Text follows in English
Το Ευρωβαρόμετρο και η Εαρινή Δέσμη αποκαλύπτουν μια διπλή πραγματικότητα για την Κύπρο: Η ζωή στα αστικά κέντρα γίνεται ολοένα πιο δύσκολη, ενώ οι αγροτικές περιοχές βυθίζονται στην περιθωριοποίηση
Η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίσιμη αστική πραγματικότητα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας του Ευρωβαρόμετρου με τίτλο «Η κοινή γνώμη σχετικά με τις αστικές προκλήσεις και τις επενδύσεις στις πόλεις». Παρά την οικονομική ανάπτυξη, οι κάτοικοι στα αστικά κέντρα αντικρίζουν ένα περιβάλλον γεμάτο αντιφάσεις: Ακριβή στέγαση, περιορισμένες δημόσιες υπηρεσίες και ανησυχία για το μέλλον της καθημερινότητάς τους.
Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής –η οποία συνοδεύει τα αποτελέσματα του Ευρωβαρόμετρου– η Κύπρος καταγράφει έντονα στοιχεία αστικοποίησης, με το 61% των πολιτών να διαμένουν σε πόλεις, 20% σε προάστια και κωμοπόλεις και μόλις 19% σε αγροτικές περιοχές. Τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά ποσοστά είναι 40%, 35% και 25%.
Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι οι αστικές συνθήκες διαβίωσης προκαλούν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία στους πολίτες, όπως αποτυπώνεται ανάγλυφα στα ευρήματα της έρευνας.
Βαθιά στεγαστική κρίση
Το σημαντικότερο και πιο επείγον πρόβλημα για τους κατοίκους στην Κύπρο είναι, μακράν, η έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης:
• 64% των ερωτηθέντων σε πόλεις το ιεραρχούν ως πρώτο πρόβλημα (ΕΕ: 40%)
• 62% σε προάστια και κωμοπόλεις (ΕΕ: 37%)
Σημειώνεται, μάλιστα, ότι η Κύπρος κατατάσσεται στην 6η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ με το υψηλότερο ποσοστό όσων θεωρούν ως το σημαντικότερο και επείγον πρόβλημα την έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης, πίσω από την Ιρλανδία (72%), την Ισπανία (69%), το Λουξεμβούργο (68%), την Ολλανδία (65%) και τη Σλοβενία (65%).
Επισημαίνεται επίσης ότι από την έρευνα προκύπτει ότι οι πολίτες ζητούν τη λήψη μέτρων, όπως την κατασκευή οικονομικά προσιτών κατοικιών (83%) και την εισαγωγή μέτρων για την παρακολούθηση των ενοικίων και την παραχώρηση βοήθειας από το κράτος (82%).
Φτώχεια και κοινωνική επισφάλεια
Η δεύτερη μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τη φτώχεια ή την έλλειψη στέγης: 45% των Κυπρίων το τοποθετούν στην κορυφή των προβλημάτων (ΕΕ: 24%). Το ποσοστό αυτό ενισχύει την αίσθηση ότι οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται και ότι η κρατική μέριμνα παραμένει ανεπαρκής μπροστά στην υλική και κοινωνική επισφάλεια που βιώνουν χιλιάδες πολίτες.
Χαμηλοί μισθοί και εργασιακή ανασφάλεια
Η ανεργία και η έλλειψη ευκαιριών εργασίας καταγράφονται από τους Κυπρίους στο Ευρωβαρόμετρο ως το τρίτο πιο σοβαρό πρόβλημα με 40%, έναντι 31% στην ΕΕ. Σημειώνεται ότι οι μισθοί στην Κύπρο είναι κατά περίπου 40% χαμηλότεροι από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς και ότι η χώρα δεν έχει ακόμη υιοθετήσει τη σχετική σύσταση της ΕΕ για αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων με συλλογικές συμβάσεις σε επίπεδα άνω του 80%.
Δημόσιες Υπηρεσίες: Υπάρχουν, αλλά δεν φτάνουν
Στην τέταρτη θέση των ανησυχιών των Κυπρίων καταγράφεται η ποιότητα των δημοσίων Υπηρεσιών με ποσοστό 34%, έναντι 32% στην ΕΕ του συνόλου των πολιτών που απάντησαν το ίδιο.
Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο της ίδιας έρευνα οι ερωτηθέντες κλήθηκαν να απαντήσουν ποιες πτυχές χρειάζονται μεγαλύτερη βελτίωση στην περιοχή στην οποία διαμένουν. Οι Κύπριοι ιεράρχησαν στην πρώτη θέση την ποιότητα των δημοσίων υπηρεσιών με ποσοστό 46% (ΕΕ: 44%), ενώ ακολούθησαν οι δημόσιες συγκοινωνίες με 38% (ΕΕ: 34%), η οικονομική ανάπτυξη και επιχειρηματικότητα με 34% (ΕΕ: 33%) και η ασφάλεια και προστασία σε δημόσιους χώρους με 32% (ΕΕ: 26%).
Πιο δυνατή η σχέση με τις τοπικές επιχειρήσεις στα προάστια
Εν τω μεταξύ, στην έρευνα περιλήφθηκε ενότητα για τη σημασία των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, στην τοπική οικονομία και την αγορά εργασίας.
Η στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ) καταγράφεται ως ιδιαίτερα σημαντική για την τοπική οικονομία, στην αντίληψη των Κυπρίων. Φαίνεται επίσης ότι αυτή η σχέση είναι πιο δυνατή στα προάστια. Στις πόλεις ποσοστό 56% είπαν ότι είναι πολύ σημαντική και 41% αρκετά σημαντική η υποστήριξη των τοπικών μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στην περιοχή στην οποία διαμένουν, ενώ στα προάστια τα αντίστοιχα ποσοστά ανήλθαν στο 67% και 29%.
Το κατηγορώ των πολιτών για τις ελλείψεις σε υποδομές για την κλιματική κρίση
Σε ερώτηση για την επάρκεια των μέτρων που έχουν ληφθεί από τις τοπικές Αρχές για την αντιμετώπιση των προκλήσεων από καύσωνες ή πλημμύρες (π.χ. με τη δημιουργία δρόμων με σκιά, χώρων για συγκράτηση νερού κ.λπ.), οι απαντήσεις των Κυπρίων συνιστούν ένα ηχηρό κατηγορώ κατά της Πολιτείας:
• Στις πόλεις 51% είπαν ότι δεν λαμβάνεται κανένα μέτρο και 38% ότι είναι ανεπαρκή.
• Σε προάστια 49% είπαν ότι δεν λαμβάνεται κανένα μέτρο και 35% ότι είναι ανεπαρκή.
Βαθαίνει το χάσμα μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών
Η Κύπρος καταγράφει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, με την Κομισιόν να προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ κατά 3% το 2025 και 2,5% το 2026. Ωστόσο, η Εαρινή Δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποκαλύπτει ότι τα οφέλη δεν φτάνουν σε όλους. Οι πόλεις αναπτύσσονται, ενώ οι αγροτικές περιοχές φθίνουν και στερούνται πρόσβασης σε υπηρεσίες, υποδομές και ευκαιρίες. Ενδεικτικά είναι τα ακόλουθα στοιχεία:
• Η απασχόληση στις πόλεις ανέρχεται στο 80,3%, ενώ στην ύπαιθρο 77,9%. Οι επιπτώσεις είναι πιο έντονες στις γυναίκες στην ύπαιθρο, καθώς το ποσοστό φτάνει μόλις στο 72%, ενώ στους άνδρες ανέρχεται στο 84,2%.
• Το ποσοστό των ενηλίκων με ανώτερη εκπαίδευση ανέρχεται στις πόλεις σε 57%, στα προάστια 46,2% και στην ύπαιθρο 37,6%.
• Το ποσοστό όσων έχουν πρόσβαση σε νοσοκομείο εντός 10 λεπτών ανέρχεται στις πόλεις σε 79,7%, αλλά στην ύπαιθρο το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 9,4%.
• Το ποσοστό όσων έχουν πρόσβαση σε δημοτικό σχολείο εντός 15 λεπτών ανέρχεται στις πόλεις σε 56% και στην ύπαιθρο σε 18%.
Τα στοιχεία δείχνουν πως η ποιότητα ζωής στην Κύπρο είναι γεωγραφικά άνιση. Η στεγαστική κρίση, η φτώχεια και οι συνθήκες εργασίας αποκαλύπτουν την ύπαρξη μιας διαρθρωτικής κρίσης στα αστικά κέντρα και τα προάστια. Από την άλλη, στις αγροτικές περιοχές τα πιο σημαντικά προβλήματα αφορούν τις ελλείψεις σε υποδομές στους τομείς της Παιδείας και της Υγείας.
