Article follows in English
Ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, τονίζει: «Εντοπίζονται αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στη συμμόρφωση της Κυπριακής Δημοκρατίας με ευρωπαϊκές οδηγίες για περιβαλλοντικά ζητήματα. Παρατηρείται επίσης σημαντική δυσκινησία του κράτους να υιοθετήσει δραστικά και άμεσα θεραπευτικά μέτρα όπου εντοπίζονται παραβιάσεις και παρανομίες».
Η Ελεγκτική Υπηρεσία καλεί το Υπουργείο Γεωργίας και τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες σε ουσιαστική ανάληψη ευθυνών και άμεση διόρθωση των χρόνιων παθογενειών που θέτουν σε κίνδυνο το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία και τη χρηστή διοίκηση.
Ακολουθεί το ρεπορτάζ του Άγγελου Νικολάου στον Φιλελεύθερο ημερομηνίας 5/8/25
Σημερινή έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας φέρνει στο φως σειρά σοβαρών παρανομιών στο Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, αποδεικνύοντας πλήρη αδράνεια και υποβαθμισμένη λειτουργία στις περιβαλλοντικές και διαχειριστικές υποχρεώσεις του κράτους.
Σοβαρές καταγγελίες, πολλαπλές παρανομίες, αυθαιρεσίες και γενικευμένη διοικητική δυσλειτουργία αποκαλύπτει η νέα ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία αφορά τον έλεγχο του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και των αρμόδιων Γενικών Διευθύνσεων (Γεωργίας & Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος).
Η έκθεση περιλαμβάνει παρακολουθήσεις προηγούμενων ελέγχων (follow-up) και εξέταση δειγματοληπτικών συναλλαγών και αποτυπώνει σειρά παραβάσεων περιβαλλοντικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, με καθυστερήσεις και αδράνεια σε κρίσιμα ζητήματα.
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη παραπεμφθεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) για δύο σοβαρές περιβαλλοντικές παραβάσεις:
Οδηγία Οικοτόπων (92/43/ΕΟΚ): Καθυστέρηση στην υιοθέτηση ειδικών στόχων διατήρησης και διαχειριστικών μέτρων, παρά τις υποδείξεις από το 2021 και τη δέσμευση για 27 διατάγματα έως το τέλος του 2025.
Οδηγία 99/31/ΕΚ για τις χωματερές Βατί και Κοτσιάτη: Η Ε.Ε. ζήτησε εκ νέου την επιβολή χρηματικών κυρώσεων λόγω συνεχιζόμενης μη αποκατάστασης, 12 χρόνια μετά την πρώτη καταδίκη (2013). Η Κύπρος αντιμετωπίζει εκ νέου την ΕΕ λόγω μη πλήρους συμμόρφωσης με την Οδηγία 99/31/ΕΚ για την υγειονομική ταφή. Η ΕΕ παρέπεμψε την ΚΔ τον Μάιο 2025 λόγω καθυστερήσεων στην αποκατάσταση των χώρων υγειονομικής ταφής στο Βατί και Κοτσιάτη. Οι προσπάθειες έχουν παρουσίασει σημαντικές καθυστερήσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο οικονομικών κυρώσεων.
Κούκλια (Χερσόνησος Ακάμα): Αλλαγή πολεοδομικού καθεστώτος σε κρατική δασική γη, υπέρ συγκεκριμένης εταιρείας, χωρίς να ολοκληρωθεί η σχεδιαζόμενη ανταλλαγή τεμαχίων. Παρά την ακύρωση της προγραμματισμένης ανταλλαγής εκτάσεων, ιδιωτικά τεμάχια στα Κούκλια συνεχίζουν να απολαμβάνουν ευνοϊκό πολεοδομικό καθεστώς. Η Ελεγκτική Υπηρεσία είχε εκδώσει ειδική έκθεση, στο πλαίσιο της οποίας διαπιστώθηκαν σοβαρές παρατυπίες και ερευνήθηκε η συμμετοχή συγκεκριμένης εταιρείας. Η υπόθεση παραμένει υπό διερεύνηση από την Αστυνομία.
Η έκθεση καταγράφει περιπτώσεις ευνοϊκής μεταχείρισης εταιρειών και ΠΕΠ (Πολιτικά Εκτεθειμένα Πρόσωπα):
Αγία Θέκλα (Αμμόχωστος): Κατασκευές χωρίς άδειες σε τουριστική ανάπτυξη που ανήκε σε ΠΕΠ. Το Διοικητικό Δικαστήριο ακύρωσε τις απορρίψεις αδειών, επικρίνοντας ελλιπή περιβαλλοντική αξιολόγηση και αιτιολόγηση. Η έκθεση καταγράφει πολεοδομικές παραβάσεις από εταιρεία ΠΕΠ στην Επαρχία Αμμοχώστου. Πρόσθετοι όροφοι στην τουριστική ανάπτυξη χωρίς άδεια, ανεγέρσεις παραθεριστικών κατοικιών πριν από νομικώς απαιτούμενες εγκρίσεις. Το Διοικητικό Δικαστήριο ακύρωσε αποφάσεις Πολεοδομικών Αρχών το 2025, επικαλούμενο ανεπαρκή δικαιολόγηση και αξιολόγηση.
