Του συνδημότη μας Μιχάλη Αλεξόπουλου
(Γενικός Γραμματέας Α.Κί.ΔΑ., Βοηθός Γενικός Γραμματέας ΠΟΕΔ)
Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικού, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Οκτωβρίου, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να τιμήσουμε τους/τις εκπαιδευτικούς σε όλο τον κόσμο και να αναδείξουμε το πολύτιμο έργο τους στην εκπαίδευση και την ανάπτυξη των νέων γενεών. Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών με το σύνθημα «Μαζί για τους εκπαιδευτικούς, μαζί για το αύριο» δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Γιατί στην Κύπρο το αύριο της εκπαίδευσης παραμένει εγκλωβισμένο σε παθογένειες και αδιέξοδα που η Πολιτεία αρνείται πεισματικά να αντιμετωπίσει. Οι εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης σηκώνουν καθημερινά στις πλάτες τους ένα σύστημα με σημαντικά προβλήματα που ενίοτε καταρρέει, ενώ την ίδια στιγμή στοχοποιούνται, απαξιώνονται και καθίστανται τα εύκολα εξιλαστήρια θύματα.
Χιλιάδες νέοι συνάδελφοι ζουν σε καθεστώς ομηρίας, περιφερόμενοι από σχολείο σε σχολείο, εγκλωβισμένοι σε άτεγκτα και τυφλά ηλεκτρονικά συστήματα στελέχωσης που αγνοούν πλήρως τον ανθρώπινο παράγοντα, χωρίς εργασιακή σταθερότητα και με την αγωνία του αύριο να πνίγει κάθε δημιουργική προοπτική. Η υποστελέχωση στις αντικαταστάσεις οδηγεί σε σχολεία που λειτουργούν σε δύσκολες συνθήκες και υπό πίεση, ενώ τα προαιρετικά ολοήμερα δοκιμάζονται, επειδή το Υπουργείο επιμένει σε όρους εργασίας που προσβάλλουν την ίδια την αξιοπρέπεια των εκπαιδευτικών. Την ίδια ώρα, το προσωπικό που σηκώνει αυτό το τεράστιο βάρος στήριξης του Δημόσιου Σχολείου, εργάζεται κάτω από το βάρος της δυσβάστακτης εργασιακής αβεβαιότητας, με εργασιακή προοπτική που λήγει το 2027. Η απαιτούμενη διασφάλιση του εργασιακού μέλλοντος των εκπαιδευτικών, δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα για τον ΥΠΑΝ, ενώ ο διάλογος πάει από παράταση σε παράταση και με τις ευλογίες των κομμάτων.
Την ίδια στιγμή, τα σχολεία λειτουργούν με ανεπαρκείς υποδομές, με υλικοτεχνική στήριξη που δεν καλύπτει ούτε τα στοιχειώδη. Και ενώ τα παιδιά ασφυκτιούν μέσα σε αίθουσες που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εποχής, ζούμε το εξωφρενικό η εγκατάσταση κλιματιστικών να παρουσιάζεται ως πολυτέλεια ή κάτι που σηκώνει χρονοδιαγράμματα. Βιώνουμε δε το θέατρο του παραλόγου, οι προηγούμενοι που δεν έκαναν απολύτως τίποτε να κατηγορούν τους νυν που επίσης κρύβονται στις παραλήψεις ή τις αδυναμίες των πρώην. Σε κάθε περίπτωση, η επίλυση ενός τόσο σημαντικού ζητήματος φαίνεται να είναι κάτι πολύπλοκο και δαιδαλώδες, ενώ έπρεπε να αποτελεί προτεραιότητα για άμεση και οριστική λύση.
Παράλληλα, η Πολιτεία επιλέγει να σπαταλά χρόνο και ενέργεια στην επιβολή ενός συστήματος αξιολόγησης που αντιμετωπίζει τον εκπαιδευτικό ως υποκείμενο συνεχούς λογοδοσίας και όχι ως συνεργάτη. Αντί για ουσιαστική ενίσχυση, επιβάλλεται έλεγχος, που αγνοεί πλήρως τη σχολική καθημερινότητα, το σχολικό κλίμα, το εργασιακό άγχος κλπ. Αντί για στήριξη, στοχεύει στην καχυποψία. Σε μια εκπαίδευση που η ουσιαστική στήριξη απουσιάζει, ακούμε πως η αξιολόγηση θα αναβαθμίσει το εκπαιδευτικό μας σύστημα, ωσάν και ένα μαγικό ραβδάκι θα αλλάξει τα πάντα.
