Κερδίσαμε! Το λέει και η επιστήμη: η ανάγνωση κλασικής λογοτεχνίας και ποίησης έχει ευεργετική επίδραση στον εγκέφαλο

August 1, 2025

Text Follows in English
Текст следует на русском языке

SkalaTimes Team
Φωτογραφίες: SkalaTimes

Όλοι όσοι αγαπάμε την κλασική λογοτεχνία και ποίηση, κερδίσαμε — δεν χάσαμε άδικα τα χρόνια μας πάνω από Σαίξπηρ, Ντίκενς, Αδελφές Μπροντέ, Τζέιν Όστιν και δεκάδες άλλους κλασικούς!

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ, συνεργαζόμενοι με το Centre for Research into Reading, Information and Linguistic Systems (CRILS), διεξήγαγαν μελέτες που αποδεικνύουν ότι η ανάγνωση κλασικής λογοτεχνίας και ποίησης έχει ευεργετική επίδραση στον εγκέφαλο.

Ενεργοποίηση του εγκεφάλου μέσω της ανάγνωσης κλασικών έργων
Σε μία από τις μελέτες, χρησιμοποίησαν μαγνητική τομογραφία για να παρακολουθήσουν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου συμμετεχόντων ενώ διάβαζαν έργα όπως του Σαίξπηρ, του Wordsworth και του Eliot. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ανάγνωση αυτών των “προκλητικών” κειμένων ενεργοποιούσε έντονα διάφορες περιοχές του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένων των ημισφαιρίων που σχετίζονται με τη γλώσσα, τη μνήμη και τα συναισθήματα. Αντιθέτως, οι απλοποιημένες εκδοχές των κειμένων προκαλούσαν λιγότερη δραστηριότητα.

Η αξία της “σοβαρής” λογοτεχνίας
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η “σοβαρή” λογοτεχνία, όπως η ποίηση και τα κλασικά έργα, προσφέρει βαθύτερες εμπειρίες και ενθαρρύνει την αυτοανάλυση, σε αντίθεση με τα βιβλία αυτοβοήθειας ή την ελαφριά λογοτεχνία. Η ποίηση, για παράδειγμα, ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την αυτοβιογραφική μνήμη και τα συναισθήματα, βοηθώντας τους αναγνώστες να αναστοχαστούν και να επαναξιολογήσουν τις εμπειρίες τους.

Θεραπευτικά οφέλη
Η έρευνα έχει επίσης δείξει ότι η ομαδική ανάγνωση λογοτεχνίας και ποίησης μπορεί να ωφελήσει άτομα με ψυχικές διαταραχές, όπως κατάθλιψη, άνοια και χρόνιο πόνο. Η λογοτεχνία προσφέρει ένα μέσο για την έκφραση καταπιεσμένων συναισθημάτων και ενθαρρύνει την προσωπική αναστοχαστική διαδικασία, προσφέροντας μια εναλλακτική ή συμπληρωματική προσέγγιση στις φαρμακευτικές θεραπείες.

Η μελέτη του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ επιβεβαιώνει ότι η ανάγνωση κλασικών έργων και ποίησης έχει θετική επίδραση στον εγκέφαλο, ενισχύοντας τη γνωστική λειτουργία, την αυτοαντίληψη και την ψυχική ευημερία. Γι’ αυτό, αν θέλετε να κάνετε δώρο στον εαυτό σας, ξεκινήστε να διαβάζετε κλασικά έργα. Αν θέλετε να κάνετε ένα πολύτιμο δώρο στα παιδιά σας, διδάξτε τους πώς να αγαπούν την κλασική λογοτεχνία.

Το SkalaTimes, που ζει και ανασαίνει για την κλασική λογοτεχνία, σας δίνει μια λίστα δικής του εισήγησης ως τα ΚΛΑΣΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ (ναι, ναι, υπάρχουν και δεκάδες άλλα, εξίσου γνωστά και εξαιρετικά, ωστόσο διαλέξαμε μόνο 20 από τα πιο αγαπημένα μας):

Τιμή και Περηφάνια της Jane Austen
Θεία Κωμωδία του Δάντη Αλιγκιέρι
Ανεμοδαρμένα Ύψη της Emily Brontë
Φρανκενστάιν της Mary Shelley
Ρωμαίος και Ιουλιέτα του William Shakespeare
Άννα Καρένινα του Λέον Τολστόι
Μεγάλες Προσδοκίες του Charles Dickens
Η Φάρμα των Ζώων του George Orwell
Έγκλημα και Τιμωρία του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι
Άμλετ του William Shakespeare
Λογική και Ευαισθησία της Jane Austen
Τζέιν Έιρ της Charlotte Brontë
Μάκβεθ του William Shakespeare
Η Παναγία των Παρισίων του Βίκτωρ Ουγκώ
Δον Κιχώτης του Μιγκέλ ντε Θερβάντες
Γράμματα στην Μιλένα του Φραντς Κάφκα
Πόλεμος και Ειρήνη του Λέον Τολστόι
Το Μικρό Σπίτι στο Λιβάδι της Laura Ingalls Wilder
Ο Μικρός Πρίγκιπας του Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ
Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα του Charles Dickens

We won! Science confirms: reading classical literature and poetry has a beneficial effect on the brain

SkalaTimes Team

All of us who love classical literature and poetry have won — we did not waste our years over Shakespeare, Dickens, the Brontë Sisters, Jane Austen, and dozens of other classics for nothing!

