγιές στην Ορεινή Λεμεσό, ώστε να μην επαναληφθούν αντίστοιχες τραγωδίες, ούτε να έχουν τα καμένα της Λεμεσού το μέλλον που είχε η Βόρεια Εύβοια.
Μα προπάντων οφείλουν να το παρακολουθήσουν οι πολιτικοί του τόπου, όσοι παραμένουν άνθρωποι με αξίες και αγάπη για τον τόπο και τον λαό, (ελπίζουμε πως έχουμε ακόμη τέτοιους πολιτικούς), έτσι ώστε να είναι προετοιμασμένοι για τυχόν λαθος κυβερνητικές «αξιοποιήσεις» της καμένης μας γης.
Υ.Γ Όσον αφορά την Εύβοια, 4 χρόνια μετά τις πυρκαγιές, υπενθυμίζουμε το πρόσφατο σκάνδαλο με τις ανεμογεννήτριες («Καταστροφικές συνέπειες της εγκατάστασης 98 ανεμογεννητριών στην καρδιά της Κεντρικής Εύβοιας»). Διαβάστε το Εδώ
Was There a Scandal and a Plan Behind the Fires in Northern Evia? Is There a Connection to the Fires in Mountainous Limassol?
SkalaTimes Editorial Team
Just like Letymbiotis, Hardalias, Mitsotakis, and Chrysochoidis assured the public shortly before the devastating fire in Northern Evia in August 2021 that the government was fully prepared to deal with the wildfires.
During the days of the fires in Mountainous Limassol, SkalaTimes published on social media a video of a woman who lost her home, accusing the government of having ordered the firefighters not to extinguish the fire. This post sparked strong reactions, with many accusing us of spreading “fake news.”
However, those who study politics and history know that in politics even the most unlikely scenarios are not impossible. There are many examples from global and domestic history that confirm this!
The recent testimony of volunteer firefighter Eric Kita, head of the Kitasweather team, who spoke to Channel 6, brings this issue to a new dimension. As he described, when he went to assist at Potamiou, he found that the fire had already reached Souni, while the police refused to change the traffic restrictions despite his warnings. Even more disturbing was the reaction of a military officer who appeared indifferent to the danger to human lives. Kita’s testimony makes the shocking account of the woman posted by SkalaTimes on social media seem less “unrealistic.”
For the record, SkalaTimes contacted two MPs from the country’s largest party, DISY, asking them to investigate the woman’s testimony regarding whether there were instructions for firefighters not to extinguish the fire. If confirmed, the party was asked to take necessary initiatives. Their response was positive, but so far no further action has been taken. This issue raises serious questions, especially if such orders did exist (more details will be analyzed later in the article).
A friend, a politician and activist from Greece, recommended to the SkalaTimes editor-in-chief to watch the documentary “The Plan”, which investigates the fires in Northern Evia. The documentary, in two parts, raises serious questions and might also provide answers regarding the fires in Mountainous Limassol.
SkalaTimes watched it thoroughly and believes every Cypriot should see it—not only because it likely contains answers but primarily to prevent the fate of Northern Evia from repeating itself in the burned areas of Limassol.
The Plan: An Independent Investigation into the Fires in Northern Evia
The documentary by Nelli Psarrou and Ioannis Lazarou presents in detail how and why the catastrophic fires of August 2021 in Northern Evia broke out.
Part 1 – “8 Tenths and a Report”: Focuses on how the fires started and spread even under “zero wind” conditions. It records testimonies from residents and documents proving that “no risk” orders were given—that is, instructions for no intervention from the Fire Service, with tragic consequences: over 520,000 acres destroyed, forests, villages, and crops burned, and evacuations without adequate protection. Part 1 was posted on YouTube in April 2022 and exceeded 320,000 views without any advertising.
Part 2 – “Synergy Party”: Examines the “why” of the fires, revealing plans to exploit the destruction for land-use changes, industrial zones, wind farms, and investments promoted under the guise of “development.” The destruction is presented as the “great opportunity” some stakeholders had been waiting for.
The investigation relies on official documents, testimonies, and evidence, while highlighting the refusal of the Mitsotakis government and the Fire Service to respond to the filmmakers’ questions.Facts Raising Serious Questions
- Shortly before the fire, Fire Service officials ordered firefighting vehicles to leave the area.
- Instead of orders for immediate extinguishing, firefighting forces were instructed to protect residents only, not to put out the fire.
