Text follows in English
Της Γιώτας Δημητρίου
Η ιστορία της Πεπέτε που διαμένει τα τελευταία τρία χρόνια στη Λάρνακα δεν είναι απλώς άλλη μία περίπτωση αιτητή ασύλου. Είναι μία από εκείνες τις ιστορίες που, αν τις βλέπαμε στον κινηματογράφο, θα δακρύζαμε και θα αναρωτιόμασταν με αφέλεια αν “γίνονται αυτά στις μέρες μας”.
Πριν παρουσιάσουμε τα γεγονότα που συνθέτουν τη διαδρομή της, οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε κάτι για όλους όσοι δηλώνουν «δεν είμαι ρατσιστής, αλλά…» και για όσους φωνάζουν πως «η Κύπρος δεν αντέχει άλλους ξένους». Ναι, είναι γεγονός πως η Κύπρος είναι μια μικρή χώρα με περιορισμένες δυνατότητες. Κι εμείς το αντιλαμβανόμαστε βεβαίως αυτό.
Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να δείχνουμε ανθρωπιά σε περιπτώσεις όπου η ανάγκη για προστασία είναι όχι μόνο εμφανής, αλλά επιβεβλημένη. Η Πεπέτε είναι μία τέτοια περίπτωση.
Η Πεπέτε γεννήθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Από μικρή ηλικία υπέστη κακοποίηση και μεταφέρθηκε στη Νότια Αφρική. Εκεί βίωσε και νέα περιστατικά βίας, μεταξύ των οποίων και πυροβολισμό, του οποίου το σημάδι φέρει ακόμη στο σώμα της – μια καθημερινή υπενθύμιση του τρόμου που έζησε.
Παρά τις τραυματικές εμπειρίες, κατάφερε να σταθεί στα πόδια της. Παντρεύτηκε τον άνθρωπο που αγάπησε και μαζί απέκτησαν το πρώτο τους παιδί. Ωστόσο, η μοίρα δεν τους χαρίστηκε: το παιδί απήχθη, πιθανότατα με σκοπό την πώλησή του, σύμφωνα με την Πεπέτε και τα όσα τους είχαν πει εκεί οι αρχές. Η αστυνομία της Νότιας Αφρικής χειρίστηκε την υπόθεση και το παιδί τελικά επέστρεψε σώο στην οικογένεια.
Όταν η Πεπέτε έμεινε έγκυος στο δεύτερο παιδί της, πήραν τη δύσκολη απόφαση να εγκαταλείψουν τη χώρα. «Δεν ήθελα τα παιδιά μου να έχουν την ίδια μοίρα με μένα», δήλωσε στο SkalaTimes με δάκρυα στα μάτια.
Έφτασαν στην Κύπρο πριν τρία χρόνια, η Πεπέτε έγκυος, μαζί με τον σύζυγό της και το πρώτο τους παιδί, και υπέβαλαν αίτηση για άσυλο. Έκτοτε, ζουν στη Λάρνακα, χωρίς να έχουν λάβει ποτέ οικονομική βοήθεια από το κράτος. Ο σύζυγός της εργάζεται αδιάκοπα ως σεφ στη Λεμεσό και η οικογένεια ζει αξιοπρεπώς σε ένα μικρό διαμέρισμα. Το μεγαλύτερο παιδί τους φοιτά σε δημόσιο σχολείο, ενώ το μικρότερο πρόκειται να ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο σε ιδιωτικό νηπιαγωγείο.
«Ο σύζυγός μου φεύγει από το πρωί και γυρίζει το βράδυ, αλλά ποτέ δεν ζητήσαμε τίποτα από το κράτος. Τα βγάζουμε πέρα μόνοι μας. Τα παιδιά μου εδώ είναι ασφαλή. Αν γυρίσουμε πίσω, το μέλλον τους θα είναι αβέβαιο. Εγώ έχω βιώσει κακοποίηση και πυροβολισμό. Ο δικηγόρος μου γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες, δεν θέλω να δημοσιευθούν. Έχω δύο παιδιά, καταλαβαίνετε…», λέει με φωνή που σπάζει.
Με μια σύντομη έρευνα στο διαδίκτυο, φαίνεται ότι η Πεπέτε δικαιούται να αιτηθεί άσυλο στην Κυπριακή Δημοκρατία, βάσει της ισχύουσας ευρωπαϊκής και κυπριακής νομοθεσίας. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του νόμου, ένα άτομο δικαιούται διεθνή προστασία όταν:
- Υφίσταται βάσιμος φόβος ότι, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, κινδυνεύει να υποστεί διωγμό λόγω φύλου, ένταξης σε κοινωνική ομάδα (π.χ. γυναίκες θύματα έμφυλης βίας), πολιτικής, θρησκευτικής ή εθνοτικής ταυτότητας.
