Η ηρωική εξέγερση του Πολυτεχνείου, τον Νοέμβρη του 1973 στην Αθήνα, αποτέλεσε την κορύφωση του αντιδικτατορικού αγώνα. Ήταν μια παλλαϊκή κινητοποίηση που ουσιαστικά προανήγγειλε την κατάρρευση της χούντας των συνταγματαρχών. Ήταν το σημείο από το οποίο άρχισε το τέλος του καθεστώτος. Στις 17 Νοεμβρίου 1973, οι φοιτητές ύψωσαν το ανάστημά τους ενάντια στη στρατιωτική τυραννία.
Η νεολαία, και ιδιαίτερα οι φοιτητές, σήκωσαν το κύριο βάρος της αντίστασης απέναντι στο φασιστικό, ξενόδουλο και τελικά προδοτικό καθεστώς. Πριν από το Πολυτεχνείο είχαν προηγηθεί οι σημαντικές κινητοποιήσεις στη Νομική, οι πρώτες μαζικές και οργανωμένες αντιδράσεις ενάντια στη χούντα.
Αξίζει να θυμόμαστε ότι Κύπριοι φοιτητές βρέθηκαν στο πλευρό του ελληνικού λαού και συμμετείχαν ενεργά στους αγώνες για ελευθερία και δημοκρατία, γράφοντας τη δική τους σελίδα στην ιστορία. Η συμβολή τους στην προσπάθεια ανατροπής του καθεστώτος υπήρξε αξιοσημείωτη και τους τιμούμε με περηφάνια και σήμερα και κάθε μέρα, γιατί έχουν γράψει τις πιο ένδοξες σελίδες στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας.
Οι κινητοποιήσεις εκείνες υπήρξαν καθοριστικές. Μετά την αποτυχία της χούντας να ελέγξει την εξέγερση, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος αντικαταστάθηκε από τον «αόρατο δικτάτορα» Δημήτριο Ιωαννίδη.
Παρ’ όλα αυτά, η οριστική κατάρρευση της χούντας ήρθε μετά την τραγωδία της Κύπρου.
Το καθεστώς βοήθησε στη προδοσία του πραξικοπήματος κατά του Προέδρου Μακαρίου στις 15 Ιουλίου 1974, που άνοιξε τον δρόμο –σύμφωνα με οργανωμένο σχέδιο– στην τουρκική εισβολή. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, υπήρξε και συνεννόηση.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου αποτέλεσε ένα ιστορικό και καθοριστικό ξέσπασμα των φοιτητών, με τη στήριξη και εργαζομένων, σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους για τη δικτατορία. Ο Ιωαννίδης ήταν εκείνος που ανέλαβε να οδηγήσει τη χούντα στο «τελευταίο μίλι», μέχρι και την καταστροφή της Κύπρου -κάτι που ο ίδιος και το επιτελείο του πραγματοποίησαν. Ήταν άνθρωπος με εξαρτήσεις από ξένους παράγοντες, ο πρωταγωνιστής της καταστροφής του νησιού.
Κάθε χρόνο τιμούμε το Πολυτεχνείο -και πρέπει να το τιμούμε σε Ελλάδα και Κύπρο, όλοι, κόμματα, φορείς, λαός, σχολεία- γιατί αποτελεί ιστορικό σημείο αναφοράς.
Το μήνυμα που μεταφέρει είναι σαφές: οφείλουμε όλοι να προστατεύουμε και να ενισχύουμε τη δημοκρατία, να σεβόμαστε τα δικαιώματα των πολιτών. Η ελευθερία και η δημοκρατία είναι τα πολυτιμότερα αγαθά μιας κοινωνίας, γι’ αυτό και πρέπει συλλογικά να στεκόμαστε απέναντι σε κάθε μορφή φασισμού.
Και αν τα αιτήματα ΨΩΜΙ – ΠΑΙΔΕΙΑ – ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ παραμένουν σε εκκρεμότητα, είναι καθήκον μας να αγωνιστούμε γενναία για να τα κατακτήσουμε. Και ναι, σε ένα σύστημα που προωθεί την ακρίβεια και την οικονομική εξαθλίωση, σε ένα σύστημα που λαβώνει παντού την παιδεία και μας κλέβει εντέχνως την ελευθερία, τα αιτήματα ΨΩΜΙ – ΠΑΙΔΕΙΑ – ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ εξακολουθούν να είναι σε εκκρεμότητα!
Η ιστορία διδάσκει ότι η πτώση της δικτατορίας πληρώθηκε -και εξακολουθεί να πληρώνεται- από την Κύπρο.
Κι αν αυτοί που σήμερα το παίζουν «μεγαλοπατριώτες» της Κύπρου είναι απόγονοι και νοσταλγοί της Χούντας και δεν εκδίδουν ανακοινώσεις ανήμερα της 17ης Νοεμβρίου, είναι υποχρέωση του λαού να γνωρίζει, να ξέρει, να μάθει.
Η απελευθέρωση της Κύπρου από την κατοχή αποτελεί υπόθεση όλων μας, και η ιστορική άγνοια -όπως περίτρανα έχει αποδειχθεί- πληρώνεται με αίμα και εφιάλτη.