Πηγή: dialogos.com.cy
Society Under Pressure: Housing, Poverty, Insecurity
The Eurobarometer and the Spring Package reveal a double reality for Cyprus: life in urban centers is becoming increasingly difficult, while rural areas sink deeper into marginalization.
Cyprus is facing a critical urban reality, according to the findings of the Eurobarometer survey titled “Public opinion on urban challenges and investment in cities.” Despite economic growth, residents of urban centers face a contradictory environment: expensive housing, limited public services, and concern about the future of their daily lives.
According to the European Commission’s report—published alongside the Eurobarometer results—Cyprus shows strong signs of urbanization, with 61% of citizens living in cities, 20% in suburbs and towns, and only 19% in rural areas. The respective European averages are 40%, 35%, and 25%.
What is most worrying, however, is that urban living conditions are increasingly raising concerns among citizens, as clearly reflected in the survey’s findings.
A Deep Housing Crisis
The most urgent problem for Cyprus residents is, by far, the lack of affordable housing:
- 64% of city respondents rank it as the top issue (EU: 40%)
- 62% in suburbs and towns (EU: 37%)
Cyprus ranks 6th among the EU’s 27 member states with the highest share of citizens identifying the lack of affordable housing as the most pressing issue—behind Ireland (72%), Spain (69%), Luxembourg (68%), the Netherlands (65%), and Slovenia (65%).
The survey also highlights that citizens demand measures such as the construction of affordable housing (83%) and the introduction of rent-monitoring and state assistance schemes (82%).
Poverty and Social Insecurity
The second biggest concern is poverty or homelessness: 45% of Cypriots place it at the top of the list (EU: 24%). This percentage strengthens the perception that social inequalities are widening and that state welfare remains insufficient in addressing the material and social insecurity faced by thousands.
Low Wages and Job Insecurity
Unemployment and lack of job opportunities are listed by Cypriots as the third most serious issue, at 40% compared to 31% in the EU. Wages in Cyprus are about 40% lower than the European average, while the country has not yet implemented the EU’s recommendation to raise collective bargaining coverage above 80%.
Public Services: Available, But Insufficient
In fourth place comes the quality of public services, cited by 34% of Cypriots, compared to 32% across the EU.
When asked which aspects in their area require greater improvement, Cypriots ranked first the quality of public services (46%, EU: 44%), followed by public transport (38%, EU: 34%), economic growth and entrepreneurship (34%, EU: 33%), and safety in public spaces (32%, EU: 26%).
Stronger Ties with Local Businesses in Suburbs
The survey also examined the role of small and medium-sized enterprises (SMEs) in local economies and labor markets.
Supporting SMEs is seen as particularly important by Cypriots, with this perception stronger in suburbs. In cities, 56% said SME support is “very important” and 41% “fairly important.” In suburbs, the figures were 67% and 29% respectively.
Citizens’ Accusations Over Climate Crisis Infrastructure Gaps
Asked whether local authorities take adequate measures to address challenges such as heatwaves or floods (e.g., shaded roads, water retention areas), Cypriots voiced sharp criticism:
- In cities, 51% said no measures are taken, and 38% said measures are insufficient.
- In suburbs, 49% said no measures are taken, and 35% said measures are insufficient.
The Urban-Rural Divide Deepens
Cyprus shows high growth rates, with the Commission forecasting GDP growth of 3% in 2025 and 2.5% in 2026. Yet, the Spring Package of the European Semester reveals that not everyone benefits. Cities are developing, while rural areas decline, lacking access to services, infrastructure, and opportunities. Key indicators include:
- Employment: 80.3% in cities vs. 77.9% in rural areas. For rural women, employment is just 72%, compared to 84.2% for men.
- Higher education: 57% in cities, 46.2% in suburbs, 37.6% in rural areas.
- Hospital access within 10 minutes: 79.7% in cities, but only 9.4% in rural areas.
- Primary school access within 15 minutes: 56% in cities, 18% in rural areas.
These figures show that quality of life in Cyprus is geographically unequal. The housing crisis, poverty, and working conditions expose a structural crisis in cities and suburbs, while in rural areas the main problems concern shortages in education and health infrastructure.
Source: dialogos.com.cy
