Γράφει η Μαρίνα Χριστοφή
Ειδική Παιδαγωγός (Λάρνακα)
Πολλές φορές όταν ακούμε τον όρο σχολικός εκφοβισμός, το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό είναι τα περιστατικά βίας και αντιπαράθεσης ανάμεσα στους μαθητές. Παρ΄ όλα αυτά, σήμερα ο σχολικός εκφοβισμός φαίνεται να αποκτά και μια διαφορετική και ταυτόχρονα ανησυχητική πτυχή: τον σχολικό εκφοβισμό προς τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς.
Τα τελευταία χρόνια, παρατηρούμε ολοένα και πιο συχνά περιστατικά επιθετικής συμπεριφοράς και έλλειψης σεβασμού μέσα στο σχολικό πλαίσιο προς τους εκπαιδευτικούς, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό και δημιουργεί σε όλους μας έντονη ανησυχία. Ποιο θα είναι άραγε το μέλλον της εκπαίδευσης αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση; Πολύ πιθανόν αποτέλεσμα όλης αυτής της δυσάρεστης πραγματικότητας είναι η αύξηση περιστατικών ασέβειας προς τους εκπαιδευτικούς με τραγικές καταλήξεις και με πολύ σοβαρές συνέπειες προς τη ομαλή λειτουργία του σχολείου.
Αυτό που κάνει ακόμη πιο δύσκολη την εξέλιξη του προβλήματος είναι ότι οι εκπαιδευτικοί παλεύουν μόνοι τους προσπαθώντας να βρουν το δίκαιο τους και να διαχειριστούν τις απρεπείς συμπεριφορές των μαθητών και τις απαιτήσεις των γονέων, χωρίς ουσιαστική στήριξη από τη σχολική διοίκηση. Η συνεχόμενη πίεση και η έλλειψη προστασίας οδηγούν σε άγχος και απογοήτευση, δυσκολεύοντας το έργο των εκπαιδευτικών. Επιπλέον, αυτή η συνθήκη δημιουργεί αισθήματα φόβου και ανασφάλειας εμποδίζοντας τους να κάνουν σωστά τη δουλειά τους και να κρατήσουν ένα ασφαλές περιβάλλον για τους μαθητές. Όλη αυτή η αναστάτωση επιβαρύνει ψυχικά τους εκπαιδευτικούς οι οποίοι χάνουν τον ρόλο τους ως δάσκαλοι και συχνά νιώθουν ότι δεν έχουν καμία εξουσία μέσα στην τάξη αφού πλέον τον πρώτο λόγο έχουν οι γονείς και οι μαθητές.
Τι είναι αυτό που έχει φέρει αυτές τις μεγάλες αλλαγές και πλέον οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν την ίδια επιρροή που είχαν παλαιότερα; Γιατί πλέον οι δάσκαλοι αισθάνονται ότι δεν μπορούν να κρατήσουν την τάξη υπό έλεγχο; Αυτό το μεγάλο άλμα από το ένα άκρο μέχρι το άλλο οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Αρχικά πολλά παιδιά δεν έχουν μάθει όρια στο σπίτι, κάτι που τα κάνει να δυσκολεύονται να ακολουθήσουν κανόνες και να ελέγξουν τη συμπεριφορά τους μέσα στην τάξη. Επίσης η έλλειψη σεβασμού ξεκινά συχνά από το σπίτι όπου τα παιδιά δεν μαθαίνουν να σέβονται τους γονείς τους και αυτό έχει ως επακόλουθο τα ίδια τα παιδιά να αδυνατούν να δείξουν σεβασμό προς τους δασκάλους. Ακόμη τα παιδιά δεν έχουν ενσυναίσθηση και γίνονται πιο προκλητικά στο σχολικό πλαίσιο αγνοώντας να καταλάβουν και να σεβαστούν τα συναισθήματα των συμμαθητών και των δασκάλων τους. Ένας άλλο παράγοντας είναι η κοινωνική πίεση, όπου πολλά παιδιά κάνουν πράγματα που δεν θέλουν και δεν είναι σύμφωνοι απλώς και μόνο για να ανήκουν σε κάποια ομάδα και να είναι αποδεκτά. Παράλληλα, δεν υπάρχει συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών και των γονιών. Οι γονείς δεν στηρίζουν την προσπάθεια των δασκάλων και δεν εφαρμόζουν στο σπίτι ότι μαθαίνουν τα παιδιά στα σχολείο. Λόγω όλων αυτών των παραγόντων, οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες στη διαχείριση της τάξης και στη διατήρηση ενός ήρεμου περιβάλλοντος για τα παιδιά.
Εν κατακλείδι, τα προβλήματα που υπάρχουν σήμερα στα σχολεία δεν μπορούν να αγνοηθούν. Η έλλειψη ορίων, σεβασμού και ενσυναίσθησης, αλλά και η περιορισμένη συνεργασία μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών επηρεάζουν αρνητικά το κλίμα της τάξης. Για την ομαλή λειτουργία του σχολείου είναι απαραίτητο όλοι γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικοί να συνεργαστούν και να δείξουν κατανόηση. Έτσι θα δημιουργηθεί μια γέφυρα εμπιστοσύνης και επικοινωνίας που θα στηρίζει το έργο των εκπαιδευτικών και την ομαλή ανάπτυξη των μαθητών.
Αυτό το άρθρο είναι αφιερωμένο σε όλους τους εκπαιδευτικούς που καθημερινά αγωνίζονται μόνοι τους μέσα σε αίθουσες διδασκαλίας! Οι προκλήσεις είναι πολλές και οι μέρες που έρχονται απαιτούν δύναμη και υπομονή! Να θυμάστε πάντα πως το έργο μας είναι πολύτιμο για το μέλλον των μαθητών!
Μαρίνα Χριστοφή
Ειδική Παιδαγωγός