- Το κράτος καταγωγής δεν μπορεί ή δεν θέλει να το προστατεύσει.
- Η σεξουαλική βία και οι έμφυλες διακρίσεις αναγνωρίζονται ρητά ως λόγοι για τη χορήγηση ασύλου.
Ο δικηγόρος της Πεπέτε, κ. Χαράλαμπος Δημητρίου (καμία συγγένεια με τη γράφουσα), σχολιάζοντας την υπόθεση, δήλωσε: «Η παρουσα υποθεση πρόκειται για μια τραγική ιστορία όπου μια οικογένεια έχοντας διαφύγει από συνθήκες ακραία βιας έχει καταφέρει μια ασφαλή και αξιοπρεπή ζωή στην Κύπρο. Η οικογένεια είναι πλήρως ενταγμένη, αυτοσυντήρητη μέσω της εργασίας του συζύγου και ουδέποτε έχει επιβαρύνει το κράτος. Κάθε απόφαση οφείλει να ληφθεί με πρωταρχικό γνώμονα το υπέρτατο συμφέρον των δύο ανήλικων τέκνων, διασφαλίζοντας την παραμονή τους στο ασφαλές περιβάλλον όπου μεγαλώνουν. Εμπιστευόμαστε την κρίση των αρχών ότι θα εφαρμόσουν τον νόμο με την ανθρωπιά που επιβάλλεται σε τέτοιες περιπτώσεις».
Αντιλαμβανόμαστε την προσπάθεια του Υφυπουργού Μετανάστευσης κ. Ιωαννίδη να διαχειριστεί το μεταναστευτικό, όμως δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζονται όλοι οι ξένοι ως ανεπιθύμητοι. Υπάρχει ευρωπαϊκή νομοθεσία – και ευτυχώς, ακόμη ενσωματώνει έννοιες όπως ο σεβασμός, η ανθρωπιά και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται σήμερα η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μία ακόμη παρατήρηση ή καταδίκη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Η υπόθεση της Πεπέτε δεν είναι μόνο ένα ανθρώπινο δράμα – είναι και ένας καθρέφτης για τη στάση της κοινωνίας μας απέναντι στην ευαλωτότητα. Και ο τρόπος που θα την αντιμετωπίσουμε, θα δείξει πολλά για το ποιοι πραγματικά είμαστε, κύριε Ιωαννίδη.
Πώς ένα ευρωπαϊκό κράτος μπορεί να στέλνει πίσω μια μάνα και τα παιδιά της στον φόβο;
Πώς μπορεί ένα κράτος–μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στέλνει πίσω μια γυναίκα που έχει βιώσει σεξουαλική κακοποίηση, πυροβολισμό, απαγωγή του παιδιού της, σε μια χώρα όπου δεν νιώθει καμία ασφάλεια για το μέλλον των παιδιών της;
Πώς μπορεί να απελαύνεται μια οικογένεια που ουδέποτε επιβάρυνε το κράτος, που ζει και εργάζεται με αξιοπρέπεια, προσφέροντας στα παιδιά της όσα δεν της δόθηκαν ποτέ;
Πώς μπορεί ένα ευρωπαϊκό κράτος να κοιτάξει στα μάτια ένα εξάχρονο και ένα τρίχρονο αγοράκι, να ακούσει τα γέλια και να δει τα χαμόγελα τους, και να επιλέξει να τα στείλει πίσω σε μια χώρα όπου κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλειά τους;
Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στους νόμους, βρίσκεται στη συνείδηση μιας κοινωνίας που οφείλει να διακρίνει την ανάγκη από την κατάχρηση και την ανθρωπιά από τον φόβο. Η ιστορία της Πεπέτε είναι αυτό το τεστ.
Μη μείνουμε πάλι ανεξεταστέοι, κύριε Ιωαννίδη – το ΕΔΔΑ παραμονεύει.
*Το ρεπορτάζ γράφτηκε μετά από παράκληση γειτόνισσας της Πεπέτε, η οποία επικοινώνησε με το SkalaTimes και μας ζήτησε να δείξουμε δημοσιογραφικό ενδιαφέρον, καθώς η Πεπέτε έλαβε επιστολή από το Υφυπουργείο Μετανάστευσης ότι η αίτησή της δεν έχει εγκριθεί και ότι πρέπει να φύγει από τη χώρα μαζί με την οικογένειά της. Ευχαριστούμε τη γειτόνισσα της Πεπέτε, την συνδημότισσα μας Κυριακή, που προφανώς ανήκει στην κατηγορία των ανθρώπων που νοιάζονται για τον διπλανό τους και κάνουν τον κόσμο ομορφότερο με το νοιάξιμο και αλληλεγγύη τους.