Οι κοινωνικές προκλήσεις, όπως η παραβατικότητα, η ένταξη παιδιών με διαφορετικά υπόβαθρα ή αυξημένες ψυχολογικές ανάγκες, φορτώνονται αποκλειστικά στις πλάτες των δασκάλων. Χωρίς επαρκείς δομές, χωρίς ειδικούς, χωρίς την παραμικρή μέριμνα. Και σαν να μην έφτανε αυτό, οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται εκτεθειμένοι σε καταγγελίες γονιών που τις περισσότερες φορές δεν ευσταθούν, αλλά αρκούν για να τραυματίσουν το κύρος και την αξιοπρέπειά τους. Έτσι χτίζεται μια κουλτούρα απαξίωσης: οι δάσκαλοι ως οι «εύκολοι ένοχοι» για κάθε πρόβλημα του σχολείου.
Το σύνθημα «Μαζί για τους εκπαιδευτικούς, μαζί για το αύριο» δεν μπορεί να μείνει άλλο ένα ευχολόγιο. Η Πολιτεία οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες της και να σταματήσει να παίζει με το μέλλον της παιδείας. Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν, αλλά απαιτούν σταθερότητα και διαφάνεια στους διορισμούς, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, ουσιαστική στήριξη σε υποδομές και καθημερινότητα. Χρειάζονται σεβασμό στο έργο τους και δεν μπορούν να ανέχονται την αποδόμηση του κύρους τους. Σε διαφορετική περίπτωση, πολύ σύντομα θα ζήσουμε με τον πιο άσχημο τρόπο την αδυναμία ή και την άρνηση να βρούμε εκπαιδευτικούς για να στελεχώσουν τα σχολεία. Είναι εξάλλου κάτι που ήδη αχνοφαίνεται στην Εκπαίδευση της Κύπρου και αποτελεί πλέον και παγκόσμιο φαινόμενο.
Η κοινωνία πρέπει να καταλάβει πως χωρίς εκπαιδευτικούς που νιώθουν ασφαλείς και σεβαστοί, δεν υπάρχει ποιοτική εκπαίδευση. Χωρίς ποιοτική εκπαίδευση, δεν υπάρχει αύριο. Το αύριο των παιδιών μας δεν μπορεί να χτίζεται πάνω σε υποσχέσεις και μισά μέτρα. Ή θα σταθούμε τώρα «μαζί για τους εκπαιδευτικούς», ή θα χαθεί το ίδιο το μέλλον.
World Teachers’ Day: Together with Teachers Today, for a Better Tomorrow
By Michalis Alexopoulos
World Teachers’ Day, celebrated every year on October 5th, is an important opportunity to honor teachers worldwide and highlight their invaluable contribution to education and the development of future generations. This year’s World Teachers’ Day, with the slogan “Together for Teachers, Together for Tomorrow,” cannot go unnoticed. In Cyprus, the future of education remains trapped in systemic problems and deadlocks that the state stubbornly refuses to address. Primary education teachers carry the daily burden of a system fraught with serious issues that sometimes collapse, while simultaneously being targeted, devalued, and made scapegoats.
Thousands of new colleagues live under a state of limbo, moving from school to school, trapped in rigid and blind staffing systems that completely ignore the human factor, without job stability and with anxiety about the future suffocating any creative prospects. Understaffing in replacements leads to schools operating under difficult conditions and pressure, while optional full-day programs are tested because the Ministry insists on working conditions that violate teachers’ dignity. At the same time, the staff carrying this enormous burden of supporting public schools work under the weight of unbearable job insecurity, with employment prospects expiring in 2027. Ensuring teachers’ future job security does not appear to be a priority for the Ministry of Labour, and dialogue is repeatedly postponed with the blessing of the political parties.
Meanwhile, schools operate with inadequate infrastructure and logistical support that does not even cover the basics. While children suffocate in classrooms that do not meet contemporary needs, we witness the absurdity of air-conditioning installation being treated as a luxury or something subject to timetables. The theater of the absurd continues, with previous administrations, which did nothing, blaming the current ones, who also hide behind the omissions or weaknesses of their predecessors. In any case, resolving such a crucial issue seems complex and convoluted, though it should be an urgent priority.
At the same time, the state chooses to waste time and energy imposing an evaluation system that treats teachers as subjects of continuous accountability rather than as partners. Instead of meaningful support, control is imposed, completely ignoring daily school life, school climate, work-related stress, etc. Instead of support, it fosters suspicion. In an education system lacking genuine support, we hear claims that evaluation will upgrade the educational system, as if a magic wand could change everything.
Social challenges, such as delinquency, the integration of children with diverse backgrounds, or increased psychological needs, are placed entirely on teachers’ shoulders—without adequate structures, specialists, or any care. As if that were not enough, teachers are exposed to parental complaints, often unfounded, but enough to damage their reputation and dignity. This builds a culture of devaluation: teachers as the “easy culprits” for every school problem.
