Text Follows in English
Текст следует на русском языке
Της Συντακτικής Ομάδας του SkalaTimes
Η συζήτηση γύρω από την Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (ΑΤΑ) και την πιθανή επιβολή της σε υφιστάμενες συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, προκαλώντας έντονες αντιπαραθέσεις τόσο σε κοινωνικό όσο και σε νομικό επίπεδο. Το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στη σφαίρα της οικονομικής πολιτικής, αλλά αγγίζει καίρια τον πυρήνα του συνταγματικού δικαίου, καθώς θέτει ερωτήματα σχετικά με την ελευθερία του συμβάλλεσθαι, την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων και τον ρόλο του κράτους στην εξισορρόπηση ιδιωτικών και δημοσίων συμφερόντων.
Ο Δρ. Κρίτων Διονυσίου, ακαδημαϊκός και νομικός, μέσα από επιστημονικό του άρθρο που πρόσφατα ολοκλήρωσε και απέστειλε προς δημοσίευση, επιχειρεί να αναδείξει τις συνταγματικές προκλήσεις που ανακύπτουν από μια πιθανή τέτοια ρύθμιση. Όπως σημειώνει, η εκ πρώτης όψεως διαπίστωση ότι μια νομοθετική παρέμβαση σε υφιστάμενες ιδιωτικές συμβάσεις συγκρούεται με την ελευθερία του συμβάλλεσθαι, φαίνεται εύλογη αν ληφθεί υπόψη η νομολογία. Ωστόσο, το Σύνταγμα δεν μπορεί να ερμηνεύεται αποσπασματικά ούτε να παρέχει απόλυτη και ανελαστική προστασία σε ένα δικαίωμα εις βάρος άλλων θεμελιωδών αξιών.
Ο κ. Διονυσίου υπογραμμίζει ότι η αδυναμία του κράτους να τροποποιεί ή να αναπροσαρμόζει το περιεχόμενο συμβάσεων, ακόμη και σε περιπτώσεις κοινωνικών, περιβαλλοντικών ή οικονομικών αναγκών, θα οδηγούσε σε θεσμική ακινησία και θα άφηνε απροστάτευτα κρίσιμα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα σε ασφαλές περιβάλλον ή σε αξιοπρεπή διαβίωση. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στη συνταγματική αξία της αξιοπρεπούς διαβίωσης, η οποία – υπό προϋποθέσεις – μπορεί να αποτελέσει θεμέλιο για την καθολική επιβολή της ΑΤΑ, ειδικά σε περιόδους έντονης ακρίβειας και πληθωρισμού.
Η ανάλυσή του έρχεται να εμπλουτίσει έναν διάλογο που δεν αφορά μόνο νομικούς κύκλους αλλά την κοινωνία στο σύνολό της, καθώς αγγίζει το ίδιο το πλαίσιο λειτουργίας του κράτους δικαίου και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Όπως σημειώνεται σε σχόλιο κάτω από την ανάρτηση του Δρ. Κρίτωνα Διονυσίου, “Χρειαζόμαστε περισσότερες φωνές ακαδημαϊκών στον δημόσιο διάλογο, όταν θίγονται τέτοια φλέγοντα ζητήματα που άπτονται θεμελιωδών δικαιωμάτων”, το SkalaTimes συμφωνεί απόλυτα.
Ακολουθεί αυτούσια η ανάρτηση του κ. Διονυσίου:
Ολοκλήρωσα και απέστειλα προς δημοσίευση επιστημονικό άρθρο σχετικά με τη συνταγματική πρόκληση που προκύπτει από την ενδεχόμενη επιβολή της ΑΤΑ σε υφιστάμενες συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου. Ορισμένα συμπεράσματα που προκύπτουν είναι τα εξής:
– Συμφωνώ με το εκ πρώτης όψεως συμπέρασμα ότι νομοθετική παρέμβαση σε υφιστάμενες ιδιωτικές συμβάσεις φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με την ελευθερία του συμβάλλεσθαι, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τη νομολογία, σύμφωνα με την οποία κάθε τέτοια επέμβαση εκλαμβάνεται ως προσβολή του πυρήνα της εν λόγω ελευθερίας.
– Δεν πρέπει να λησμονείται ότι το Σύνταγμα εξετάζεται συστηματικά και όχι αποσπασματικά. Στο ερώτημα αν υφίσταται απολύτως απαραβίαστος πυρήνας, η απάντηση δεν μπορεί να είναι απόλυτη. Κανένα δικαίωμα δεν μπορεί να ασκείται ή να ερμηνεύεται κατά τρόπον που να καταργεί άλλο θεμελιώδες δικαίωμα. Οποιαδήποτε παρέμβαση σε θεμελιώδες δικαίωμα δεν μπορεί να αξιολογείται με όρους απόλυτης και ανελαστικής προστασίας. Αντίθετα, πρέπει να εντάσσεται στο πλαίσιο αναλογικής συνάρθρωσης με άλλα συνταγματικά δικαιώματα και αρχές.