The Case of Pepete and Cyprus’ Stance Toward Asylum Seekers
By Yiota Dimitriou
The story of Pepete, who has been living in Larnaca for the past three years, is not just another asylum case. It’s one of those stories that, if we saw it on the big screen, would bring tears to our eyes and make us wonder naively, “Does this really happen in our time?”
Before we present the facts of her journey, it is important to clarify something for those who say, “I’m not racist, but…” or shout, “Cyprus can’t take in any more foreigners.” Yes, it’s true that Cyprus is a small country with limited capacity. We fully understand that.
However, that doesn’t mean we should turn our backs on people whose need for protection is not only evident but urgent. Pepete is one such case.
Pepete was born in the Democratic Republic of the Congo. From a young age, she was subjected to abuse and was later taken to South Africa. There, she experienced further violence, including a gunshot wound—the scar of which she still bears on her body. A daily reminder of the terror she endured.
Despite her traumatic experiences, she managed to get back on her feet. She married the man she loved, and together they had their first child. But fate was not kind: their child was abducted—presumably for trafficking purposes, according to what Pepete was told by the authorities. The South African police handled the case, and the child was eventually returned safe to the family.
When Pepete became pregnant with their second child, the couple made the difficult decision to flee the country. “I didn’t want my children to have the same fate as me,” she told SkalaTimes, with tears in her eyes.
They arrived in Cyprus three years ago—Pepete was pregnant—along with her husband and their first child. They applied for asylum. Since then, they have been living in Larnaca without ever receiving any financial assistance from the state. Her husband works tirelessly as a chef in Limassol, and the family lives a decent life in a small apartment. Their eldest child attends public school, while the younger one is due to start private kindergarten this September.
“My husband leaves in the morning and comes back at night, but we’ve never asked for anything from the state. We manage on our own. My children are safe here. If we go back, their future will be uncertain. I have experienced abuse and a gunshot wound. My lawyer knows all the details—I don’t want them made public. I have two children, you understand…” she says, her voice trembling.
A simple search online confirms that Pepete is eligible to apply for asylum in the Republic of Cyprus under both European and Cypriot legislation. According to the law, a person is entitled to international protection when:
- They have a well-founded fear of persecution in their home country based on gender, membership in a particular social group (e.g. women victims of gender-based violence), political opinion, religion, or ethnicity.
- Their country of origin is unable or unwilling to protect them.
- Sexual violence and gender-based discrimination are explicitly recognized as grounds for asylum.
Pepete’s lawyer, Mr. Charalambos Demetriou (no relation to the author), commented on the case:
“This is a tragic story in which a family, having escaped extreme violence, has managed to build a safe and dignified life in Cyprus. The family is fully integrated, self-sustained through the husband’s employment, and has never burdened the state. Every decision must be guided primarily by the best interests of the two minor children, ensuring their continued life in the safe environment they are now growing up in. We trust the authorities will apply the law with the humanity that such cases demand.”
We understand Deputy Minister of Migration Mr. Ioannides’ efforts to manage immigration, but it is unacceptable to treat all foreigners as unwelcome. There is European legislation—and thankfully, it still embraces principles like respect, humanity, and human rights.
The last thing the Republic of Cyprus needs today is yet another reprimand or conviction from the European Court of Human Rights.
Pepete’s case is not just a personal tragedy—it is also a mirror reflecting how our society treats vulnerability. And the way we respond will say a great deal about who we really are, Mr. Ioannides.
How can a European state send a mother and her children back into fear?
How can a member state of the European Union deport a woman who has survived sexual abuse, a gunshot, and the abduction of her child, to a country where she feels utterly unsafe about her children’s future?
How can a country deport a family that has never been a burden on the state, that lives and works with dignity, offering their children the safety and opportunities they themselves never had?
How can a European nation look into the eyes of a six-year-old and a three-year-old boy, hear their laughter, see their smiles, and choose to send them back to a place where no one can guarantee their safety?
The answer lies not only in the law, but in the conscience of a society that must distinguish between need and abuse, between humanity and fear. Pepete’s story is that test.
Let’s not fail again, Mr. Ioannides—The European Court of Human Rights is watching.
- This article was written following a request from Pepete’s neighbor, who contacted SkalaTimes and asked us to show journalistic interest, as Pepete received a letter from the Deputy Ministry of Migration stating that her application was not approved and that she must leave the country together with her family. We thank Pepete’s neighbor, Kyriaki, who clearly belongs to the category of people who care about their fellow human beings and make the world a better place through their compassion and solidarity.