Τεράστιο ζήτημα προκύπτει με τις χρονίζουσες παρανομίες στον Ακάμα. Παρά την ανακοίνωση κατεδαφίσεων, παράνομα υποστατικά (εστιατόρια και αναψυκτήρια) εξακολουθούν να υπάρχουν σε προστατευόμενες περιοχές της Χερσονήσου Ακάμα. Η Ελεγκτική Υπηρεσία εντόπισε τα υποστατικά επιτόπου, ζητώντας από τις τοπικές Αρχές άμεσες ενέργειες. Ο Δήμος Ακάμα, ως ο πλέον αρμόδιος, καταβάλλει έντονες προσπάθειες, είτε με εξώδικα, είτε με άλλα διαθέσιμα μέσα, να απομακρύνει τις παράνομες κατασκευές.
Τον Φεβρουάριο του 2025 το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου εξέτασε απόφαση Ιανουαρίου 2025 για μια παράνομη επίσης κατασκευή στην Κοινότητα Ίνειας εντός της Χερσονήσου Ακάμα στη βάση της οποίας διέταξε την έκδοση Διατάγματος κατεδάφισης της υπό αναφορά οικοδομής και της περίφραξης που ανεγέρθηκε, εντός δύο μηνών εκτός αν στο μεταξύ ληφθεί άδεια από την αρμόδια Αρχή.
Πυρκαγιές σε μονάδες ανακύκλωσης
Επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές σε εργοστάσια ανακύκλωσης (Γέρι – Ιδάλιο), ανάμεσά τους και μονάδα επεξεργασίας επικίνδυνων αποβλήτων, προκάλεσαν ανησυχίες για δημόσια υγεία. Το Τμήμα Περιβάλλοντος προχώρησε σε επανέκδοση αδειών με αυξημένα μέτρα πυροπροστασίας. Μετά από πυρκαγιά τον Δεκέμβριο του 2024 σε μονάδα επεξεργασίας επικίνδυνων αποβλήτων στο Γέρι–Ιδάλιο, η Ελεγκτική Υπηρεσία κατήγγειλε σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Αν και υπήρξε αντίδραση από το Τμήμα Περιβάλλοντος με αυστηροποίηση των αδειών, επιβάλλοντας μέτρα πυροπροστασίας, ζητήθηκε η κατάθεση σχεδίου αποκατάστασης από τους φορείς εκμετάλλευσης και τέθηκε σε ισχύ απαγόρευση εισόδου στον χώρο μέχρι πλήρους διαχείρισης επιπτώσεων.
Παρανομίες επί παρανομιών με παρεμβάσεις σε ποτάμια και αυθαίρετες κατασκευές. Καταγγελίες εξετάστηκαν για παράνομες κατασκευές στον ποταμό Κρυό (Πάνω Πλάτρες), στον Άμαθο (Διερώνα – Πραστειό Κελλακίου), ενώ έχουν εντοπιστεί παραβάσεις και στην Τίμη Β’, όπου οικιστικά κτίσματα ανεγέρθηκαν αυθαίρετα σε κρατικό κτηνοτροφικό οικόπεδο.
Ανεγέρθηκε ιδιωτική κατοικία εντός ή πλησίον της κοίτης του ποταμού Κρυού στην Κοινότητα Πάνω Πλατρών, χωρίς ισχύουσα άδεια οικοδομής. Το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη παρά τη λήξη της άδειας, ενώ έχει εκδοθεί Διάταγμα Αναστολής Εργασιών και αναμένονται χωρομετρικές μελέτες για την τεκμηρίωση τυχόν επέμβασης στην κοίτη.
Ο έλεγχος εντόπισε εκτεταμένες επεμβάσεις στην κοίτη του ποταμού Άμαθου, μεταξύ Διερώνας και Πραστειού Κελλακίου. Δημιουργήθηκαν τεχνητές λίμνες και κιόσκια, ενώ η προσέλευση στο χώρο επιτρέπεται με την αγορά ακριβού εισιτηρίου. Το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) επιβεβαίωσε τις παράνομες εργασίες και απέστειλε επιστολή προειδοποίησης, ενώ το Τμήμα Κτηματολογίου ολοκλήρωσε τις χωρομετρικές μελέτες για την τεκμηρίωση των παράνομων επεμβάσεων.