- Residents pleaded for help, but the Fire Service remained inactive until the fourth day, when foreign forces arrived—by then, it was already too late.
- The blatant indifference and delayed mobilization raise questions about whether the disaster was accidental or a planned event.
A lawyer denounces Mitsotakis in the documentary for how he “exploited” the burned areas and for his handling of the situation, calling it a “Constitutional Deviation.”
“We Have Orders to Rescue Residents, Not to Extinguish.” Why?
The timeline of the disaster (with evidence and documentation) reveals a lack of intention to extinguish the fire. Testimonies indicate that the Fire Service forces in Northern Evia did not perform their duty by choice, not due to inability. Who made that choice?
A resident’s shocking testimony describes with words, the name of a chief firefighter, and cellphone footage the Fire Service’s refusal to pour water and extinguish the fire.
As the documentary creators emphasize, the Fire Service never answered their questions to provide their side of the story.
Prime Minister Mitsotakis apologized (as did Christodoulides for the Limassol fires), but Mitsotakis also described the disaster as a “great national opportunity,” a comment that angered those affected by the fires.
“How unbelievably disgraceful to tell us that our destruction is a national opportunity,” says a local resident in the documentary.
A local lawyer says in the documentary: “So, when everything was green with beautiful natural landscapes and villages, it wasn’t an opportunity, and now that everything is destroyed, it is a national opportunity? For whom? What couldn’t be done before that can be done now after the destruction?”
Sakis Papadopoulos, a Civil Engineer, states in the documentary: “The devaluation of land is a static element of speculation. A burned land and a desperate resident selling his property cheaply and leaving. We saw it in Oklahoma in the 1930s, described by John Steinbeck in The Grapes of Wrath.”
Mitsotakis’s Stance After the Fires Was a “Constitutional Deviation”
Lawyer Giorgos Christoforidis calls in the documentary Mitsotakis’s decision to assign a private individual via a committee to manage the whole situation—a so-called “Northern Evia Reconstruction Committee”—a “Constitutional Deviation.” This was an oral assignment by Mitsotakis to a private citizen, Stavros Benos.
“We heard about golden opportunities for resorts and developments for wealthy citizens and such disgraceful things. Very disgraceful,” says a fire-affected person in the documentary.
High-productivity zones were established to protect crops and agriculture. These areas are subject to strict residential restrictions, allowing only facilities that serve agricultural production, as well as small residences, one per 4 stremmas (approximately 4,000 square meters).
These zones are located on the fertile lands of Rovies, Agia Anna, Krya Vrysi, Mantoudi, Prokopi, and generally wherever land consolidation has taken place. There, one finds olive groves and cultivated fields. In Rovies, for example, 40% of the olive trees were burned, yet the rich olive grove remains alive.
And instead of the government helping to restore what was destroyed, it is choosing—through Mr. Benos—to completely strip the entire area of its special designation!
Compensation? Locals call it a joke.
“Perhaps this explains why the government does not intend to compensate residents for the loss of their crops, because they are not considered full-time farmers. Nor does it compensate small-scale producers under the special regime, even though they pay workers properly. Even those who will be compensated—whether for homes, crops, or businesses—are offered amounts that don’t even cover a fraction of the actual cost. And the worst part? Ten months later, the approvals haven’t even been granted yet.”
According to the documentary, the Special Urban Planning Scheme (SUPS) for the burned area was dated August 14, 2021—just 24 hours after the wildfire had ended.
Stavros Benos had already been announced as the head of the reconstruction effort on August 10, 2021, while the final approval of the studies was granted on October 22, at a cost of nearly €190,000.
This process reveals the existence of a prearranged plan, prepared even before any consultation with local residents had taken place. The project was labeled a “scandal” because it was ready before any dialogue with local communities occurred and It does not appear to have been carried out with a participatory approach.
The documentary The Plan demonstrates that the fires in Northern Evia were not simply a natural phenomenon but the result of an organized plan with political and economic targets. SkalaTimes believes that the Cypriot public must carefully watch this material and demand answers regarding the fires in Mountainous Limassol to prevent similar tragedies from recurring or Limassol’s burned areas from suffering the same fate as Northern Evia.
Above all, it must be watched by the politicians of the country who remain people with values and love for their land and people (we hope such politicians still exist).
P.S. Regarding Evia, five years after the fires, we recall the recent scandal with wind turbines (“Destructive consequences of installing 98 wind turbines in the heart of Central Evia”). Read it here.