Researchers from the University of Liverpool, collaborating with the Centre for Research into Reading, Information and Linguistic Systems (CRILS), have conducted studies proving that reading classical literature and poetry positively impacts the brain.

Brain activation through reading classical works
In one of the studies, they used magnetic resonance imaging (MRI) to monitor brain activity in participants while they read works by Shakespeare, Wordsworth, and Eliot. The results showed that reading these “challenging” texts strongly activated various brain regions, including hemispheres related to language, memory, and emotions. In contrast, simplified versions of the texts triggered less brain activity.

The value of “serious” literature
Researchers argue that “serious” literature, such as poetry and classical works, offers deeper experiences and encourages self-reflection, unlike self-help books or light literature. Poetry, for example, activates brain areas associated with autobiographical memory and emotions, helping readers reflect on and reassess their experiences.

Therapeutic benefits
Research has also shown that group reading of literature and poetry can benefit people with mental health disorders such as depression, dementia, and chronic pain. Literature provides a means for expressing suppressed emotions and encourages personal reflective processes, offering an alternative or complementary approach to pharmaceutical treatments.

The University of Liverpool study confirms that reading classical works and poetry positively affects the brain, enhancing cognitive function, self-awareness, and mental well-being. So, if you want to give yourself a gift, start reading classical works. If you want to give a precious gift to your children, teach them how to love classical literature.

SkalaTimes, which lives and breathes classical literature, offers you its recommended list of CLASSIC BOOKS THAT EVERYONE SHOULD READ (yes, yes, there are dozens more equally well-known and excellent, but we chose 20 of our favorites):

Pride and Prejudice by Jane Austen
The Divine Comedy by Dante Alighieri
Wuthering Heights by Emily Brontë
Frankenstein by Mary Shelley
Romeo and Juliet by William Shakespeare
Anna Karenina by Leo Tolstoy
Great Expectations by Charles Dickens
Animal Farm by George Orwell
Crime and Punishment by Fyodor Dostoevsky
Hamlet by William Shakespeare
Sense and Sensibility by Jane Austen
Jane Eyre by Charlotte Brontë
Macbeth by William Shakespeare
The Hunchback of Notre-Dame by Victor Hugo
Don Quixote by Miguel de Cervantes
Letters to Milena by Franz Kafka
War and Peace by Leo Tolstoy
Little House on the Prairie by Laura Ingalls Wilder
The Little Prince by Antoine de Saint-Exupéry
A Christmas Carol by Charles Dickens

Мы выиграли! Наука подтверждает: чтение классической литературы и поэзии благотворно влияет на мозг

Команда SkalaTimes

Все мы, кто любит классическую литературу и поэзию, выиграли — наши годы, проведённые с Шекспиром, Диккенсом, сёстрами Бронте, Джейн Остин и десятками других классиков, не прошли зря!

Исследователи из Ливерпульского университета в сотрудничестве с Центром исследований чтения, информации и лингвистических систем (CRILS) провели исследования, доказывающие, что чтение классической литературы и поэзии положительно влияет на мозг.

Активация мозга через чтение классических произведений
В одном из исследований с помощью магнитно-резонансной томографии (МРТ) отслеживали активность мозга участников во время чтения произведений Шекспира, Уордсворта и Элиота. Результаты показали, что чтение этих «сложных» текстов сильно активирует различные области мозга, включая полушария, связанные с языком, памятью и эмоциями. В то время как упрощённые версии текстов вызывали меньшую активность.

Ценность «серьёзной» литературы
Исследователи утверждают, что «серьёзная» литература, такая как поэзия и классические произведения, даёт более глубокие переживания и стимулирует самоанализ, в отличие от книг по самопомощи или лёгкой литературы. Поэзия, например, активирует области мозга, связанные с автобиографической памятью и эмоциями, помогая читателям переосмыслить и пересмотреть свой жизненный опыт.

Терапевтические преимущества
Исследования также показали, что групповое чтение литературы и поэзии может помочь людям с психическими расстройствами, такими как депрессия, деменция и хроническая боль. Литература предоставляет средство выражения подавленных эмоций и стимулирует личный рефлексивный процесс, предлагая альтернативный или дополнительный подход к лекарственной терапии.

Исследование Ливерпульского университета подтверждает, что чтение классических произведений и поэзии положительно влияет на мозг, улучшая когнитивные функции, самосознание и психическое благополучие. Поэтому, если хотите сделать себе подарок — начните читать классическую литературу. Если хотите сделать ценный подарок своим детям — научите их любить классическую литературу.

SkalaTimes, живущий и дышащий классической литературой, предлагает вам свой рекомендованный список КЛАССИЧЕСКИХ КНИГ, КОТОРЫЕ ДОЛЖЕН ПРОЧИТАТЬ КАЖДЫЙ (да, да, есть десятки других известных и замечательных, но мы выбрали 20 наших любимых):