Στην Κτηνοτροφική Περιοχή Τίμης Β, μισθωτής ανέγειρε το 1996 παράνομα υποστατικά σε κτηνοτροφικό οικόπεδο που διαχειρίζεται το Τμήμα Γεωργίας (ΤΓ) και η Πολεοδομική Αρχή Πάφου χορήγησε πολεοδομικές άδειες, που αφορούσαν σε προσθηκομετατροπές και αλλαγή χρήσης των υποστατικών, χωρίς την προαπαιτούμενη συγκατάθεση του Τμήματος, ως ιδιοκτήτη. Παρά το γεγονός ότι η σύμβαση μίσθωσης του υπό αναφορά κτηνοτροφικού οικοπέδου έληξε στις 31.10.2023, ο μισθωτής εξακολουθεί να το κατέχει παράνομα. Το ΤΓ, διαχρονικά, απέτυχε να ασκήσει επαρκή διοικητική εποπτεία για το θέμα. Κατόπιν σχετικής ενημέρωσης από την Ελεγκτική Υπηρεσία, ο Γενικός Εισαγγελέας προώθησε, τον Ιανουάριο του 2023 το θέμα στην Αστυνομία και η διερεύνηση της υπόθεσης βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Παράνομα υποστατικά εντός Natura 2000
Μεγάλη κτηνοτροφική μονάδα εξακολουθεί να λειτουργεί παράνομα εντός προστατευόμενης περιοχής Natura 2000 από το 2015. Παρά δικαστική απόφαση κατεδάφισης και παρεμβάσεις του Ελεγκτή, τα υποστατικά παραμένουν, με την υπόθεση να έχει διαβιβαστεί στην Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς. Σε απάντηση της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας προς την Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνεται ότι «σε συνεννόηση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και του ιδιοκτήτη της κτηνοτροφικής μονάδας γίνονται προσπάθειες για σήμανση των ζώων». Περαιτέρω, σημειώνεται ότι κάτω από τον συντονισμό των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών γίνονται προσπάθειες για τη μετεγκατάσταση της εκμετάλλευσης σε χώρο όπου υπάρχει η δυνατότητα αδειοδότησής της με την πλήρη εφαρμογή της νομοθεσίας, τόσο από μέρους του υπεύθυνου της εκμετάλλευσης, όσο και από μέρους Τμημάτων του Υπουργείου.
Χωρίς περιβαλλοντική μελέτη το Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης
Το έργο του Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Λακατάμειας ξεκίνησε χωρίς τη διενέργεια Μελέτης Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον, παρά τη σχετική υπόδειξη του Τμήματος Περιβάλλοντος. Παρόλα αυτά, οι Αρχές θεωρούν ότι δεν επηρεάστηκε το υπόγειο υδροφόρο σύστημα.
Το έργο ΚΠΕΛ, ύψους 11,8 χλμ στο πλαίσιο του Γραμμικού Πάρκου Πεδιαίου, ξεκίνησε χωρίς την απαιτούμενη Μελέτη Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, παρά τις σαφείς υποδείξεις του ΤΠ ήδη από τον Ιούλιο 2021. Το Τμήμα ολοκληρώνει συνεχή παρακολούθηση και θεωρεί ότι το έργο έχει μικρό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και μπορεί να ολοκληρωθεί με περιβαλλοντικά αποδεκτό τρόπο.
Audit Office: Blatant Violations, Environmental Scandals, and Irregularities Across Cyprus
The Auditor General, Andreas Papaconstantinou, emphasizes: “Unjustified delays are observed in the Republic of Cyprus’s compliance with EU directives on environmental matters. There is also significant inertia on the part of the state to adopt drastic and immediate remedial measures where violations and illegalities are detected.”
The Audit Office calls on the Ministry of Agriculture and the relevant departments to take genuine responsibility and immediately correct the chronic dysfunctions that endanger the environment, public health, and good governance.
The following is the report by Angelos Nicolaou in Phileleftheros, dated 5/8/25.
Today’s report by the Audit Office reveals a series of serious illegalities within the Ministry of Agriculture, Rural Development and Environment, exposing complete inertia and degraded performance in the state’s environmental and administrative obligations.
Serious complaints, multiple violations, irregularities, and widespread administrative dysfunction are detailed in the new special report of the Audit Office, which concerns the audit of the Ministry of Agriculture, Rural Development and Environment and the relevant Directorates General (Agriculture & Rural Development and Environment).
The report includes follow-ups on previous audits and a review of sample transactions, documenting a series of breaches of environmental and town planning legislation, with delays and inaction on critical issues.
The Republic of Cyprus has already been referred to the Court of Justice of the European Union (CJEU) for two serious environmental breaches:
- Habitats Directive (92/43/EEC): Delay in adopting specific conservation objectives and management measures, despite recommendations since 2021 and the commitment to issue 27 decrees by the end of 2025.