– Αν η κρατική εξουσία στερούνταν της δυνατότητας να τροποποιεί ή να αναπροσαρμόζει το περιεχόμενο υφιστάμενων ιδιωτικών συμβάσεων, ακόμη και όταν η εξέλιξη των κοινωνικών, επιστημονικών ή περιβαλλοντικών δεδομένων το επιβάλλει, θεμελιώδη δικαιώματα όπως η εξασφάλιση ενός ασφαλούς και βιώσιμου περιβάλλοντος θα καθίσταντο ουσιαστικά απροστάτευτα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η ελευθερία του συμβάλλεσθαι θα μετατρεπόταν σε «ασπίδα ανομίας» έναντι της συνταγματικής τάξης, επιτρέποντας την υπερίσχυση ιδιωτικών βουλήσεων επί της δημόσιας βούλησης που αποβλέπει στην προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος.
– Η ανεπιφύλακτη αποδοχή της εκδοχής ότι ο νομοθέτης δεν μπορεί να εισαγάγει νέες, υποχρεωτικές ρυθμίσεις που επηρεάζουν την εκτέλεση ιδιωτικών συμβάσεων θα συνεπαγόταν τη θεσμική ακινητοποίηση του Κράτους Δικαίου απέναντι σε άμεσες απειλές.
– Το δικαίωμα σε αξιοπρεπή διαβίωση, ως θεμελιώδης συνταγματική αξία, μπορεί να λειτουργήσει ως ρυθμιστικός άξονας για την καθολική επιβολή της ΑΤΑ ακόμη και σε υφιστάμενες ιδιωτικές συμβάσεις, ιδίως όταν η ακρίβεια και ο πληθωρισμός απειλούν την πραγματική απόλαυση του δικαιώματος. Οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης μιας τέτοιας υποχρέωσης παραμένουν υψηλές και η παρέμβαση δικαιολογείται μόνον όταν συντρέχει άμεσος και σοβαρός κίνδυνος για την αξιοπρεπή διαβίωση των πολιτών.
Dr. Kriton Dionysiou: ATA as a Matter of Constitutional Law and Social Justice
By the Editorial Team of SkalaTimes
The debate surrounding the Automatic Cost-of-Living Allowance (ATA) and its potential imposition on existing private employment contracts is at the forefront of public discourse, sparking intense controversy both socially and legally. The issue extends far beyond the sphere of economic policy, striking at the very core of constitutional law, as it raises questions about the freedom of contract, the protection of fundamental rights, and the role of the state in balancing private and public interests.
Dr. Kriton Dionysiou, academic and legal scholar, in a recent scientific article submitted for publication, seeks to highlight the constitutional challenges arising from such a measure. As he points out, the initial assumption that legislative intervention in existing private contracts conflicts with the freedom of contract seems reasonable when viewed in light of established case law. However, the Constitution cannot be interpreted in a fragmented way nor provide absolute and rigid protection to one right at the expense of other fundamental values.
Dionysiou stresses that preventing the state from modifying or readjusting the content of contracts—even in cases of pressing social, environmental, or economic needs—would lead to institutional paralysis and leave critical rights unprotected, such as the right to a safe environment or to a decent standard of living. He places particular emphasis on the constitutional value of dignified living, which—under certain conditions—may serve as the foundation for the universal application of ATA, especially in periods of high inflation and rising prices.
His analysis enriches a debate that goes beyond the legal community and concerns society as a whole, touching upon the very framework of the rule of law and social justice.
As noted in a comment under Dr. Dionysiou’s post, “We need more academic voices in the public debate when such crucial issues involving fundamental rights are at stake.” At SkalaTimes, we wholeheartedly agree.
Below follows Dr. Dionysiou’s original post:
I have completed and submitted for publication a scientific article on the constitutional challenge arising from the possible imposition of the Cost of Living Allowance (COLA) on existing private law employment contracts. Some of the conclusions are as follows:
The right to a decent standard of living, as a fundamental constitutional value, may serve as a regulatory axis for the universal imposition of COLA even on existing private contracts, especially when high prices and inflation threaten the actual enjoyment of that right. The conditions for activating such an obligation remain strict, and intervention is justified only when there is an immediate and serious risk to citizens’ decent standard of living.
I agree with the prima facie conclusion that legislative intervention in existing private contracts appears to contradict the freedom of contract, especially in light of case law according to which any such intervention is regarded as an infringement of the very core of that freedom.
It must not be forgotten that the Constitution is examined systematically and not fragmentarily. On the question of whether there exists an absolutely inviolable core, the answer cannot be absolute. No right can be exercised or interpreted in a way that abolishes another fundamental right. Any intervention in a fundamental right cannot be evaluated in terms of absolute and rigid protection. On the contrary, it must be framed within a proportional interplay with other constitutional rights and principles.