The slogan “Together for Teachers, Together for Tomorrow” cannot remain just a wish. The state must take responsibility and stop playing with the future of education. Teachers do not ask—they demand stability and transparency in appointments, dignified working conditions, and real support in infrastructure and daily operations. They need respect for their work and cannot tolerate the undermining of their professional status. Otherwise, we will soon face the harsh reality of a shortage—or even refusal—of teachers to staff schools. This is already visible in Cyprus’ education system and is increasingly a global phenomenon.
Society must understand that without teachers who feel safe and respected, there is no quality education. Without quality education, there is no tomorrow. The future of our children cannot be built on promises and half measures. We must now stand “together for teachers,” or we risk losing the future itself.
General Secretary of A.Ki.DA., Assistant General Secretary of POED
Всемирный день учителя: вместе с учителями сегодня — ради завтрашнего дня
Михалис Алексопулос
Всемирный день учителя, который отмечается каждый год 5 октября, является важной возможностью почтить учителей во всем мире и подчеркнуть их неоценимый вклад в образование и развитие будущих поколений. В этом году Всемирный день учителя под девизом «Вместе с учителями — вместе ради будущего» невозможно оставить без внимания. В Республике Кипр будущее образования остается в ловушке системных проблем и тупиков, которые государство упорно отказывается решать. Учителя начальной школы ежедневно несут на своих плечах систему с серьёзными проблемами, которая иногда рушится, одновременно становясь объектом нападок, деградации и легкой жертвой для обвинений.
Тысячи новых коллег живут в состоянии неопределенности, перемещаясь из школы в школу, застряв в жестких и слепых системах комплектования, которые полностью игнорируют человеческий фактор, без стабильности в работе и с тревогой о будущем, которая душит любые творческие перспективы. Недостаток кадров для замещений приводит к тому, что школы работают в тяжелых условиях и под давлением, а добровольные полные дневные программы испытываются, потому что Министерство настаивает на условиях труда, оскорбляющих достоинство учителей. В то же время персонал, несущий огромную нагрузку по поддержке государственных школ, работает под тяжестью непомерной профессиональной неопределенности, а их перспективы истекают в 2027 году. Обеспечение будущего профессионального положения учителей не кажется приоритетом для Министерства труда, а диалог откладывается снова и снова с благословения политических партий.
В то же время школы работают с недостаточной инфраструктурой и материально-технической поддержкой, которая не покрывает даже базовые потребности. В то время как дети задыхаются в классах, не соответствующих современным требованиям, мы становимся свидетелями абсурда, когда установка кондиционеров рассматривается как роскошь или дело, подчиненное срокам. Театр абсурда продолжается: предыдущие администрации, которые ничего не сделали, обвиняют нынешние, которые также прячутся за упущениями или слабостями своих предшественников. В любом случае решение столь важного вопроса кажется сложным и запутанным, хотя должно быть приоритетной задачей для немедленного и окончательного решения.
Одновременно государство тратит время и энергию на внедрение системы оценки, которая рассматривает учителя как объект постоянной отчетности, а не как партнера. Вместо реальной поддержки вводится контроль, который полностью игнорирует повседневную школьную жизнь, атмосферу в школе, стресс на работе и т.д. Вместо поддержки система формирует недоверие. В условиях образования, где отсутствует реальная поддержка, слышно, что оценка якобы улучшит образовательную систему, как будто волшебная палочка изменит всё.
Социальные вызовы, такие как правонарушения, интеграция детей с разным фоном или повышенными психологическими потребностями, возлагаются исключительно на плечи учителей — без достаточной инфраструктуры, специалистов или малейшей заботы. Более того, учителя подвергаются жалобам родителей, которые чаще всего необоснованны, но достаточно, чтобы подорвать их авторитет и достоинство. Так формируется культура деградации: учителя — «легкая мишень» для любой школьной проблемы.
Девиз «Вместе с учителями — вместе ради будущего» не может оставаться просто пожеланием. Государство обязано взять на себя ответственность и прекратить играть с будущим образования. Учителя не просят, они требуют стабильности и прозрачности в назначениях, достойных условий труда и реальной поддержки в инфраструктуре и повседневной работе. Им нужен уважение к их труду, и они не могут терпеть подрыв своего профессионального авторитета. В противном случае вскоре мы столкнемся с суровой реальностью нехватки или даже отказа учителей работать в школах. Это уже видно в системе образования Кипра и становится глобальным явлением.
Общество должно понять, что без учителей, которые чувствуют себя в безопасности и уважаемыми, нет качественного образования. Без качественного образования нет будущего. Будущее наших детей не может строиться на обещаниях и полумерах. Мы должны сейчас встать «вместе с учителями», иначе мы потеряем само будущее.
Генеральный секретарь A.Ki.DA., помощник Генерального секретаря POED