- Directive 99/31/EC on landfills in Vati and Kotsiatis: The EU has again requested the imposition of financial penalties due to the continued failure to rehabilitate these sites, 12 years after the first conviction in 2013. Cyprus is once again facing EU legal action due to incomplete compliance with Directive 99/31/EC on landfill management. In May 2025, the EU referred Cyprus to court due to delays in rehabilitating the landfill sites at Vati and Kotsiatis. Efforts have faced significant delays, increasing the risk of financial sanctions.
Kouklia (Akamas Peninsula): Change of town planning status for state forest land in favor of a specific company, without completing the planned land exchange. Despite the cancellation of the planned exchange, private plots in Kouklia continue to enjoy favorable planning status. The Audit Office had issued a special report revealing serious irregularities and investigating the involvement of a specific company. The case remains under police investigation.
The report records cases of favorable treatment for companies and PEPs (Politically Exposed Persons):
- Agia Thekla (Ammochostos): Constructions without permits in a tourist development owned by a PEP. The Administrative Court annulled the permit rejections, criticizing inadequate environmental assessment and reasoning. The report records planning violations by a PEP-owned company in the Ammochostos District, including extra floors without a permit and construction of holiday homes before legally required approvals. In 2025, the Administrative Court annulled Town Planning Authority decisions, citing insufficient justification and evaluation.
Akamas: Chronic Illegalities
Despite demolition announcements, illegal structures (restaurants and refreshment facilities) remain in protected areas of the Akamas Peninsula. The Audit Office located the structures on-site, requesting immediate action from local authorities. The Municipality of Akamas, as the most competent authority, is making intensive efforts—through out-of-court notices and other means—to remove the illegal constructions.
In February 2025, the Paphos District Court reviewed a January 2025 decision on another illegal construction in the Inia Community, within the Akamas Peninsula, ordering the issuance of a demolition decree for the building and fencing in question within two months, unless a permit is obtained in the meantime.
Fires in Recycling Facilities
Repeated fires at recycling plants (Geri–Idalio), including a hazardous waste processing unit, raised public health concerns. The Environment Department reissued permits with stricter fire safety measures. After a December 2024 fire at the hazardous waste plant in Geri–Idalio, the Audit Office reported serious risks to public health. Although the Environment Department responded by tightening permits and requiring fire safety measures, it also demanded a restoration plan from operators and imposed a site entry ban until full impact management.
Illegal Interventions in Rivers and Unauthorized Constructions
Complaints were examined about illegal structures on the Kryos River (Pano Platres) and the Amathos River (Dierona–Prasteio Kellakiou), while violations were also identified in Timi B, where residential buildings were erected unlawfully on a state livestock plot.
A private house was built within or near the Kryos River bed in Pano Platres without a valid building permit. The project is ongoing despite the expiry of its permit, while a Work Suspension Order has been issued and hydrological studies are awaited to determine possible riverbed intervention.
The audit found extensive interventions in the Amathos River bed between Dierona and Prasteio Kellakiou, including artificial lakes and kiosks, with access permitted only via expensive ticket purchase. The Water Development Department (WDD) confirmed the illegal works and sent a warning letter, while the Land Registry completed hydrological surveys documenting the illegal interventions.
In the Timi B livestock area, a tenant unlawfully built structures in 1996 on a livestock plot managed by the Department of Agriculture (DoA). The Paphos Town Planning Authority issued planning permits for alterations and change of use without the required consent of the DoA as landowner. Despite the lease expiring on 31 October 2023, the tenant continues to occupy the land illegally. The DoA has consistently failed to exercise adequate administrative oversight. Following notification from the Audit Office, the Attorney General referred the matter to the police in January 2023, and the investigation is still ongoing.
Illegal Structures Within Natura 2000
A large livestock unit has been operating illegally within a protected Natura 2000 site since 2015. Despite a court demolition order and interventions by the Auditor General, the structures remain. The case has been referred to the Independent Authority Against Corruption. In its response to the Audit Office, the Directorate General of Agriculture stated that “in cooperation between the Veterinary Services and the owner of the livestock unit, efforts are being made to tag the animals.” It also noted that, under the coordination of the Veterinary Services, efforts are underway to relocate the operation to a site where it can be licensed in full compliance with the law, both by the operator and the relevant Ministry departments.
Environmental Information Centre Without an Environmental Study
The project for the Environmental Information Centre in Lakatamia began without an Environmental Impact Assessment, despite a related recommendation by the Environment Department. Nevertheless, the authorities believe the underground aquifer was not affected.
The EICL project, part of the 11.8 km Linear Park of the Pediaios River, started without the required Environmental Impact Assessment, despite clear recommendations from the Environment Department in July 2021. The Department is carrying out continuous monitoring and believes the project has a minimal environmental footprint and can be completed in an environmentally acceptable manner.