If state authority were deprived of the possibility to modify or readjust the content of existing private contracts, even when the development of social, scientific, or environmental circumstances requires it, fundamental rights such as the safeguarding of a safe and sustainable environment would essentially remain unprotected. In such a case, the freedom of contract would be transformed into a “shield of illegality” against constitutional order, allowing private wills to prevail over the public will aimed at protecting the public interest.
The unconditional acceptance of the view that the legislator cannot introduce new, mandatory regulations affecting the performance of private contracts would entail the institutional paralysis of the Rule of Law in the face of imminent threats.
Д-р Критон Дионисиу: АТА как вопрос конституционного права и социальной справедливости
Редакция SkalaTimes
Обсуждение Автоматической индексации заработной платы (АТА) и её возможного применения к существующим трудовым договорам в частном секторе находится в центре общественного дискурса, вызывая острые споры как на социальном, так и на правовом уровне. Проблема выходит далеко за рамки экономической политики и затрагивает саму суть конституционного права, ставя вопросы о свободе заключения договоров, защите фундаментальных прав и роли государства в балансировании частных и общественных интересов.
Д-р Критон Дионисиу, учёный-правовед, в своей научной статье, недавно завершённой и направленной для публикации, стремится осветить конституционные вызовы, возникающие в связи с подобной мерой. Как он отмечает, на первый взгляд вывод о том, что законодательное вмешательство в существующие частные договоры противоречит свободе заключения договоров, кажется оправданным с учётом судебной практики. Однако Конституция не может толковаться фрагментарно и не должна предоставлять абсолютную и жёсткую защиту одному праву в ущерб другим основополагающим ценностям.
Дионисиу подчёркивает, что невозможность государства изменять или корректировать содержание договоров — даже в условиях социальных, экологических или экономических кризисов — привела бы к институциональной стагнации и оставила бы без защиты ключевые права, такие как право на безопасную окружающую среду или на достойный уровень жизни. Особое внимание он уделяет конституционной ценности достойного существования, которая — при определённых условиях — может служить основанием для повсеместного применения АТА, особенно в периоды высокой инфляции и роста цен.
Его анализ обогащает дискуссию, которая касается не только юридических кругов, но и всего общества в целом, затрагивая основы правового государства и социальной справедливости.
Как было отмечено в комментарии под публикацией д-ра Дионисиу: «Нам нужны академические голоса в общественном диалоге, когда речь идёт о столь острых вопросах, связанных с фундаментальными правами». В SkalaTimes мы полностью разделяем это мнение.
Ниже публикуется полный текст статьи д-ра Дионисиу:
Я завершила и направила для публикации научную статью о конституционном вызове, возникающем в связи с возможным введением надбавки к стоимости жизни (COLA/ΑΤΑ) в существующие трудовые договоры частного права. Некоторые выводы таковы:
- Я согласна с первоначальным выводом о том, что законодательное вмешательство в действующие частные договоры, по-видимому, противоречит свободе заключения договоров, особенно с учётом судебной практики, согласно которой любое такое вмешательство рассматривается как посягательство на саму суть этой свободы.
- Не следует забывать, что Конституция рассматривается систематически, а не фрагментарно. На вопрос о том, существует ли абсолютно неприкосновенное ядро, ответ не может быть абсолютным. Ни одно право не может осуществляться или толковаться таким образом, чтобы упразднять другое фундаментальное право. Любое вмешательство в основное право не может оцениваться в терминах абсолютной и жёсткой защиты. Напротив, оно должно рассматриваться в контексте соразмерного взаимодействия с другими конституционными правами и принципами.
- Если бы государственная власть была лишена возможности изменять или корректировать содержание существующих частных договоров, даже тогда, когда этого требуют изменения социальных, научных или экологических условий, такие фундаментальные права, как обеспечение безопасной и устойчивой среды, фактически оставались бы незащищёнными. В таком случае свобода заключения договоров превратилась бы в «щит беззакония» против конституционного порядка, позволяя частным волям превалировать над публичной волей, направленной на защиту общественного интереса.
- Безусловное принятие позиции о том, что законодатель не может вводить новые обязательные нормы, влияющие на исполнение частных договоров, означало бы институциональный паралич Правового государства перед лицом непосредственных угроз.
- Право на достойную жизнь, как фундаментальная конституционная ценность, может служить регулятивной основой для всеобщего введения COLA даже в действующие частные договоры, особенно когда рост цен и инфляция угрожают реальному осуществлению этого права. Условия для активации такой обязанности остаются строгими, и вмешательство оправдано лишь тогда, когда существует непосредственная и серьёзная угроза достойной жизни граждан.
