Της Γιώτας Δημητρίου
Αρχισυντάκτρια SkalaTimes
Γεννηθήκαμε σε ένα νησί μοιρασμένο. Σε ένα νησί του οποίου η ιστορία του ’74 έχει πολλές εκδοχές, ανάλογα με το ποιος την αφηγείται. (Αλλά, η ιστορική αλήθεια είναι μία).
Γεννηθήκαμε σε μια «όμορφη και παράξενη πατρίδα», που 51 χρόνια μετά τον σπαραγμό συνεχίζει με τα ίδια χούγια – εκείνα που την οδήγησαν στο πραξικόπημα, στον πόλεμο, στην εισβολή, στην κατοχή.
Συνεχίζουμε να ακούμε την ιστορία όπως βολεύει τον καθένα, αλλά το χειρότερο είναι πως συνεχίζουμε να είμαστε ανεπίδεκτοι μαθήσεως.
Τον πόλεμο του ’74 τον έμαθα καλά μέσα από τα βιβλία και μέσα από τις αφηγήσεις εκείνων που μετέφεραν την αλήθεια χωρίς παρωπίδες.
Αν πρέπει να συνοψίσουμε σε λίγες γραμμές ποιος φταίει για το ’74, μπορούμε κάλλιστα να πούμε: ο φανατισμός, ο φασισμός, το μίσος για τον συμπατριώτη μας επειδή ανήκε σε άλλο ιδεολογικό στρατόπεδο.
Δηλαδή, χαρακτηριστικά που —51 χρόνια μετά— υπάρχουν ακόμη.
Σε αυτό το σημερινό άρθρο δεν θα γράψω όσα γράφω κάθε χρόνο. Κουράστηκα να γράφω τα ίδια…. Σε αυτό το άρθρο θα γράψω για τη δική μας ευθύνη — εμάς, του σήμερα — που εξακολουθούμε να είμαστε παγιδευμένοι στον φανατισμό, στο μίσος, στο μένος (ενίοτε και στον φασισμό, αναλόγως σε ποιο κόμμα ανήκουμε).
Η αγαπημένη Αμμόχωστος, τα σκλαβωμένα χωριά, μα κυρίως οι νεκροί και οι αγνοούμενοι του ’74, μας κοιτούν με πόνο. Γιατί 51 χρόνια δεν καταφέραμε να λύσουμε το Κυπριακό. Και λέμε πως φταίει ο αδιάλλακτος Αττίλας… Ναι, ενώ εμείς, στο εσωτερικό, είμαστε «μια χαρά» ενωμένοι…. Δεν βλέπουμε τα χάλια μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Δεν βλέπουμε πως ούτε καν τα Κυπριακά κόμματα δεν συμφωνούν στη μορφή της λύσης του Κυπριακού; Οι θέσεις τους διαφέρουν ανάλογα με την ιδεολογική και πολιτική τους προσέγγιση.
Ωραία. Όταν αποφασίσουν τα κόμματα ποια λύση θέλουν —όλοι μαζί, ενωμένα, για την πατρίδα μας— τότε ίσως δούμε και την αδιαλλαξία της Τουρκίας.
Βλέπετε, ο εσωτερικός διχασμός ωφελεί κάποιους —και δεν εννοώ μόνο τους «ξένους» ή τον Αττίλα, αλλά και κάποιους «δικούς μας», που χτίζουν καριέρες μέσα από πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Και το θύμα; Ο λαός. Που ακολουθεί την ίδια τακτική: του φανατισμού, της διχόνοιας και του διχασμού.
Ο εσωτερικός διχασμός ήταν ένας βασικός παράγοντας που οδήγησε στην τραγωδία του 1974.
«Ο εσωτερικός διχασμός στην Κύπρο πριν το 1974 είναι μία από τις πιο καθοριστικές και τραγικές περιόδους της κυπριακής ιστορίας και έπαιξε μεγάλο ρόλο στην αποσταθεροποίηση του νησιού, δημιουργώντας το κατάλληλο έδαφος για την τουρκική εισβολή.»
Για τον διχασμό αυτό έχουν γραφτεί βιβλία. Ένα από αυτά είναι το “Οι Περιπέτειες του Αλή” του Μιχάλη Πουμπουρή.
Γράφει, σε ένα σημείο του βιβλίου —το οποίο έχω διαβάσει πάνω από τρεις φορές για να το εμπεδώσω— ο αείμνηστος αγωνιστής:
«Μπροστά σε αυτήν την ανεξέλεγκτη κατάσταση, η Επιτροπή Συμφιλίωσης κυκλοφόρησε ένα νέο φυλλάδιο στα ελληνικά και στα τουρκικά που καταδίκαζε και στιγμάτιζε τους ενόχους και κατέληγε: Φτάνει πια ο αλληλοσπαραγμός ανάμεσα στα παιδιά της Κύπρου. Όχι άλλες χήρες. Όχι άλλα ορφανά. Καταδικάστε και απομονώστε τους φρενοβλαβείς αδίστακτους εγκληματίες.
Τέρμα στην αιματοχυσία.
Η Επιτροπή Συμφιλίωσης.»
Ίσως αυτό να χρειαζόμαστε σήμερα: πραγματικές επιτροπές συμφιλίωσης και όχι κόμματα που καλλιεργούν τη διχόνοια με ατάκες και υστερικά ξεσπάσματα.
Και ναι — φασιστικές τάσεις και καλλιέργεια διχόνοιας υπάρχουν σχεδόν σε όλα τα κόμματα της Κύπρου σήμερα. Ίσως αυτό, όμως, να είναι θέμα για ένα άλλο άρθρο. Δεν ξέρω. Θα δω.
Σήμερα, λοιπόν, ξημέρωσε άλλη μια μαύρη επέτειος.
Σαν σήμερα, 15 Ιουλίου 1974, σημειώθηκε πραξικόπημα από την Εθνική Φρουρά και τη στρατιωτική χούντα της Ελλάδας.
Ναι, το πραξικόπημα έγινε. Και όσο κάποιοι διστάζουν να το αναφέρουν λόγω ιδεολογικών παρωπίδων, τόσο περισσότερο η λύση του Κυπριακού θα απομακρύνεται και η προδοσία θα πλανάται σαν φάντασμα.
51 χρόνια τέτοια μέρα, οι σειρήνες χτυπούν κάθε πρωί για να μας θυμίσουν την τραγωδία.
Μα υπάρχουν κάποιοι που δεν χρειάζονται σειρήνες για να θυμηθούν.
Όπως η θεία μου, που με έναν άντρα αγνοούμενο μεγάλωσε τέσσερα παιδιά μόνη της. Όπως οι μάνες που πέθαναν περιμένοντας τον γιο τους. Ή άλλοι που γερνούν με τον καημό της επιστροφής στο κατεχόμενο χωριό τους.
51 χρόνια είναι περισσότερο από μισός αιώνας.
Θα έπρεπε το Κυπριακό να είχε λυθεί.
Μα κυρίως —αδέλφια μου— θα έπρεπε να είχαμε μάθει να μην ξαναπέφτουμε στα ίδια λάθη.
Όχι. Δεν μάθαμε — ακόμη.
